04:21 PDT Thứ hai, 23/09/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 251

Máy chủ tìm kiếm : 125

Khách viếng thăm : 126


Hôm nayHôm nay : 4075

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 442276

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 19495573

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Bầu gánh xưa và nay

Đăng lúc: Thứ năm - 09/08/2012 08:44 - Đã xem: 3705
Rạp hát cải lương những năm 60

Rạp hát cải lương những năm 60

Các đoàn cải lương hiện đang sống ngắc ngoải ngay trên cái nôi sinh ra nó. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự xuống cấp của cải lương, nhưng nguyên nhân chủ yếu phải chăng cải lương đang thiếu một tầm nhìn trong chính sách phát triển văn hoá? Đặc biệt, thiếu hẳn những “bầu gánh” tâm huyết, xả thân, không chỉ lo cho gánh hát của mình mà còn cho sự tồn tại của nghiệp cải lương.

Ngày xưa: yêu nghề lập gánh

Cải lương ra đời từ năm 1917 ở Sa Đéc, từ gánh xiếc của thầy Andrel Thận, với vở Lục Vân Tiên của cụ Đồ Chiểu. Đây là vở tuồng sơ khai đầu tiên, nhưng đã rất đông khách. Năm 1918, vở Kim Vân Kiều của thầy Năm Tú được đánh dấu là ngày cải lương chính thức hình thành tại Mỹ Tho, và ông Trương Duy Toản được coi là “thầy tuồng” đầu tiên. Từ đây, các gánh hát đồng loạt ra đời, do tư nhân làm chủ gánh.

Thời vàng son của cải lương là thập niên 60 – 70 thế kỷ trước, với những giọng ca vàng như Út Trà Ôn, Hữu Phước, Thanh Nga, Út Bạch Lan, Văn Hường, Hùng Cường, Bạch Tuyết, Tấn Tài, Ngọc Giàu, Phượng Liên, Minh Cảnh, Minh Vương, Minh Phụng, Mỹ Châu, Lệ Thuỷ…

Mỗi gánh hát bắt đầu bằng một nền tảng, đường lối, phong cách khác nhau. Giới cải lương ai cũng biết đến: “Nhất Chưởng (Kim Chưởng), nhì Thơ (bầu Thơ), tam Long (bầu Long), Tứ Út (Út Trà Ôn)". Gánh Kim Chưởng nổi tiếng vì bà bầu khó tính, lăng xê rất thành công Minh Chí thành ông vua xàng xê, Ngọc Giàu thành giọng ca thần sầu. Đoàn Thanh Minh – Thanh Nga của ông Năm Nghĩa và bà bầu Thơ, cùng nữ tiểu chủ Thanh Nga, con gái bà bầu Thơ là gánh hát tiêu biểu có tuổi đời dài nhất, chuyên diễn tuồng xã hội.

Nghệ sĩ Bảo Quốc, con trai bà Bầu Thơ và ông Năm Nghĩa kể: “Bầu gánh ngày xưa vì yêu nghề mà lập gánh hát, không có mộng làm giàu, nên không hưởng lợi một mình mà chia đều cho mọi người, có khi phải chịu thiệt thòi để giữ nghề, như giữ đạo vậy. Ba tôi ngày xưa là thầy giáo dạy học ở Bạc Liêu, bạn thân của ông Cao Văn Lầu, hai người hay đàn hát với nhau. Còn má tôi buôn bán ở Tây Ninh. Đoàn Thanh Minh thành lập vào tiết Thanh Minh, khi chị Thanh Nga nổi danh, ba má tôi kết hợp đổi tên thành đoàn Thanh Minh – Thanh Nga. Nghề làm bầu cũng thăng trầm lắm. Ba má tôi luôn ký hợp đồng độc quyền với nghệ sĩ. Đoàn hơn 50 người, khi mở màn hát dù có vai hay không có vai cũng đều được lãnh lương, có cơm ăn hai bữa trưa và chiều. Anh em hậu đài cũng được ký hợp đồng và được phục vụ ăn như diễn viên, lương của hậu đài được tính rất cao. Đoàn Thanh Minh diễn luân phiên ở rạp Hưng Đạo, Quốc Thanh (nay thành trung tâm tiệc cưới! – PV), Nguyễn Văn Hảo (rạp Công Nhân bây giờ). Hợp đồng rạp ký trước một năm, khi đoàn khác muốn đến hát phải thuê lại của mình.

Ba tôi mất sớm, người chịu trách nhiệm về kinh doanh chủ yếu là má tôi. Bà gồng gánh cả đoàn hát với một tư chất mạnh mẽ, rất có uy, khiến các nghệ sĩ lớn rất nể trọng. Tôi nhớ sáng sáng, 9 giờ tập tuồng thì 8 giờ bà già đã ngồi trên bộ ván, miệng nhai trầu bỏm bẻm. Đào kép nào đến trễ đều toát mồ hôi hột trước sắc diện của bà. Mỗi tháng, đoàn đều ra một vở mới, cảnh trí mới. Sau giải phóng, cải lương được phục hồi, hưng thịnh lắm. Người ta xếp hàng từ 7 giờ sáng trước rạp Hưng Đạo, cả ngàn vé đến 9 giờ đã bán sạch. Các đoàn khác cũng rất mạnh. Mỗi lần mở màn, khi đèn từ từ sáng lên là khán giả vỗ tay rần rần vì cảnh trí rất đẹp. Mỗi lần chuyển bến nhà tôi phải tốn đến ba xe tải, trong đó hai xe là dành để chở cảnh trí. Má tôi thường nói: “Muốn giữ chân khán giả phải đặt nghệ thuật lên trên hết, dù tốn kém mấy cảnh trí phải đẹp”.

Bây giờ, sân khấu cách điệu nhiều quá khiến người diễn không thể nhập vai được, người xem cũng không thích. Ngày trước, trang phục cũng đầu tư rất kỹ lưỡng. Người nghệ sĩ mỗi lần bước ra sân khấu thấy hào hứng lắm. Không có chuyện thay vai, trừ trường hợp bệnh nặng hoặc bị tai nạn, vì mỗi lần thay vai khán giả trả vé liền, tốn kém dữ lắm. Đoàn nuôi một bộ phận soạn giả gồm Hà Triều, Hoa Phượng, Nhị Kiều, Hoàng Khâm, Kiên Giang… Mỗi soạn giả đều được hưởng 6% doanh thu mỗi đêm khi có vở diễn. Việc trở thành ngôi sao là cơ hội dành cho tất cả mọi người, từ quân sĩ, cung nữ cũng được học ca, nếu đóng thế thành công thì cuộc đời sẽ lên hương liền…”.

Trong giới cải lương ai cũng biết đến hợp đồng trị giá hai triệu bạc, mức cát sê kỷ lục nhất của đoàn Thanh Minh – Thanh Nga dành cho Út Trà Ôn. Nghệ sĩ Út Trà Ôn khởi nghiệp với những vai nhỏ, nhưng lương chẳng được bao nhiêu. Năm 1953, bà bầu Thơ và ông Năm Nghĩa mời ông về đoàn Thanh Minh – Thanh Nga. Từng ca cặp với Út Trà Ôn, nên ông Năm Nghĩa hiểu sức hút của giọng ca này. Lập tức Út Trà Ôn trở thành “đệ nhất danh ca”, sánh vai cùng ba đào chánh là Kim Chưởng, Thuý Nga, Kim Anh, và từ đó, ông không hề bỏ gánh, sau này tái ký hợp đồng, Út Trà Ôn vẫn được giữ nguyên mức cát sê như cũ.

Kim Yến ảnh: tư liệu Huỳnh Công Minh

Tác giả bài viết: tancogiaoduyen
Nguồn tin: SGTT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Bị nhồi máu cơ tim, NSND Kim Cương cấp cứu

Ngày 21-9, gia đình đã đưa NSND Kim Cương vào cấp cứu tại Bệnh viện Tâm Đức, TP HCM trong tình trạng khó thở. Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch đã chẩn đoán bà bị nhồi máu cơ tim.

 

Quách Thị Diễm Ngọc chứng minh bản thân là “con nhà nòi” chính hiệu

Đến với cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2019, Quách Thị Diễm Ngọc khiến người hâm mộ yêu mến qua các trích đoạn ngọt ngào, trữ tình, nhẹ nhàng rót vào lòng người nghe nhiều cung bậc cảm xúc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 "Trai tài gái sắc" miền Bắc: "Đi thi là chính, đi học là... mười"

Tuy không sở hữu ưu thế "thiên thời, địa lợi" như những thí sinh ở khu vực miền Nam, hai giọng ca đến từ miền Bắc là Vũ Thị Nguyệt và Lê Trung Tuấn vẫn xuất sắc vượt qua gần 30 thí sinh để góp mặt trong vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Nghệ sĩ Trung Dân: "Sách của tôi mà in thì... đám tang tôi sẽ ít người đến!"

Nghệ sĩ Trung Dân đã viết về những người chầu chực bên đạo diễn để xin được đóng vai quần chúng. Song, khi trở thành đạo diễn có tên tuổi, họ đã gợi ý diễn viên "lên giường trước khi lên phim".

 

Diễn viên hài Thu Trang diễn... cải lương

Khi công bố diễn viên hài Thu Trang tham gia vở cải lương tuồng cổ "Dương Quý Phi" của cố soạn giản NSND Thế Châu, công chúng tỏ ra hoang mang

 

Người phổ nhạc Truyện Kiều qua đời

GS-TS Trần Quang Hải vừa cho biết nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện, người phổ nhạc Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du, đã qua đời hôm 13-9, hưởng thọ 76 tuổi, tang lễ tổ chức ngày 20-9 tại Paris - Pháp.

 

Cư xá của những nghệ sĩ danh tiếng Sài Gòn xưa

Cư xá Chu Mạnh Trinh trước kia có tên là cư xá Ngân hàng Đông Dương, nằm trong hẻm số 215 Chi Lăng, ấp Đông Nhất, xã Phú Nhuận, quận Tân Bình, tỉnh Gia Định, ngoại vi Sài Gòn. Đây là một con hẻm có quy hoạch cho khu cư xá, gồm một hẻm trục lớn và các hẻm nhỏ tỏa nhánh thẳng góc hai bên, đánh số 215 A, B, C, D, E, F cho tới G. Khoảng năm 1962 hay 1963, Trường Chu Mạnh Trinh được lập ở phía đầu hẻm nên dân quanh vùng gọi là cư xá Chu Mạnh Trinh.

 

NSND Minh Vương tri ân đồng nghiệp trong ngày giỗ Tổ sân khấu

Tối 9-9, NSND Minh Vương đã tổ chức lễ giỗ Tổ sân khấu tại Trung tâm Văn hóa quận 5, TP HCM nhằm tri ân tình cảm và sự đồng hành của các nghệ sĩ đồng nghiệp đối với ông.

 

Nghệ sĩ sân khấu tưng bừng giỗ Tổ

Sáng 9-9, Ban Ái hữu nghệ sĩ - Hội Sân khấu TP HCM đã tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày truyền thống Sân khấu Việt Nam. Đông đảo nghệ sĩ nhiều thế hệ đã đến tham dự và thắp hương tưởng nhớ những bậc tiền bối đã dày công vun đắp ngôi nhà sân khấu của dân tộc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 - ĐÊM CHUNG KẾT 1 Cuộc tranh tài đầu tiên của top 9

Top 9 thí sinh của vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019 đã có những ngày tập luyện "chạy nước rút" cùng ban huấn luyện, sẵn sàng cho đêm loại trực tiếp đầu tiên diễn ra vào lúc 20g30 chủ nhật (8/9) tại Nhà hát HTV.

 

Vang tiếng đờn ca tài tử Nam Bộ giữa thủ đô

Những CLB đờn ca tài tử Nam Bộ và CLB hâm mộ sân khấu cải lương tại Hà Nội đã góp phần làm nên diện mạo của bộ môn nghệ thuật độc đáo này tại thủ đô

 

Gameshow “Tài tử miệt vườn” tái xuất mùa 2 có gì mới?

Vào lúc 20h ngày 31.8.2019, “Tài tử miệt vườn” sẽ tái xuất trên sóng của 02 Đài phát thanh truyền hình Đồng Tháp, Tây Ninh với tổng giải thưởng lên đến 267 triệu đồng.

 

Nghệ sĩ Hoàng Long từ trần

Nghệ sĩ Kim Ngân vừa báo tin cha của cô là nghệ sĩ Hoàng Long đã trút hơi thở cuối cùng lúc 16 giờ 25 ngày 4-9.

 

Bình Tinh kể chuyện khán giả tưởng mình chết vì chỉ hát đám tiệc

Hai nghệ sĩ cải lương Bình Tinh và Thanh Thảo rớt nước mắt chia sẻ về quãng thời gian khó khăn khi duy trì nghệ thuật hát cải lương.

 

NSUT Vũ Linh

Sau khi tham gia chương trình "Trăm năm nguồn cội" tại Nhà hát Bến Thành được khán giả khen ngợi, NSƯT Vũ Linh đã có những tâm sự về niềm hạnh phúc của đời nghệ sĩ, trong đó hai năm 1995 và 1999 anh được trao giải với một vai diễn: Nguyễn Địa Lô trong vở "Bức ngôn đồ Đại Việt".

 

NSND Minh Vương trải lòng trong ngày nhận danh hiệu cao quý

Nghệ sĩ Minh Vương là một trong 3 người được UBND TP HCM gửi văn bản đề nghị trung ương xem xét, đặc cách phong tặng danh hiệu NSND cùng với hai nghệ sĩ Thanh Tuấn và Giang Châu.