15:14 PST Thứ hai, 18/11/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 91

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 89


Hôm nayHôm nay : 13536

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 424642

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20702421

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão...

Xem tiếp...

CẢI LƯƠNG NAM BỘ TRÊN ĐẤT BẮC HỒI ĐẦU THẾ KỈ XX

Đăng lúc: Thứ tư - 21/08/2013 12:28 - Đã xem: 2469
CẢI LƯƠNG NAM BỘ TRÊN ĐẤT BẮC HỒI ĐẦU THẾ KỈ XX

CẢI LƯƠNG NAM BỘ TRÊN ĐẤT BẮC HỒI ĐẦU THẾ KỈ XX




Từ 1930 trở đi, Hà Nội được coi như mảnh đất màu mỡ cho cải lương Nam Bộ thi thố. Các gánh hát lớn ở Sài Gòn như Tái Đồng Bang, Thịnh Lạc Bang, Tân Hý Bang, Phước Cương… cùng biết bao nghệ sĩ thời danh lưu diễn tại các rạp hát Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, tạo nên một sinh hoạt văn nghệ sôi nổi, đặc sắc và độc đáo.

Là một loại hình nghệ thuật trẻ tuổi, ra đời sau chèo và tuồng… nhưng sân khấu cải lương lại chiếm được nhiều cảm tình của công chúng cả nước, đặc biệt là của công chúng Bắc Hà. Nó đã bắt đầu làm quen khán giả đất Bắc bởi ông Sáu Súng (Nguyễn Văn Súng) khoảng năm 1919.


Ông Sáu Súng quê ở miền Nam, trong chiến tranh thế giới lần thứ nhất, ông bị bắt lính sang Pháp, đánh với Đức, bị thương nên được về nước. Để kiếm sống, ông xin phép chính quyền đương thời hành nghề chớp bóng lưu động. Với một cái máy chiếu phim cũ kỹ mang từ Pháp về, vợ chồng ông rày đây mai đó chiếu đi chiếu lại mấy bộ phim câm. Khán giả xem mãi cũng chán nên dần dần việc chớp bóng không còn hấp dẫn người xem được nữa. Ông nghĩ ra việc tổ chức gánh xiếc (lúc ấy gọi là hát xiệc). Gặp khi cải lương vừa mới ra đời và được khán giả hoan nghênh nhiệt liệt… nên Sáu Súng đưa ca hát cải lương vào gánh xiếc của mình. Việc làm đó đã đưa lại những kết quả ngoài sức tưởng tượng của ông. Rồi cứ như thế mà gánh lưu diễn dần ra ngoài Bắc. Có lẽ còn gờm khán giả khó tính Hà Nội, còn e ngại trước bậc đàn anh chèo - tuồng mà buổi diễn đầu tiên của gánh Sáu Súng lại diễn ở rạp Bà Ký Tích, phố Tân Ninh (Bắc Giang). Đêm diễn ấy có rất đông người đến xem, được cổ vũ và tán dương nhiệt liệt bởi lối ca ra bộ, tô đậm và làm hấp dẫn những bản xưa như huỳnh vân, tứ đại oán, bình bán vắn…. Sau mấy đêm thắng lợi giòn giả, Sáu Súng quyết thẳng tiến về Hà Nội. Và công chúng Hà thành đã chào đón loại hình nghệ thuật trẻ trung này bằng tất cả những gì ưu ái nhất. Cũng chính từ đó cải lương Nam Bộ chiếm được cảm tình nồng hậu của khán giả Hà Nội cho đến tận bây giờ.

Nối tiếp gánh Sáu Súng của cái thuở ban đầu lưu luyến ấy là gánh Phước Hội Bang. Gánh nầy được thành lập bởi những tay tài tử Nam Bộ tại Nha Trang, tuồng diễn có y quan rực rỡ, có kịch bản hẳn hòi. Trong gánh có Tư Cao (quê Cao Lãnh - Đồng Tháp, sau là nghệ sĩ tài danh của sân khấu cải lương trên đất Bắc) là trụ cột. Gánh diễn nhiều đêm liền tại rạp Quảng Lạc - Hà Nội, ông bầu Bảy Hội tha hồ hốt bạc.

Khoảng giữa năm 1923, có một cô thiếu nữ Nam Bộ tên là Hai Chung (tên giấy tờ là Anna Nguyễn Thị Chung), vốn con nhà khá giả, vì quá mê cải lương mà đứng ra lập gánh Tân Lập Bang ở Hà Nội, mộ đào kép trong Nam rồi diễn ở rạp Tonkinvise (phố Hàng Quạt). Các tuồng như Lục Vân Tiên, Bèo nước duyên mây, Thay hồn đổi xác, Trần Thế Mỹ… rất được yêu chuộng. Sau một thời gian, có lẽ do không quán xuyến nổi nên cô Hai sang gánh lại cho thầy Ba Khuê (cũng là người Nam Bộ) làm đề pô rượu ở phố chợ Hôm - Hà Nội. Được ít lâu rồi rã gánh, vì giá thuê rạp khá cao. Kế đến là gánh Phước Lập Bang do bà Lý Dục Hanh (tức bà phán Đoan - chủ hiệu đăng ten) thành lập. Gánh này cũng làm mưa làm gió ở Hà Nội, khiến cho lâu đài tuồng và chèo cổ lung lay mạnh.

Tưởng cũng nên nhắc lại 2 đêm diễn hồi đầu tháng 4.1923 tại Nhà Nhạc Hội bên Bờ Hồ của sinh viên trường Luật, với vở Tối độc phụ nhơn tâm để giúp Hội Nam Kỳ Tương Tế. Sang năm 1925, sinh viên trường Cao Đẳng có 3 đêm diễn vở Châu Trần tiết nghĩa để giúp nạn lụt Biên Hòa, hội Thiện Bắc Kỳ và hội Nam Kỳ Tương Tế…

Ngọn lửa cải lương Nam Bộ cứ âm ỉ trong lòng người Hà Nội, nhiều giọng ca tài tử miền Nam đang ở Hải Phòng, Cẩm Phả được Tư Hợi qui tụ về trong ngôi nhà đồng hương của một bà phán ở phố Lamblo (Lý Quốc Sư bây giờ). Rồi ngày 16.11.1926, diễn tuồng Trang Tử Cổ Bồn gây quỹ giúp dân bị lụt. Năm sau, suốt 2 đêm 31.7 và 01.8.1927, nó được diễn trang trọng tại sân khấu Cải lương Hí Viện (sau là rạp Chuông Vàng ở phố Hàng Bạc - Hà Nội), tạo nên cuộc tranh luận của báo giới Hà thành…

Trong những năm 1925 - 1926, các nhóm tài tử của đất Thăng Long cũng chơi cải lương nhưng còn chịu ảnh hưởng của chèo nhiều. Nhóm tài tử phố Hàng Giấy đã mạnh dạn thuê rạp ông Ba Bò (rạp lá, thắp đèn măng - sông) ở Ô Chợ Dừa để diễn vở Lễ mừng bằng nước lã. Tuy ở ngoại ô nhưng khán giả rất đông và được hoan nghênh nhiệt liệt.

Trong 4 đêm liền, từ 20 đến 23.11.1927 tại Quảng Lạc Hí Viện, gánh cải lương Nghĩa Hiệp Bang của ông bầu Năm Đẩu từ Sài Gòn ra, diễn các vở như Anh hùng náo, Tra án Bàng Quí Phi, Quần anh kiệt, Hạng Võ biệt Ngu Cơ. Những đêm kế tiếp, gánh diễn ở Cải Lương Hí Viện với những tuồng tích từ truyện Tàu, trang phục rực rỡ, đào kép đẹp, ca mùi… làm nức lòng người Hà Nội. Hà thành ngọ báo không tiếc lời tán dương.

Từ 1930 trở đi, Hà Nội được coi như mảnh đất màu mỡ cho cải lương Nam Bộ thi thố. Các gánh hát lớn ở Sài Gòn như Tái Đồng Bang, Thịnh Lạc Bang, Tân Hý Bang, Phước Cương… cùng biết bao nghệ sĩ thời danh lưu diễn tại các rạp hát Hà Nội và các tỉnh phía Bắc, tạo nên một sinh hoạt văn nghệ sôi nổi, đặc sắc và độc đáo. Cho đến tận bây giờ, sân khấu cải lương vẫn còn được công chúng mộ điệu nặng lòng với nó.

Hội VHNT Đồng Tháp

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Hội VHNT Đồng Tháp
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng: “Thanh xuân của tôi chỉ toàn nỗi buồn”

Nghệ sĩ Thanh Hằng chia sẻ chị không biết thanh xuân là gì, vì từ năm 14 tuổi chị đã phải bươn chải ngoài đời, theo đoàn hát và cứ thế lao vào công việc: “Nhiều lúc tôi suy nghĩ, đời có gì mà vui?”

 

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.