08:51 PDT Thứ hai, 21/09/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 145

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 142


Hôm nayHôm nay : 15867

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 588096

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 27605300

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

CẢI LƯƠNG VẪN CÒN GẶP KHÓ - PHẢI LÀM THẾ NÀO?

Đăng lúc: Thứ bảy - 05/03/2016 07:17 - Đã xem: 2635
Thanh Thanh Hoa & Hùng Minh

Thanh Thanh Hoa & Hùng Minh

Ngay từ buổi đầu hình thành, những thế hệ nghệ sĩ cải lương đầu tiên của Nam bộ đã xác định: "Cải cách hát ca theo tiến bộ. Lương truyền tuồng tích sánh văn minh". Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều loại hình giải trí mới du nhập hiện nay, việc làm sao để cải lương "theo tiến bộ" và "sánh văn minh" là điều không hề dễ. Thách thức về một sân khấu cải lương vừa truyền thống vừa hiện đại để thu hút khán giả đang là nỗi trăn trở của những người tâm huyết với ánh đèn sân khấu.

Khó trăm bề

Ở khu vực ĐBSCL- cái nôi của nghệ thuật cải lương hiện nay, có 10/13 tỉnh, thành có đội ngũ hoạt động cải lương trong các đoàn cải lương, đoàn văn công, đoàn nghệ thuật tổng hợp. Tuy nhiên, hoạt động của các đoàn chủ yếu đảm bảo hai mục tiêu là diễn phục vụ nhân dân theo chỉ tiêu của HĐND tỉnh, thành giao và tham gia hội thi, hội diễn. Cụ thể, mỗi năm các đoàn thường biểu diễn khoảng 50-70 suất (tùy theo địa phương) để phục vụ khán giả. Trong những buổi biểu diễn đó, các nghệ sĩ cải lương đôi khi "kiêm" cả múa, ca nhạc, hát bè… Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chỉ tổ chức Cuộc thi Sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc 3 năm/lần nên hầu hết các đoàn cải lương của ĐBSCL 3 năm chỉ dựng 1 vở để… đi thi. Sau cuộc thi, đoàn biểu diễn phục vụ nhân dân một vài buổi rồi… xếp kho trong khi kinh phí đầu tư cho vở diễn không dưới bạc tỉ. Cũng bởi cách làm cải lương thụ động như vậy mà hiện nay, 100% đoàn cải lương ĐBSCL đều không thể diễn bán vé để có doanh thu. Nhiều buổi biểu diễn phục vụ miễn phí, bà con cũng không đến xem mà phải "huy động lực lượng" để lấp đầy hàng ghế khán giả.

Dự án "Sân khấu học đường" được triển khai tại một số tỉnh, thành Nam bộ được kỳ vọng sẽ tiếp sức giữ lửa cho cải lương. 
Trong ảnh: Học sinh Trường THCS Thới Lai diễn trích đoạn "Trần Quốc Toản ra quân".

Nguyên nhân chính được giới làm nghề đưa ra là cải lương hiện tại thiếu kịch bản hay để tạo cảm hứng cho đạo diễn, diễn viên và thu hút người xem đến rạp. Những soạn giả lừng lẫy một thời như Điêu Huyền, Viễn Châu, Yên Lang, Hà Triều- Hoa Phượng… dường như đã không có truyền nhân. Đơn cử cho việc thiếu kịch bản là trong Cuộc thi Sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc vào cuối năm 2015 vừa qua, người ta bắt gặp vở "Bóng biển" của soạn giả Trọng Nguyễn được dựng 20 năm về trước; vở "Những đứa con của người cộng sản" của tác giả Thanh Huyền có tuổi đời trên 30 năm; hay những vở trên 1 thập kỷ như "Sống mãi với quê hương" của soạn giả Phi Hùng, "Cơn mê cuối cùng" của nhà văn Ngọc Linh… Các kịch bản mới không thu hút khán giả bởi sự cường điệu, mang nặng tính tuyên truyền, hô khẩu hiệu mà không có chiều sâu, điểm nhấn. Cách xử lý tình huống, kịch tính còn lỏng lẻo, nhiều sơ hở đó là chưa nói đến kỹ thuật về cấu tứ, tính trữ tình của âm nhạc, bài bản trong vở cải lương. Nhiều đoàn cải lương không đầu tư đội ngũ viết kịch bản, đạo diễn nên phải thuê mướn các đạo diễn, soạn giả từ TP Hồ Chí Minh, Hà Nội… khiến cho nhiều vở có phong cách na ná nhau, không thúc đẩy sự sáng tạo của lực lượng làm nghề trong các đoàn.

Một điều đáng ngại của cải lương là lực lượng nghệ sĩ kế thừa. Nhìn vào con số các cuộc thi cải lương, vọng cổ, những nghệ sĩ trẻ hoạt động ở các đoàn và nguồn từ các trường văn hóa, nghệ thuật, có vẻ khả quan nhưng thực chất, không có mấy người thành công. Nhiều soạn giả cho rằng, các nghệ sĩ trẻ không định hình được phong cách ca diễn mà cứ na ná, hát vừa đủ ngọt, diễn vừa đủ xem. Hơn nửa thế kỷ trước, chỉ cần nghe cách lấy hơi, xuống xề, vuốt nhịp, thậm chí là một làn hơi gió, khán giả đã có thể nhận ra đó là giọng ca Tấn Tài, Lệ Thủy, Bạch Tuyết, Thành Được… Điều đó có nghĩa, nghệ sĩ trẻ hiện nay thiếu bản lĩnh và chưa dám đột phá tìm nét riêng.

Loay hoay làm mới

Như đã nói, kịch bản cải lương hiện nay đang gặp khó nhưng hầu như rất ít các đoàn, đài truyền hình dám dựng lại vở cũ do ngại sự so sánh. Trong khi đó, nhiều kịch bản cải lương xưa hiện lại được các sân khấu kịch nói, thậm chí là nhà làm phim truyền hình chọn để "hóa kiếp". Điển hình là gần đây, sân khấu kịch Hoàng Thái Thanh (TP Hồ Chí Minh) đã chuyển thể kịch nói hai vở cải lương nổi tiếng là "Lan và Điệp" và "Nửa đời hương phấn" rất thành công. Nghệ sĩ hài Minh Béo cũng cho biết, trong năm 2016, sân khấu kịch Sao Minh Béo của anh sẽ ra mắt vở kịch "Mưa rừng" được chuyển thể từ kịch bản cùng tên của soạn giả Hà Triều- Hoa Phượng và một số kịch bản khác như "Tướng cướp Bạch Hải Đường", "Tình mẫu tử"… "Với "Mưa rừng", Minh Béo đặc biệt đầu tư về cảnh trí và âm nhạc. Bên cạnh các nhạc phẩm nổi tiếng đã có trong cải lương, tôi còn đặt hàng sáng tác nhạc riêng cho phiên bản kịch"- Minh Béo thông tin. Nghịch lý "củ khoai nhà nghèo giúp nhà giàu no bụng" lại đang diễn ra trong sự loay hoay làm mới cải lương.

Gần đây, kiểu làm mới cải lương "hiện đại hóa" đang gây bức xúc trong giới mộ điệu. Sân khấu không còn là cánh màn nhung, bộ ván, bàn trà mà thay vào đó là màn hình led sáng chóe, thay đổi cảnh liên tục khiến khán giả phân tâm. Nhiều đoàn lạm dụng múa minh họa, vũ đạo lộn xộn, rối rắm như một vở kịch múa hơn là cải lương. Đặc biệt, việc đưa nhạc Tây, nhạc điện tử vào dàn nhạc cổ khiến khán giả hụt hẫng, mất cảm hứng khi xem vở diễn.

Công bằng mà nói, nhiều năm gần đây, các đài truyền hình khá nỗ lực trong gìn giữ cải lương bằng các cuộc thi, chương trình truyền hình thực tế. Sau "Chuông vàng vọng cổ" có "Tài tử tranh tài", "Hạt ngọc mùa vàng"… hay chêm xen vào các chương trình như "Gương mặt thân quen", "Thử thách người nổi tiếng"… Tuy nhiên, các chương trình chỉ dừng lại ở mức độ tôn vinh cải lương và khuyến khích mọi người tìm về loại hình nghệ thuật truyền thống bởi xem nghệ sĩ hài Thu Trang, Dương Lâm, Tấn Beo… diễn cải lương trong "Tài tử tranh tài" ai cũng đồng ý "chỉ cho vui" chứ không thể nói đó là cách để giữ sân khấu sáng đèn. Cải lương là loại hình sân khấu chuyên nghiệp, cần sự đầu tư và tập luyện dài hơi, nghiêm túc.

Để làm mới, thiết nghĩ, các nhà quản lý, những người làm nghề cần tạo không gian để nghệ sĩ thỏa sức sáng tạo, làm nghề. Quan niệm giải thưởng, thành tích đã thui chột sự sáng tạo của các đoàn nghệ thuật thể hiện qua việc thuê mướn, "gửi gắm". Điển hình là Cuộc thi Sân khấu cải lương toàn quốc định kỳ 3 năm/lần dần mất thương hiệu bởi sự mập mờ trong điều lệ tổ chức. Cụ thể ở mùa giải 2015, hơn một nửa số vở dự thi là của lãnh đạo các nhà hát cải lương, trưởng các đoàn cải lương, lãnh đạo ngành, thành viên ban giám khảo, thành viên ban chỉ đạo cuộc thi. Hóa ra "ta tự chấm ta"? Hay trong 31 vở diễn của mùa giải 2015, có 2 soạn giả, người xuất hiện 8 lần, người xuất hiện 7 lần, với tư cách là tác giả sáng tác hay tác giả chuyển thể. Con số này khiến người mộ điệu thốt lên: "Như thế thì làm sao làm mới cải lương được?".

Bài, ảnh: ĐĂNG HUỲNH

Nghệ sĩ "hiến kế" giữ gìn cải lương

 

 

Xung quanh việc bảo tồn, giữ gìn nghệ thuật cải lương trong giai đoạn hiện nay, phóng viên Báo Cần Thơ đã gặp gỡ những nghệ sĩ tâm huyết với nghề để nghe họ "hiến kế" nhằm giúp sân khấu cải lương mãi mãi sáng đèn. 

 

 

ÔNG TRẦN VĂN THIỆN, PHÓ GIÁM ĐỐC NHÀ HÁT TÂY ĐÔ: 
Nên đưa nghệ thuật cải lương vào trường học

 

 

Cải lương xuất phát từ vùng đất Nam bộ nhưng lại phát triển rộng rãi ở mọi miền đất nước, cho thấy sức hấp dẫn của nghệ thuật này. Chúng ta có thể dạy nhạc phương Tây trong nhà trường thì cải lương cũng rất cần như vậy. Theo tôi, mô hình trường phổ thông năng khiếu cần thiết thành lập cho bộ môn cải lương để ở nơi đó, những tài năng bẩm sinh vừa được học văn hóa, vừa được học nghề, làm nghề. Qua việc tuyển sinh kỹ lưỡng, đào tạo bài bản, tôi tin mô hình này sẽ mang đến cho nghệ thuật cải lương nhiều nhân tố kế thừa chất lượng. Nếu như mô hình này thành công, các em có sân khấu để biểu diễn, sống được với đam mê của mình thì gia đình, xã hội sẽ ủng hộ và như thế tạo nên sức mạnh để bảo tồn cải lương.

Năm 2015, Cần Thơ được chọn thực hiện dự án "Sân khấu học đường"- truyền dạy cải lương cho học sinh trung học cơ sở. Tôi cho đây là cách làm rất hay và hiệu quả đã được chứng minh ngay sau khi dự án kết thúc. Tôi nghĩ, dù Cần Thơ có tiếp tục được chọn để thực hiện dự án hay không thì vẫn nên duy trì mô hình này.

 

 

 

NSƯT ĐÀO VŨ THANH, ĐOÀN NGHỆ THUẬT TỔNG HỢP TIỀN GIANG: 
Cải lương đang cần những kịch bản mới, hấp dẫn

 

 

Theo tôi, cải lương hiện nay đang gặp khó về kịch bản sân khấu. Một vở diễn ngắn gọn, dễ hiểu, không lê thê nhưng đủ hấp dẫn để níu chân khán giả, nhất là giới trẻ, là điều không dễ. Nhưng tôi tin, với thực lực của đạo diễn, soạn giả cải lương hiện nay, họ sẽ làm được. Những kịch bản này cần đa dạng sắc màu: cổ trang, xã hội, đề tài chiến tranh cách mạng… với lời thoại, lời ca trữ tình, biểu cảm sẽ thu hút khán giả tìm về cải lương.

 

Trong thời đại kỷ nguyên số, các kỹ thuật sân khấu được hiện đại hóa thì việc cách tân diễn xuất, cách ca và cảnh trí sân khấu sao cho phù hợp với xu thế là điều cần được người làm nghề nghiên cứu.

 

 

NGHỆ SĨ VÕ HỒNG THỦY, ĐOÀN CẢI LƯƠNG TÂY ĐÔ: 
Nghệ sĩ trẻ cần đam mê và cái tâm với nghề

 

 

Cải lương càng gặp khó, chúng ta càng trân trọng những nghệ sĩ gạo cội tâm huyết và truyền lửa cho thế hệ sau. Theo tôi, các nghệ sĩ trẻ cần đam mê và cái tâm với nghề. Mỗi lần lên sân khấu cần chỉn chu từ trang phục, đạo cụ đến diễn xuất, thể hiện niềm yêu nghề kính nghiệp để khán giả thấy mình được tôn trọng.

Tôi mong cải lương cần được quan tâm nhiều hơn, cần tạo sân khấu để các nghệ sĩ trẻ thể nghiệm, sống với vai diễn. Thực tế có nhiều nghệ sĩ có khả năng nhưng do không được đứng trên sân khấu thường xuyên nên chưa được cọ xát, thử thách và thiếu động lực gắn bó với cải lương.

Duy Lữ (thực hiện)



Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.

 

Xứng đáng tôn vinh!

Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh đã gửi kiến nghị đến Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đề nghị đặc cách trao Giải thưởng Nhà nước cho soạn giả Viễn Châu. Đề nghị này cũng khiến nhiều người giật mình, bởi lâu nay, dường như việc tôn vinh các soạn giả cải lương đã bị lãng quên.

 

Thâm nhập hậu trường thu âm hồi ký Kỳ nữ Kim Cương cùng 3 nghệ sĩ

Sáng 15-9, ba nghệ sĩ tài danh của sân khấu kịch nói TP HCM: NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc và NSƯT Hữu Châu đã bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại phòng thu âm của đạo diễn Đạt Phi về hồi ký NSND Kim Cương.

 

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng

 

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài qua đời vì bị xuất huyết não

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài, người có giọng ca trầm ấm, được công chúng yêu thích, đã qua đời lúc 9 giờ 30 ngày 12-9, hưởng thọ 70 tuổi.

 

Thái hậu Dương Vân Nga: Từ lịch sử đến nghệ thuật

Bài viết này là góc nhìn văn hóa của một người viết văn từng đề cập nhiều về đề tài lịch sử, đặc biệt là thân phận của những người đàn bà bị bôi đen, vùi dập hoặc thổi phồng thái quá trên sân khấu Việt Nam...

 

"Chuông vàng vọng cổ" cải tiến, NSND Minh Vương phấn khởi

Tối 6-9, vòng chung kết 1 cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" lần thứ 15 -2020 do HTV tổ chức đã khởi động. NSND Minh Vương phấn khởi trước những cải tiến của cuộc thi này

 

Đạo diễn Lê Nguyên Đạt ấp ủ nhiều dự án đào tạo nhân lực cho cải lương

Tối 7-9, NSƯT - đạo diễn Lê Nguyên Đạt đã tổ chức họp mặt mừng công sau thành quả nghệ thuật mà anh đạt được trong 3 năm, từ 2018 đến 2020.

 

Còn mấy ai viết kịch bản cải lương?

Nếu không sớm mở lớp đào tạo tác giả kịch bản, sẽ không còn ai sáng tác kịch bản cho sân khấu cải lương trong tương lai

 

Kỳ nữ Kim Cương hội ngộ các nghệ sĩ thế hệ vàng cải lương

Sáng 3-9, NSND Kim Cương và một số thành viên của CLB Phóng viên sân khấu thuộc Hội Sân khấu TP HCM đã đến thăm các nghệ sĩ thế hệ vàng của sân khấu cải lương: NSƯT Nam Hùng, Tô Kim Hồng, Thanh Tú, Trang Bích Liễu, Diệu Hiền…

 

Làm phim truyền hình từ phóng tác cải lương

Cải lương càng được chuyển thể, phóng tác thành phim truyền hình càng chứng tỏ phim truyền hình thiếu hụt cốt truyện hay

 

NSƯT Nam Hùng: Nghề hát là một đặc ân

NSƯT Nam Hùng nhìn nhận cuộc đời ông không phải lúc nào cũng suông sẻ nhưng xét cho cùng được sống, được làm nghệ sĩ là hạnh phúc lớn

 

Hề Sa - Nghệ sĩ ca hài hiếm hoi

Cuộc đời ông ba chìm bảy nổi cũng giống như cách ca vọng cổ hài, thấy vui đó nhưng lại rất buồn và ngược lại