06:43 PST Thứ bảy, 19/01/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 120

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 117


Hôm nayHôm nay : 6711

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 337171

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 14864675

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Cải Lương Một Thời Thịnh Suy

Đăng lúc: Thứ bảy - 29/12/2018 17:22 - Đã xem: 298
HT - BH

HT - BH

Thập niên 1960 thế kỷ trước có thể coi là thời kỳ hoàng kim của sân khấu cải lương Sài Gòn và miền Nam nói chung. Trong năm 1966, toàn miền Nam có 92 gánh cải lương lớn nhỏ, trụ ở Sài Gòn và các tỉnh. Báo Chánh Đạo số tất niên chốt hạ bằng một câu: “Đi đâu cũng gặp hát cải lương!”.
.
 

Thanh Nga (giữa) và Hữu Phước trong một vở cải lương của đoàn Thanh Minh - Thanh Nga

Thanh Nga (giữa) và Hữu Phước trong một vở cải lương của đoàn Thanh Minh - Thanh Nga

1. Trang báo kịch trường của tờ báo này đã điểm qua 10 đại ban đáng mặt anh hào như Thanh Minh - Thanh Nga, Dạ Lý Hương, Hương Mùa Thu, Kim Chưởng, Kim Chung, Trăng Mùa Thu, Phước Chung, Thế hệ Dũng Thanh Lâm, Sao Ngàn Phương, Ánh Chiêu Dương. Chỉ trong năm 1966, các ban đã dựng 80 vở cải lương, đa số là tuồng hương xa, kiếm hiệp, chỉ có 12 vở có đề tài xã hội, như: Con cò trắng (kịch bản Thu An, đoàn Hương Mùa Thu), Nắng sớm mưa chiều (kịch bản Ngọc Linh, Cô Nguyệt phóng tác, đoàn Thanh Minh - Thanh Nga), Nước biển mưa nguồn (kịch bản Năm Châu, đoàn Ánh Chiêu Dương), Tuyệt tình ca 2 (kịch bản Hoa Phượng, đoàn Dạ Lý Hương), Sau bóng hậu trường (tức Sân khấu về khuya, kịch bản Năm Châu, đoàn Thanh Minh - Thanh Nga)...

Nhận định số lượng tuồng xã hội hiếm hoi, tờ báo viết: “Ôi, tuồng hay, tuồng đậm đà dân tộc tính sao mà quá ít ỏi. Mà hầu hết tuồng đều mang hình thức tận… Tàu, Nhựt, Ai, Hồi... Tuy nhiên vẫn còn an ủi, đáng mừng là nội dung tuồng vẫn khá lành mạnh, đề cao lòng yêu nước, ca ngợi những đức tính anh hùng, chung thủy và đả phá cường bạo, tàn ác, phản trắc gian tà…”. Bù lại, mức độ ăn khách của các tuồng xã hội vẫn tương đối mạnh hơn các loại tuồng khác. Trong đó có 2 vở được báo chí và khán giả khen ngợi là Con cò trắng (của Thu An, đoàn Hương Mùa Thu) vì thể hiện được hình ảnh quê hương, tình mẹ, đức tính thủy chung của vợ hiền. Riêng vở Bọt biển (của Nguyễn Long, Nguyễn Phương - đoàn Thanh Minh - Thanh Nga) có vẻ “nóng sốt”, xoáy mạnh vào vết thương thời đại của của dân tộc và xứ sở ta: Nạn lấy ngoại kiều, tâm lý tham tiền, thích vật chất đến mức đạp lên đạo lý và nền nếp sinh hoạt truyền thống Việt Nam.

Đề cập đến những vở tuồng xã hội của thập niên này, người mê cải lương không thể không nhớ đến những Nửa đời hương phấn, Thảm kịch tuổi xanh, Con gái chị Hằng, Tần nương thất, Sông dài, Rồi hai mươi năm sau… Khán giả mê tuồng xã hội vì tính thời đại, mạnh tay mổ xẻ những “ung nhọt” của xã hội lúc ấy, khai thác tình tiết từ cuộc sống phong phú của đại đa số người lao động. Mỗi đoàn cải lương khai thác vốn mạnh của mình, như đoàn Thanh Minh - Thanh Nga khai thác mảng tâm lý xã hội, gia đình; đoàn Kim Chung chuyên về tuồng kiếm hiệp, diễm tình; đoàn Dạ Lý Hương thiên về đời sống hiện đại; thích màu sắc hương xa thì thì đi xem gánh Út Bạch Lan - Thành Được, Thống Nhứt, Kim Chưởng…

2. Rồi vào thời kỳ truyện chưởng của Kim Dung thịnh hành cũng làm rộn ràng sân khấu cải lương. Nào là Cô gái Đồ Long với Kim mao sư vương Tạ Tốn đã đem lại cho Thanh Sang huy chương vàng giải Thanh Tâm. Trên các sân khấu, nghệ sĩ đua nhau đánh chưởng xịt ra bột, rồi xịt ra điện từ hai lòng bàn tay. Mỗi lần phi thân, vị đại hiệp bay vèo vèo trên sân khấu đã đem lại sự mới lạ cho cải lương. Trước xu thế đó, các ông bà bầu đã buộc các soạn giả thường trực phải sáng tác ngay những kịch bản cải lương ăn theo trào lưu kiếm hiệp. Các đại ban cũng tìm cách cách tân sân khấu như đoàn Hương Mùa Thu thực hiện sân khấu Panorama; đoàn Thủ Đô dựng sân khấu hoành tráng, sàn diễn mở rộng từ 8 - 12m qua các vở Tiếng trống sang canh, Cây quạt lụa hồng, Chiếc áo ân tình…

Những đại ban hay trung ban luôn nuôi 1-2 soạn giả thường trực chuyên viết tuồng theo lối “đo ni đóng giày” cho nghệ sĩ của đoàn. Bỏ qua hết những tên tuổi “ầu ơ ví dầu” thì sân khấu cải lương giai đoạn này không thể quên những Hà Triều - Hoa Phượng, Mộc Linh, Thiếu Linh, Quy Sắc, Mai Quân, Ngọc Huyền Quân, Viễn Châu, Thái Thụy Phong, Nhị Kiều, Tám Vân, Thu An, Yên Sơn, Yên Ba, 
Loan Thảo, Kiên Giang, Yên Trang, Hoàng Khâm… Với lực lượng tác giả tài năng đã tung ra cho các đoàn những vở tuồng với các “ông hoàng - bà chúa” của sân khấu thời kỳ đó như Út Trà Ôn, Thanh Nga, Thành Được, Út Bạch Lan, Hữu Phước, Tấn Tài, Hùng Cường, Bạch Tuyết, Diệu Hiền, Ngọc Hương, Như Ngọc, Thanh Tú, Trang Bích Liễu, Thanh Sang, Lệ Thủy, Minh Vương, Mỹ Châu, Minh Phụng, Minh Cảnh, Hoàng Giang… Đa số những nghệ sĩ trên đều đoạt huy chương vàng giải Thanh Tâm.

3. Sân khấu cải lương Sài Gòn bắt đầu có dấu hiệu tuột dốc từ sau năm 1968. Tình hình chiến sự lan rộng, giờ giới nghiêm quá sớm, vật giá leo thang, các rạp hát ở đô thành - Chợ Lớn đều bị các công ty điện ảnh thao túng. Tại Sài Gòn chỉ còn 2 rạp Quốc Thanh và Olympic là dành cho cải lương, còn tất cả đều xoay ra chiếu bóng. Nhiều đoàn cố bươn chải về nông thôn nhưng không nơi nào có đông khán giả đi xem hát, một là vì tình hình an ninh cầm chân họ tại nhà, hai là họ không đủ sống vì giá sinh hoạt lên cao. Đoàn Dạ Lý Hương rã gánh, đoàn Hương Mùa Thu chỉ tập trung thu hình phát tivi để sống qua ngày. Đoàn Thanh Minh cho kép Hữu Phước thuê “xác gánh” lập ra gánh Thanh Minh - Hương Lan. Không diễn ở Sài Gòn nổi, đoàn Thanh Minh - Hương Lan phải xuống Gò Công để khai trương bảng hiệu, nhưng chỉ vài tháng sau phải trả “xác gánh” lại cho bà bầu Thơ. Cuối năm 1972, đoàn Bạch Tuyết - Hùng Cường ra đời nhưng cũng chẳng chịu nổi “phong ba bão táp” nên không đầy 1 năm sau thì dẹp tiệm. 

Báo Phụ nữ ngày mai đã nhận định về tình hình của các đại ban như sau: “Các rạp hát có đoàn trình diễn như Quốc Thanh (đoàn Thái Dương), Olympic (Kim Chung) đã không thể kéo màn hát lúc 8 giờ đêm khi mà số khán giả vào giờ này đến xem hát chỉ độ 50 người đã là nhiều. Tuy là đại ban quy tụ toàn nghệ sĩ tên tuổi, tuồng tích và tranh cảnh luôn đổi mới nhưng số thu vẫn bị giảm từ 25% - 30%. Riêng giới nghệ sĩ cải lương, bữa nào hát mới lãnh tiền, khi thì lãnh đủ, khi thì phân nửa hoặc 1/3, nay họ không được lãnh một khoản tiền nào. Nghệ sĩ và công nhân sân khấu đang đứng trước một tương lai đen tối chỉ vì chi phí sinh hoạt tăng vọt, người dân phải thắt lưng buộc bụng…”. 

Không đi hát được, nên một số nghệ sĩ cũng phải đổi nghề, tìm phương sinh sống. Các báo cho biết, cặp vợ chồng  Nhật Thanh - Bo Bo Hoàng, trước kia hát cho đoàn Minh Cảnh nhưng lương kém quá bèn đưa nhau về Sài Gòn, chạy vốn mua quần áo cũ rồi chở nhau trên chiếc mobylette ra các chợ nhỏ xung quanh bán kiếm lời. Hề Minh nhận lái xe hàng với tiền lương mỗi tháng mấy chục ngàn đồng đủ nuôi vợ con. Út Bạch Lan về sống với mẹ tại một ngôi đình ở Tân Định, kiếm sống bằng bán quán cà phê. 

Tình hình bi đát của sân khấu cải lương kéo dài cho đến sau tháng 4-1975 mới hồi phục trở lại thời đêm đêm đèn sáng, đào kép rực rỡ xiêm y, áo mão… 

LÊ VĂN NGHĨA



Nguồn tin: tcgd theo SGGP
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2019

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nỗi buồn hậu 'trăm năm'- Giọt nước mắt đêm tôn vinh

Ngay cả với thầy mình mà mình còn vô cảm thì làm sao chịu trách nhiệm cho một chương trình tri ân Tổ nghiệp?

 

Đêm tôn vinh 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật cải lương

Tối 13-1, tại phố đi bộ Nguyễn Huệ (quận 1, TPHCM) đã diễn ra chương trình giao lưu, biểu diễn, tôn vinh 100 năm hình thành và phát triển nghệ thuật sân khấu cải lương. Đến dự có các đồng chí: Trương Tấn Sang, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước; Lê Thanh Hải, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TPHCM; Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Thiện Nhân, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thành Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM; Trương Thị Ánh, Phó Chủ tịch HĐND TPHCM; Thân Thị Thư, Trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TPHCM; Nguyễn Thành Trung, Phó chủ tịch UBMTTQ TPHCM; cùng đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể TPHCM; lãnh đạo Sở VH-TT-DL các tỉnh, thành lân cận, các nghệ sĩ cải lương và đông đảo công chúng mộ điệu.

 

Nghệ sĩ tranh Giải Mai Vàng 2018 nói trước giờ G: Đủ cung bậc cảm xúc!

Ai cũng mong chờ điều may mắn đến với mình trong lễ trao Giải Mai Vàng 2018 tối 12-1 tại Nhà hát TP

 

Tết đến sớm với nghệ sĩ lão thành

Chiều 10-1, Công đoàn Sở Văn hóa và Thể thao (VH-TT) TP HCM đã tổ chức đưa đoàn y - bác sĩ Bệnh viện quận Thủ Đức đến khám bệnh và phát thuốc cho các nghệ sĩ lão thành tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP.

 

Góc nhìn mới về "Ngao sò ốc hến"

Tối 7-1, Nhà hát kịch TP HCM đã ra mắt vở diễn mới mang tên "Nàng Hến tầm duyên" của tác giả Vương Huyền Cơ (đạo diễn Lê Diễn) - một góc nhìn mới của nữ tác giả, thể hiện tính thời sự vào một câu chuyện kịch vốn đã quen thuộc với khán giả.

 

Nghệ sĩ khóc thương danh hài Mạnh Tràng

Nghệ sĩ Mạnh Tràng, sau thời gian điều trị bệnh ung thư gan tại BV Đại học Y dược TP HCM, đã ra đi lúc 0 giờ 10 ngày 7-1. Hưởng dương 53 tuổi. Nghệ sĩ đồng nghiệp đã bày tỏ nhiều cảm xúc trước sự ra đi đột ngột của anh.

 

Minh Vương, Lệ Thủy, Ngọc Giàu, Hồng Nga hội ngộ "Vọng trăng xưa"

Trưa 7-1, 4 danh ca Lệ Thủy, Minh Vương, Ngọc Giàu, Hồng Nga đã lên sàn tập tiết mục ca cảnh "Vọng trăng xưa" của soạn giả Hoàng Song Việt cho chương trình chào mừng kỷ niệm 100 năm sân khấu cải lương.

 

Liên Bỉnh Phát: Tay ngang đóng phim đoạt giải thưởng

Liên Bỉnh Phát hạnh phúc khi liên tục nhận được các giải thưởng cho vai diễn "giang hồ gốc cải lương" Dũng Thiên Lôi trong phim "Song lang".

 

NS Hồng Nga: "Cần cơ chế cho tác giả sáng tác cải lương"

Bà trở về nước để chuẩn bị tham gia các hoạt động chào mừng sự kiện 100 năm sân khấu cải lương do TP HCM tổ chức tối 13 và 14-1 và đã nói những điều trăn trở.

 

20 mốc đáng nhớ của cải lương 100 năm

CLVNCOM - 20 mốc đáng nhớ của cải lương 100 năm: từ ca ra bộ đến gánh hát đầu tiên:

 

Minh Cảnh về nước, nghệ sĩ cải lương hân hoan đón chào

Sau 14 năm biền biệt, đây là lần thứ hai nghệ sĩ cải lương Minh Cảnh về nước. Tuy chưa có được giấy phép biểu diễn nhưng công chúng và giới nghệ sĩ cải lương luôn hân hoan chào đón ông.

 

Tái hiện hoành tráng vở cải lương kinh điển "Máu nhuộm sân chùa"

Tối 30-12, chào mừng năm mới 2019, đoàn 3 Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang đã diễn vở cải lương "Máu nhuộm sân chùa". NSƯT Tú Sương cùng các diễn viên dồn hết tâm lực cho vở cải lương kinh điển này với mong muốn nhà hát sẽ sáng đèn liên tục.

 

Sân khấu cải lương thời khủng hoảng

Sau giai đoạn nhà nhà xem cải lương, người người mê cải lương, là giai đoạn sàn diễn thể hiện sự chậm chân khi song hành cùng cuộc sống. Qua thời hưng thịnh, sân khấu cải lương bước vào khủng hoảng vì thiếu kịch bản mới, chất lượng; mất dần những rạp hát; bị lấn át bởi nhiều loại hình giải trí hiện đại…

 

Vầng trăng cổ nhạc 202: Thương quá Hậu Giang

Chương trình Vầng trăng cổ nhạc tháng 12 sẽ diễn ra tại Hậu Giang vào lúc 20g tối nay (30/12), trực tiếp trên sóng HTV1 và HTV9.

 

Cải Lương Một Thời Thịnh Suy

Thập niên 1960 thế kỷ trước có thể coi là thời kỳ hoàng kim của sân khấu cải lương Sài Gòn và miền Nam nói chung. Trong năm 1966, toàn miền Nam có 92 gánh cải lương lớn nhỏ, trụ ở Sài Gòn và các tỉnh. Báo Chánh Đạo số tất niên chốt hạ bằng một câu: “Đi đâu cũng gặp hát cải lương!”.

 

Cải Lương Rực Rỡ Thời Vàng Son

Thời hoàng kim, cải lương đi vào đời sống người dân bằng sức sống mạnh mẽ, lan tỏa rộng khắp làng xóm, phố phường, làm sinh động không gian sinh hoạt văn hóa nghệ thuật từ thành thị đến nông thôn. Từ sân khấu cải lương đã tạo nên những lớp nghệ sĩ tài danh mà tên tuổi sống mãi với thời gian.