22:12 PDT Thứ tư, 10/08/2022
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 175

Máy chủ tìm kiếm : 6

Khách viếng thăm : 169


Hôm nayHôm nay : 46082

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 442255

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 51301708

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Cải lương từ hưng thịnh, đến thoái trào

Đăng lúc: Chủ nhật - 24/03/2013 03:10 - Đã xem: 4677
Sau khi tham dự Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc, các vở do Đoàn Nghệ thuật tổng hợp tỉnh dựng được di

Sau khi tham dự Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc, các vở do Đoàn Nghệ thuật tổng hợp tỉnh dựng được di


Cải lương từng mê hoặc các thế hệ, nhưng các thập niên qua trước sự giao thoa văn hóa nghệ thuật, trước công nghệ mới, bộ môn cải lương ngày càng thưa vắng công chúng…
* THỜI HOÀNG KIM

Cải lương ra đời từ những năm 1920 và nhanh chóng phát triển, trở thành bộ môn nghệ thuật được nhiều người yêu thích. Đến những năm 1960 thì cải lương phát triển rực rỡ và ở đỉnh cao trong suốt thời gian khoảng 3 thập kỷ.

Soạn giả Huỳnh Anh cho biết: Trước giải phóng, ở Sài Gòn, nhiều đoàn cải lương được thành lập như: Kim Chung, Thống Nhất, Thanh Minh (sau đổi tên thành Thanh Minh - Thanh Nga), Hoa Sen, Dạ Lý Hương, Kim Chưởng, Phước Chung…, với hàng loạt nghệ sĩ tài danh như: Út Trà Ôn, Thành Được, Út Bạch Lan, Thanh Nga, Thanh Sang, Diệp Lang, Ngọc Giàu, Bạch Tuyết, Phượng Liên, Hồng Nga, Mỹ Châu, Diệu Hiền, Minh Cảnh, Minh Vương, Minh Phụng, Phương Quang…

“Đặc sản” của Nam bộ đã nhanh chóng lan tỏa đến các vùng đất miền Trung, miền Bắc và trở thành món ăn tinh thần của một bộ phận không nhỏ công chúng. Sau giải phóng, ở Sài Gòn có nhiều đoàn cải lương mới được thành lập như: Thanh Nga, Phước Chung, Văn công Thành phố, các đoàn của Nhà hát Trần Hữu Trang, Sài Gòn 1, Sài Gòn 2, Sài Gòn 3, 2-89…

Ông Trần Phương Hùng, nguyên Phó Giám đốc Sở VH-TT&DL cho biết: Trong thập kỷ 1980, các tỉnh khu vực miền Tây và miền Đông Nam bộ tỉnh nào cũng có đoàn cải lương, một số tỉnh như: Tiền Giang, Long An, Cà Mau, Hậu Giang… thành lập nhiều đoàn để phục vụ khán giả mộ điệu. Nhiều nghệ sĩ tài danh trong giai đoạn này xuất thân từ các đoàn hát ở tỉnh như: Trọng Hữu, Thanh Hằng, hề Thanh Nam, Vũ Linh, Thanh Ngân… Ngành Văn hóa của các tỉnh giao ước với nhau: Các đoàn không được “bắt” đào, kép của đoàn khác. Khi nào lãnh đạo ngành Văn hóa và trưởng đoàn đồng ý cho nghệ sĩ sang “đầu quân” ở đoàn khác thì đoàn mới được nhận.

Ở Tiền Giang, sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, để đáp ứng nhu cầu của công chúng, nhiều đoàn cải lương được thành lập như: Tiền Giang 1, với các nghệ sĩ nổi tiếng như: Trương Hoàng Long, Kim Lệ Thủy, Vương Cảnh, Kim Hồng Hạnh; Tiền Giang 2 (còn gọi Đoàn Cải lương tuồng cổ) với các nghệ sĩ như: Bảo Ân, Kiều Loan, Kiều Phượng, Hà Thiện Chí… Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh còn có một số đoàn cải lương xã hội hóa như: Sông Tiền của Trọng Nhân; Long Giang của Khánh Tâm & Mai Trinh; Tiền Giang của Phương Lâm; Tiếng hát Tiền Giang của Thanh Tú & Trang Bích Liễu…

Các đoàn cải lương đi lưu diễn khắp nơi trong và ngoài tỉnh để phục vụ công chúng mến mộ. Ngoài ra, một số huyện, xã cũng đã thành lập đoàn cải lương để phục vụ nhân dân. Ông Trần Phương Hùng nhớ lại, khoảng giữa thập niên 1980, trên địa bàn tỉnh có 5 đoàn cải lương cấp huyện. Hàng năm, ngành Văn hóa tổ chức hội diễn các đoàn cải lương cấp huyện để khuyến khích các đoàn đầu tư tập vở mới, nâng cao chất lượng nghệ thuật.

Song song với việc thành lập các đoàn cải lương thì nhiều rạp hát cũng được xây dựng như: Hoàng Việt, Cái Bè, Hậu Mỹ Bắc (huyện Cái Bè); rạp Chợ Gạo… Bên cạnh đó, trên địa bàn tỉnh Tiền Giang còn có một số rạp hát được xây dựng trước giải phóng như: Tiền Giang (Vĩnh Lợi), Mỹ Tho (Viễn Trường), Kim Quang (Tân Hiệp - Châu Thành), Chiến Thắng (TX. Gò Công). Trong giai đoạn hoàng kim, các rạp hát luôn sáng đèn, các đoàn phải đăng ký trước thì chủ rạp mới bố trí lịch diễn được. Những ngày tết, nhiều rạp diễn 3 suất/ngày để phục vụ khán giả.

Nghệ sĩ Bảo Ân bồi hồi nhớ lại: Đoàn Cải lương Tiền Giang 2 được thành lập năm 1976 và đến năm 1989 thì tan rã. Thời sân khấu cải lương còn hưng thịnh, anh em nghệ sĩ muốn được nghỉ xả hơi 1 đêm cũng không được. Đoàn đến một số tỉnh khu vực miền Đông phải hát 2 suất/ngày. Đêm diễn nào rạp cũng chật kín người. Có lần, giàn (dùng để cho khán giả ngồi xem) bị sập, khiến cho 1 khán giả bị gãy chân. Vậy mà đêm sau khán giả cũng đến xem chật rạp. Thời hoàng kim, anh em nghệ sĩ cải lương kiếm tiền rất dễ nên cũng tiêu xài phung phí. Nhiều anh em ca sĩ hát nhạc cũng chuyển sang lĩnh vực cải lương, vì hát cải lương thu nhập cao hơn.

* THOÁI TRÀO

Vào cuối những năm 1980 cải lương bắt đầu tuột dốc. Các rạp hát ở Tiền Giang nói riêng và cả nước nói chung thưa dần những suất diễn. Khán giả đến rạp hát để xem cải lương cũng thưa dần, nhất là đối với khán giả trẻ. Các đoàn cải lương phải đi lưu diễn ở các vùng sâu, vùng xa để tìm khán giả. Mặt khác, để thu hút khán giả đến xem, các đoàn buộc phải mời các nghệ sĩ tài danh ở TP. Hồ Chí Minh về hát một vài bài ca cổ, hoặc diễn 1 vài cảnh trong vở cải lương.

Nghệ sĩ Bảo Ân nhớ lại: Cuối những năm 1980, khi Đoàn Cải lương Tiền Giang 2 đi lưu diễn thì khán giả đến xem thưa dần. Lúc đầu mỗi đêm còn được một vài trăm khán giả thì đoàn còn trụ được, đến khi mỗi đêm chỉ còn chừng vài chục khán giả thì đoàn buộc phải giải tán, vì càng diễn càng không bù đắp nổi chi phí. Ông Trần Phương Hùng cho biết, đến cuối những năm 1990 thì các đoàn ở nơi được xem là “cái nôi của cải lương” đều giải tán vì không thể cứ kéo màn biểu diễn trong khi khán giả đến xem trong cảnh “chợ chiều”.

Cải lương thoái trào nguyên nhân do đâu? Soạn giả Huỳnh Anh lý giải: Cuối thập niên 1980, những năm đầu thập niên 1990, đất nước bắt đầu mở cửa. Cùng với sự mở cửa hội nhập của đất nước là các loại hình văn hóa khác du nhập vào Việt Nam, nhất là phim ảnh, tạo hấp lực mạnh mẽ, nhất là đối với giới trẻ. Bên cạnh đó, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, chiếc đầu máy video và băng, đĩa xuất hiện ở Việt Nam đã đáp ứng nhu cầu nghe - nhìn của công chúng một cách tối ưu nhất. Vì vậy, sân khấu không còn là phương tiện giải trí duy nhất đối với công chúng.

Mặt khác, phương tiện kỹ thuật hiện đại có thể che lấp các khuyết điểm giọng hát của nghệ sĩ, vì vậy một số nghệ sĩ không chú tâm rèn luyện, dễ dãi với chính mình. Một số soạn giả, đạo diễn, nghệ sĩ không có phong cách riêng, không có sự đầu tư nghiêm túc… cùng những nguyên nhân chủ quan và khách quan khác.

Từ khi cải lương thoái trào, cùng với các địa phương khác, ngành Văn hóa của Tiền Giang ra sức vực dậy phong trào để bộ môn nghệ thuật cải lương không bị mai một. Đạo diễn Tấn Lộc, Trưởng đoàn Nghệ thuật tổng hợp Tiền Giang cho biết: Năm 1998, dù kinh phí còn khó khăn, nhưng ngành Văn hóa đã đồng ý cho Đoàn Nghệ thuật tổng hợp tỉnh thành lập Đội Cải lương để đầu tư dựng các vở cải lương tham gia các kỳ hội diễn cải lương chuyên nghiệp toàn quốc.

Từ năm 1998 đến nay, Đội Cải lương của đoàn đã dựng được 5 vở để tham dự Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc và đã đoạt nhiều huy chương, trong đó có 3 Huy chương Vàng dành cho Nghệ sĩ Nhơn Hậu và Đào Vũ Thanh. Sau thành công từ Hội diễn Cải lương chuyên nghiệp toàn quốc, mỗi vở đã được diễn khoảng 20 suất để phục vụ nhân dân (không bán vé). Tuy nhiên, điều đáng buồn là hầu hết các suất diễn phục vụ cũng rất ít khán giả đến xem.

Theo dòng thời gian, cải lương từ hoàng kim đến thoái trào quả là có nhiều điều ray rứt. Liệu mai này cải lương đi về đâu? Đó là câu hỏi khó đoán định…

Nguyên Chương
(Theo Ấp Bắc)
Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: Ấp Bắc
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

DUY TRÌ TRANG WEB

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NSƯT Diệu Hiền: 'Các em, các cháu bây giờ phải nhớ tới má bảy Phùng Há'

'Kế bên tôi là Bạch Tuyết đã hốt hết những gì về nghề nghiệp má bảy dạy rồi. Bạch Tuyết giỏi lắm, cái gì má Phùng Há dạy cũng học theo hết' – NSƯT Diệu Hiền nói.

 

Nghệ sĩ Chí Linh: Trăn trở viết và dựng vở sử Việt

Nghệ sĩ Chí Linh luôn trăn trở về đội ngũ kế thừa, không chỉ diễn viên mà còn với cả lực lượng tác giả, đạo diễn sân khấu cải lương

 

"Hotboy cải lương" Võ Minh Lâm tiếp tục ngồi ghế nóng Chuông vàng vọng cổ

Cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" lần thứ 17-2022 thu hút 181 thí sinh tham gia tranh tài, nghệ sĩ Võ Minh Lâm cùng với NSƯT Hồ Ngọc Trinh tiếp tục ngồi ghế nóng để "chọn mặt gửi vàng".

 

Nghệ sĩ Bảo Quốc được cổ vũ khi tάι xuất ở tuổi 73

Danh hài Bảo Quốc lấy nước mắɫ, tiếng cười khán gιả qυα cάƈ tɾíƈн đoạn ĸιnн điển trong show kỷ niệm 60 năm làm nghề, tối 3/7.

 

“Thần đồng cải lương” Thanh Thanh Tâm và cuộc sống đầy biến cố ở Mỹ

Trong chương trình Gõ Cửa Thăm Nhà, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã có những trải lòng về cuộc sống đầy tủi thân bên Mỹ khiến nhiều người xót xa.

 

Danh hài Hoài Linh tái ngộ khán giả cải lương tuồng cổ

Tối 11 và 12-6, tại rạp Hồng Liên - Trung tâm văn hóa Quận 6 (TP HCM), Đoàn cải lương Huỳnh Long sẽ ra mắt khán giả vở cải lương tuồng cổ "Hoàn Châu cách cách" (tác giả Bạch Mai, đạo diễn NSƯT Hữu Quốc). Đặc biệt chương trình có sự xuất hiện của danh hài Hoài Linh trong vai Dung Ma ma.

 

Danh hài Hoài Linh tái ngộ khán giả cải lương tuồng cổ

Tối 11 và 12-6, tại rạp Hồng Liên - Trung tâm văn hóa Quận 6 (TP HCM), Đoàn cải lương Huỳnh Long sẽ ra mắt khán giả vở cải lương tuồng cổ "Hoàn Châu cách cách" (tác giả Bạch Mai, đạo diễn NSƯT Hữu Quốc). Đặc biệt chương trình có sự xuất hiện của danh hài Hoài Linh trong vai Dung Ma ma.

 

Độc đáo "Gánh hát lưu diễn muôn phương"

Họ là những người trẻ cùng nhau lan tỏa niềm yêu thích và đam mê nghiên cứu các loại hình nghệ thuật diễn xướng dân gian

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng đưa dân ca vào học đường

Cùng với nhiều nghệ sĩ (NS), ca sĩ khác, NS Thanh Hằng đưa dòng nhạc mang âm hưởng dân ca đế trường học, tạo điều kiện cho học sinh nâng cao văn hóa thưởng thức, tiếp cận với các thể loại âm nhạc dân tộc.

 

Nghe lại tiếng ca Cô Út, nhớ thương cải lương miền Nam

Nhớ về một giọng ca đi vào lịch sử cải lương miền Nam. Khi những ngôi sao lóe sáng trên bầu trời, mới biết chúng ta đang ở thăm thẳm đêm đen như thế nào của cải lương hôm nay.

 

Truyền lửa cho sân khấu cải lương

Tối 7 và 8-5, chương trình nghệ thuật quảng bá cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang" đã được Nhà hát Trần Hữu Trang tổ chức tại nhà hát (7-5) và huyện Củ Chi (8-5), thu hút nhiều khán giả theo dõi trực tiếp và trực tuyến

 

Tâm Tình với Web CailuongVietNam.com tròn 18

Dịch covid 19 hoành hành hơn hai năm qua, có lúc làm tê liệt các hoat động, sinh hoạt của xã hội thì trang web cailuongvietnam.com không phải là một ngoại lệ.

 

NSND Bạch Tuyết bật khóc với NSƯT Diệu Hiền trong đêm nhạc ‘Gửi người tri kỷ 2’

NSND Bạch Tuyết, NSƯT Diệu Hiền đã bùi ngùi ôn lại những tɾíƈн đoạn cải lương dưới ngón đàn của NSND Thanh Hải trong chương trình Gửi người tri kỷ 2.

 

Thành Được - Út Bạch Lan, duyên và nợ!

Trong giới sân khấu cải lương, chuyện tình buồn giữa “kép hát thượng hạng” Thành Được và “sầu nữ” Út Bạch Lan gần như đã trở thành giai thoại. Cuộc hôn nhân của họ có thể ngắn ngủi nhưng những mối tình trên sân khấu thì bất tận khi người ta còn say mê và khám phá vẻ đẹp của nghệ thuật cải lương.

 

NSND Thanh Tuấn mở công ty truyền nghề ca vọng cổ

Sự kiện NSND Thanh Tuấn mở công ty truyền nghề là một tín hiệu mới trong làng cổ nhạc hiện nay

 

NSƯT Ngọc Khanh: Dòng chảy hát bội đang được nối tiếp

Trên sân khấu, Khánh Minh hóa thân vào các nhân vật Triệu Tử Long, Châu Du, Lữ Bố… phía cánh gà, người nghệ sĩ già lặng lẽ quan sát từng lớp ca diễn của cháu nội trong hạnh phúc lẫn với nước mắt nén vào lòng.