01:39 PST Thứ ba, 10/12/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 90

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 86


Hôm nayHôm nay : 1303

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 159620

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 21071966

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Chuyện quan trấn thủ Trấn Biên-Biên Hòa có liên quan đến hát bội

Đăng lúc: Thứ sáu - 17/04/2015 07:30 - Đã xem: 1437
Chuyện quan trấn thủ Trấn Biên-Biên Hòa có liên quan đến hát bội

Chuyện quan trấn thủ Trấn Biên-Biên Hòa có liên quan đến hát bội

Trên con đường mở rộng bờ cõi, ông cha của ta di cư từ phương Bắc xuống tận bờ biển phía Nam, mang theo phong tục tập quán, lễ nghi, đạo đức về cách ăn nếp ở, nói chung là văn hóa dân tộc. Âm nhạc và sân khấu, hai bộ môn nghệ thuật gắn liền với những khai hoang, lập ấp từ ngày đầu định canh, định cư hầu mang lại nguồn vui, nguồn an ủi, nối tiếp từ đời nay sang đời khác.

 



Một cảnh Đặng Đại Độ tự mang gông cùm về Kinh Đô Phú Xuân chịu tội. (Hình: Bộ sưu tập của Ngành Mai)


Không có sử sách nào ghi chép cụ thể nghệ thuật hát bội đã xuất hiện ở vùng phía Nam đất nước chúng ta vào thời điểm nào, cũng như cách sinh hoạt, biểu diễn tổ chức nhân sự ra sao. Sách sử xưa chép: Vào thời Chúa Nguyễn thứ 8, tức chúa Hiếu Vương, Vũ Vương Nguyễn Phúc Khoát (1739-1765), người con trai thứ 9 của chúa tên là Hiển bị bệnh chết. Chúa đau xót cực độ, bèn hạ lệnh cấm dân gian không được hát xướng trăm ngày. Hết thời gian buồn thảm ấy, chúa sai hai quan thị vệ vào đất Trấn Biên (tức Biên Hòa ngày nay), bắt “con hát” (hát bội) đem về kinh đô Phú Xuân, để biểu diễn cho chúa tiêu khiển. (Khi xưa người ta gọi đào kép là con hát).

Hình như cậy thế cậy quyền, hách dịch là thuộc tính của những kẻ máu mặt dựa kề chúa thượng, cho nên hai tên thị vệ này dùng quyền lực nhà vua áp bức con hát đến thậm tệ. Lúc bấy giờ Đặng Đại Độ làm quan trấn thủ Biên Hòa, nghe tin thị vệ áp bức dân chúng, trước hết là con hát với chứng cớ rành rành, ông căm tức, bèn ra lệnh bắt hai tên thị vệ ấy xử chém tại chợ Biên Hòa. Xử xong, ông bàn giao công việc cho các quan ở lại chăm lo việc nước việc dân. Còn phần ông mặc quần áo bà ba đeo gông cùm, đi chân đất từ Trấn Biên về Kinh Đô Phú Xuân chịu tội. Con ông can rằng:

- Chừng nào về đến kinh đô sẽ hay, còn bây giờ cha nên lên võng mà đi, chuyện gì phải hành hạ mình như thế?

Ông trả lời:

- Nếu vậy sao gọi rằng có tội?

Thế rồi ông thản nhiên làm theo ý mình. Từ Biên Hòa đến Kinh Đô Phú Xuân, ông phải đi suốt một tháng ròng với thân phận một tội nhân.

May thay, lúc đến kinh đô gặp Chúa Nguyễn Phúc Khoát, ông được nghe chúa phán rằng:

- Ông có tội gì đâu mà phải đày đọa mình đến khổ sở như vậy? Chỉ vì ta buồn phiền mệt nhọc, nên mới bảo chúng nó vào tìm đôi đứa con hát về kinh giúp ta tiêu khiển, không dè chúng lại lợi dụng mệnh lệnh của ta mà giở thói làm càn nên ông buộc phải giết chúng là phải.

Chúa bèn hạ lệnh mở trói và mời Đặng Đại Độ hội triều cùng bàn việc dân việc nước. Câu chuyện nói lên dũng khí của người dám đương đầu với cái ác, kiên quyết xử tội những kẻ có tội dù kẻ ấy là hoàng thân quốc thích. Dũng khí ấy là dũng khí của một tôi trung, tự trói mình về kinh chịu tội khi biết mình có tội. Dũng khí ấy còn là dũng khí của bậc chính nhân quân tử, không lệ thuộc quyền cao chức trọng cũng không tham miếng đỉnh chung.

Qua sự kiện trên, chúng ta thấy sân khấu hát bội truyền bá vào đất Trấn Biên khá sớm. Ngay từ đầu thế kỷ 18, nơi đây đã xuất hiện con hát tài năng, nổi tiếng đến mức chúa Nguyễn Phúc Khoát phải cho thị vệ kêu ra Kinh Đô Phú Xuân (trong lúc kinh kỳ không thiếu tài năng).

Đến năm 1813, Tả Quân Lê Văn Duyệt là người sanh quán tại Định Tường, rất thích hát bội. Lãnh chức Tổng Trấn Gia Định Thành. Hát bội vốn đã đâm chồi nẩy lộc từ trước đó ít lâu, bây giờ như diều gặp gió, phát dương sinh sắc bởi bàn tay chăm sóc của chính quan tổng trấn. Chẳng những tổng trấn có riêng một đội hát bội, mà các quan xa gần thuộc trấn Gia Định đều tranh nhau lập đoàn hát bội, nuôi con hát trong hàng ngũ của quân đội. Thế là nghệ thuật hát bội đã lập cứ địa vững chắc tại Gia Định.

Nghệ thuật hát bội ở đất này có dịp gần gũi với hí kịch Trung Quốc của người Minh Hương, và với nghệ thuật hát của người Cao Miên, lần lần lớn lên và trau chuốt cho mình cái thân ngày nay vậy!

Ngành Mai


Nguồn tin: tcgd theo NV
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NS Trinh Trinh "cứu nguy" vở "Tiên Nga", hóa thân hai vai trong suất diễn

Tối 5-12, suất diễn đầu tiên trong đợt tái diễn vở "Tiên Nga" tại Nhà hát Bến Thành, nghệ sĩ Trinh Trinh đã cứu nguy khi thế vai Lê Khánh vào phút chót.

 

Lệ Thủy ra mắt hồi ký bằng hình ảnh

Trưa 30-11, NSND Lệ Thủy đã tổ chức họp báo giới thiệu về hồi ký "Một kiếp cầm ca, sinh ra để hát" của bà do con trai là ca sĩ Dương Đình Trí thực hiện.

 

Tấn Beo: 'Tôi đã nhiều lần trả nợ cho Tấn Bo'

Nghệ sĩ hài tâm sự anh đã nhiều lần giúp em trai Tấn Bo trả nợ. Tấn Beo cho rằng khi giúp đỡ em trai hay người ngoài, anh đều không cần báo đáp.

 

100 năm bài "Dạ cổ hoài lang": NSND Ngọc Giàu thổ lộ về nhạc sĩ Cao Văn Lầu

Nhiều soạn giả, nhạc sĩ đã lấy cảm hứng từ bản nhạc "Dạ cổ hoài lang" của nhạc sĩ Cao Văn Lầu để sáng tác, như: NSND Viễn Châu (tân cổ giao duyên), Vũ Đức Sao Biển ("Đêm Gành Hào nghe điệu Hoài Lang")...

 

Nghệ sĩ Tấn Bo trần tình về nợ của vợ

Sáng 21-11, vợ chồng nghệ sĩ Tấn Bo – Xuân Nhi đã gặp phóng viên Báo Người Lao Động để trần tình về vụ việc bị tố quỵt nợ 220 triệu đồng.

 

Xúc động những lời tri ân thầy cô của nghệ sĩ sân khấu

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, các nghệ sĩ sân khấu đã dành những lời tốt đẹp nhất đến thầy cô, các bậc ân sư dìu dắt mình vào nghề.

 

Danh sách Đề cử Mai Vàng 2019 sẽ gọi tên nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải?

CLVNCOM - Theo số liệu tổng hợp gần nhất (8/11) của ban tổ chức giải Mai vàng 2019, Nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải lần đầu góp mặt trong Top dẫn đầu danh sách Đề cử Mai vàng 2019 với hạng mục Nam diễn viên sân khấu

 

Biết làm, cải lương vẫn ăn khách

Vở diễn "Áo cưới trước cổng chùa" phiên bản mới vừa ra mắt cho thấy cải lương được chăm chút vẫn thu hút khán giả

 

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc