20:16 PDT Thứ ba, 22/10/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 92


Hôm nayHôm nay : 18645

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 439975

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20080958

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

Xem tiếp...

GÌN GIỮ NÉT ĐẸP ĐỜN CA TÀI TỬ

Đăng lúc: Thứ ba - 07/07/2015 09:05 - Đã xem: 1531
Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Lễ truy điệu Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc tài hoa của Việt Nam, đã diễn ra tại TP HCM. Đất nước tiễn biệt một hiền tài góp công lớn trong bảo tồn và quảng bá âm nhạc dân tộc nói chung, đờn ca tài tử (ĐCTT) nói riêng.

Để tưởng nhớ Giáo sư, Báo Cần Thơ xin lược trích giới thiệu bài tham luận ông của tại Hội thảo Bảo tồn và phát huy ĐCTT Nam bộ diễn ra ở Bạc Liêu vào tháng 4-2014. Đây cũng là Hội thảo cuối cùng do Giáo sư chủ trì.

…Người Nam bộ là những người "tứ chiếng" năng động, nhạy bén, dám nghĩ, dám làm, giản dị, cởi mở, hào hiệp, hiếu khách, có một nền dân ca dồi dào, với nhiều câu ca dao trữ tình, câu hò điệu lý duyên dáng, bài vè dí dỏm, một nền nhạc lễ bắt nguồn từ nhạc cung đình miền Trung, giản dị hóa, dân gian hóa, rất độc đáo với "phe Văn, phe Võ", với tiếng trống "đánh sáng, đánh tối", "tiếng âm, tiếng dương"… đã tạo nên một không gian văn hóa Nam bộ đặc thù, phát triển không ngừng đến ngày nay.

Trong những người theo phong trào Cần Vương vào Nam truyền bá nhạc Hụế cho người học nhạc miền Nam, các nghệ nhân còn nhắc lại tên ông Nguyễn Tòng Bá chuyên dạy đờn Nguyệt (Kìm) và đờn Tranh; ông Nguyễn Liên Phong dạy đờn Độc huyền (Bầu); ông Trần Quang Thọ dạy đờn Tỳ bà. Ông Nguyễn Quang Đại là người tỉnh Quảng Nam, con thứ ba trong gia đình nên người dân Nam bộ thường gọi là ông Ba Đại hay Ba Đợi, ông đến vùng Chợ Đào – Long An mở lớp dạy đờn ca. Từ đó, lối đờn ca trang nghiêm của nhạc thính phòng và cung đình Huế đã được nhiều người trong Nam học hỏi và đã trở nên gần gũi với dân chúng hơn. Cùng một lúc với nền ca nhạc từ Huế đi vào, người nhạc sĩ miền Nam còn tiếp cận với nhạc lễ theo phe Văn (gồm 4 cây đờn Cò lên dây khác nhau), hình thành nên bộ môn nghệ thuật ĐCTT ngày nay.

Giáo sư Trần Văn Khê (thứ hai từ phải sang) chủ trì Hội thảo Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể ĐCTT Nam bộ tại Bạc Liêu. Ảnh: DUY KHÔI

Phần đông, khi nhắc đến ĐCTT thì cho rằng lối nhạc đó không sâu sắc mà mang tính giải trí dân gian. Thực ra, "tài tử" có nghĩa là người có tài. Người ĐCTT không dùng tài nghệ của mình làm kế sinh nhai. Khi nào thích đờn thì họp nhau lại tại nhà một người trong làng rồi cùng nhau đờn chơi, ai biết đờn ca cũng có thể tham gia được, có thể đờn ca suốt đêm không chán. Nhưng khi không thích đờn thì dầu có ai đem "tiền muôn bạc vạn" đến bảo đờn rồi thưởng thì các nghệ nhân tài tử cũng nhứt định không đờn.

Rao đờn miền Nam rất phóng túng. Mỗi người thầy có một cách rao, lúc đầu dạy học trò, thì học trò đờn theo thầy, nhưng khi học trò đến một mức nghệ thuật tương đối cao, thầy cho phép học trò tạo những câu rao đặc biệt cho mình. Người đờn khi bắt đầu rao, một mặt dẫn thính giả đi lần vào điệu, vào hơi để nghe bản đờn, vừa là lúc thử xem có phím đờn nào chênh lệch hay không. Giống như người kỵ mã trước khi cỡi ngựa cần phải biết chứng con ngựa mình đang cỡi. Trong ĐCTT, có một nguyên tắc thẩm mỹ "học chân phương – đờn hoa lá".

Nếu như những loại hình âm nhạc khác người ta gọi là trình diễn, biểu diễn thì ĐCTT được gọi là "chơi ĐCTT". Điều này thể hiện tính ngẫu hứng, tâm tấu, đồng điệu giữa người đờn ca và người nghe.

* * *

Hiện nay, do chịu ảnh hưởng của sự du nhập nhạc phương Tây, các phương tiện thông tin hiện đại và một số nhận thức sai lạc về ĐCTT nên thể loại này đang dần mất tính chính thống. Nhiều nơi thay đổi không gian thính phòng của ĐCTT để diễn viên hòa nhạc, hòa ca trong không gian sân khấu – nơi mà người nghe và người diễn bị tách biệt. Nhiều chương trình nặng phần trình diễn, chú trọng nhiều đến phần ca hơn là phần hòa đờn. Thậm chí người đờn còn học thuộc lòng các bài bản ký âm theo phương Tây một cách chi tiết, do đó làm mất đi tính ứng tác, tính ngẫu hứng đặc trưng của nghệ thuật ĐCTT truyền thống. Hiện, dù số câu lạc bộ ĐCTT tăng lên nhưng khi trình diễn thì quá nặng việc đờn đúng hơi, đúng nhịp, không có tinh thần "chơi" ĐCTT như xưa. Một số tiết mục ĐCTT trên các Đài PT-TH đã bị "sân khấu hóa".

Tôi cùng thông cảm hoàn cảnh khó khăn của những người chơi ĐCTT. Trong xã hội ngày nay trước hết cũng phải lo cơm ăn áo mặc rồi mới tới việc phụng sự nghệ thuật. Sau khi được UNESCO nhìn nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại, ĐCTT không thể phát triển theo chiều hướng hiện nay. Các nghệ nhân thâm niên cần được đãi ngộ để đem hết hiểu biết của mình truyền lại cho giới trẻ. Người nghệ nhân tận tụy với âm nhạc truyền thống ở Nhật được huy hiệu "Quốc gia chi bảo", ở Ấn Độ được vinh danh "Padma Shri" và hưởng lộc đến cuối đời. Nước ta cũng có danh hiệu "nghệ sĩ nhân dân", "nghệ sĩ ưu tú" nhưng mấy khi nghệ nhân dân gian được phong những danh hiệu đó? Các nghệ nhân nên được tôn vinh như một Di sản quý.

Công việc giữ gìn, phát triển và phổ biến ĐCTT không phải chỉ riêng những người chuyên môn, mà mọi người, nhứt là chánh quyền nên chung tay, tạo mọi điều kiện thuận lợi và dân chúng cũng nên hưởng ứng bằng cách tham dự những buổi sinh hoạt đó.


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.

 

Cải lương miễn phí: Nên hay không?

Giới chuyên môn và nghệ sĩ sân khấu đang lo lắng về dự án cải lương miễn phí, bởi theo họ, đó không phải là cách để cứu sàn diễn của bộ môn nghệ thuật này

 

NSƯT Kim Tử Long dời live show vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô bị cháy

Chiều 2-10, NSƯT Kim Tử Long đã tổ chức buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình live show "Thánh đường sân khấu" của anh được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM.

 

Đồng nghiệp, bạn bè thương tiếc NSND Thế Anh

Nhiều người trong giới văn nghệ sĩ bày tỏ sự thương tiếc khi hay tin NSND Thế Anh qua đời sáng 29-9 sau thời gian điều trị nhồi máu cơ tim.

 

Giới nghệ sĩ phản ứng khi cải lương được hát miễn phí tại rạp Hưng Đạo

Động thái này thể hiện rõ khát khao muốn chấn hưng cải lương trong tình cảnh đang èo uột. Người trong cuộc đã vận động và tìm kiếm mọi phương cách để tạo lại thói quen đến rạp xem cải lương của công chúng. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ khác, có vẻ như quyết định này khiến nghệ sĩ trăn trở nhiều.

 

Nghệ sĩ Cẩm Thu: "Hát trên quê hương mình, cảm xúc nồng nàn lắm"

Tham gia dự án thiện nguyện mang lời ca tiếng hát phục vụ trẻ em mồ côi, nghệ sĩ Cẩm Thu từ Mỹ về Việt Nam đã tích cực đi tìm những hạt giống yêu thương.

 

Quách Thị Diễm Ngọc đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019

Tối 29-9, tại Nhà hát Đài Truyền hình TP HCM, đêm chung kết xếp hạng và trao giải cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lần thứ 14 – năm 2019 đã diễn ra. Thí sinh Quách Thị Diễm Ngọc – Cà Mau đã đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Vở "Giấc mộng đêm xuân" diễn miễn phí phục vụ khán giả

Nằm trong kế hoạch sáng đèn từ nay đến cuối năm 2019 của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, vở "Giấc mộng đêm xuân" sẽ khởi động dự án tạo thói quen để khán giả đến rạp.

 

Đề cử giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Nhiều vở diễn ấn tượng

Có nhiều vở diễn tạo được dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, xứng đáng được đề cử tranh Giải Mai Vàng năm nay

 

Điều gì làm nên “Ấn tượng” ở “Ký ức vui vẻ”?

“Ấn tượng” là một hạng mục của Giải thưởng Truyền hình VTV Awards 2019. Hạng mục này đã được trao cho chương trình “Ký ức vui vẻ” (phát sóng lúc 20 giờ Chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3). Vậy điều gì làm nên “Ấn tượng” để “Ký ức vui vẻ”, một chương trình còn rất mới, vượt qua những đối thủ khác để đoạt giải thưởng?