00:05 PDT Thứ tư, 19/06/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 90

Máy chủ tìm kiếm : 6

Khách viếng thăm : 84


Hôm nayHôm nay : 92

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 341039

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 17715184

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Nghệ sĩ Hoài Dung từ trần

Nghệ sĩ Hoài Dung từ trần

Nghệ sĩ Hoài Dung – vợ của tác giả vở cải lương “Tướng cướp Bạch Hải Đường” - đã trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút ngày 18-6 tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hưởng thọ 82 tuổi.

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Gánh Sadec Amis của thầy Thận

Đăng lúc: Thứ năm - 03/04/2014 14:17 - Đã xem: 2065
Gánh Sadec Amis của thầy Thận

Gánh Sadec Amis của thầy Thận




Xưa, Sa Đéc từng có gánh hát mang tên thật ngộ: Sadec Amis từng bị gọi nhầm là Sadecamis. Gánh hát tuy mang tên hơi Tây nhưng đã góp phần thúc đẩy phát triển vọng cổ, cải lương.


.

 

Image
Cụ Trương Duy Toản - thầy tuồng của gánh thầy Thận - Ảnh: T.L


Sự ra đời của Sadec Amis

Ông Đinh Công Thanh (78 tuổi), Hội Khoa học lịch sử Sa Đéc (Đồng Tháp), đang dành tâm lực viết các gương nổi tiếng đờn ca tài tử của Sa Đéc xưa cho biết André Thận tức Nguyễn Văn Thận (có sách ghi là Lê Văn Thận) là một công tử xuất thân từ gia đình giàu có ở Sa Đéc (nay là TP.Sa Đéc, Đồng Tháp). Nhưng theo ông Thanh, vì tư liệu về cuộc đời thầy Thận tản mát, con cháu thầy Thận là ai cũng không rõ, còn lớp người biết nhiều về thầy Thận thì cũng nhắm mắt xuôi tay nên để chứng minh lời khẩu truyền thầy Thận là “phá gia chi tử” dẫn đến đói nghèo đúng hay sai còn tốn nhiều công sức.

Nguyễn Văn Thận lớn lên trong gia đình giàu có tại Sa Đéc, thầy tốt nghiệp trung học Chasseloup Laubat ở Sài Gòn, từng đi làm “cò Tàu” cho hãng tàu Tây Messageries Fluviales chạy tuyến Hậu Giang - Nam Vang. Vì yêu thích đờn ca tài tử nên thầy đã hợp tác cùng ban Bảy Đồng và đích thân đứng ra xin phép tắc để hợp thức hóa mọi hoạt động văn nghệ. Từ đây, nhóm đờn ca tài tử hoạt động có giấy phép hẳn hoi với cái tên mới Sadec Amis mà sau đó có người ghép lại đọc sai thành Sadecamis.

Năm 1916 - 1917, thầy Thận xem đoàn xiếc của Mỹ sang Sài Gòn và lưu diễn tại các tỉnh miền Nam đã nảy ra ý hay đem áp dụng cho Sadec Amis. Thầy Thận đã đệm màn phụ diễn như xiếc chen vào màn ca ra bộ nên gánh thầy luôn lôi kéo khán giả. Sau đó thầy trương bảng: Gánh hát thầy Thận Cirque jeune Annam - Ca ra bộ - Sadec Amis.

Trong gánh thầy Thận có nhiều “kỳ nhân” như “người rắn không có xương sống” xếp được hai chân chui được vào ống cống đường kính chừng 5 tấc rồi lộn ra như con rắn; có lực sĩ nằm để xe hơi cán ngang bụng; có nữ nghệ sĩ Mai Hảo với tài đi dây, nhào lộn trên đu chẳng kém các nghệ sĩ xiếc của Tây; lại có nghệ sĩ Tám Danh giỏi võ với biệt tài phóng dao, đánh kiếm... Thời kỳ đó gánh thầy Thận lên Sài Gòn che rạp trước chợ Bến Thành được khán giả chen nhau mua vé.

Dấu ấn 2 chữ “cải lương”

Nhắc về Sa Đéc, ông Thanh tự hào cho biết: “Gánh thầy Thận có công đầu trong buổi ban mai hình thành sân khấu cải lương. Còn chữ cải lương cũng xuất phát tại Sa Đéc trên gánh Tân Thinh với câu chữ treo trên bảng hiệu: Cải cách hát ca theo tiến bộ/Lương truyền tuồng tích sánh văn minh. Chủ gánh là ông Trương Văn Thông, là người Sa Đéc, dựng gánh hát từ năm 1922. Tại Sa Đéc còn ngôi biệt thự xây dựng theo lối cổ của Pháp mà người địa phương quen gọi là biệt thự “Tân Thinh”. Đây là tài sản của gánh Tân Thinh xưa”.

Thầy Thận có ý định bỏ gánh hát để dựng lên một sân khấu cải lương hoàn toàn. Thế nhưng, lực bất tòng tâm nên thầy đã sang gánh hát lại cho bạn là thầy Năm Tú ở Mỹ Tho. Phần đời sau này của thầy Thận ra sao, sống chết sang hèn thế nào hiếm thấy đề cập đến.

Ông Thanh nói thêm, tuy là tài tử nhưng chắc chắn thầy Thận phải có uy tín mới “dời” được hai nhân sĩ từng tham gia phong trào Đông Kinh Nghĩa Thục là cụ Đặng Thúc Liêng và Trương Duy Toản giúp đỡ. Cụ Toản vì tham gia cứu quốc nên bị Pháp câu lưu ở Cần Thơ theo dõi. Cụ Toản đã lập ra ban nhạc tài tử Ái Nghĩa để ca các bài đơn ca do chính cụ soạn hát chơi trong các thôn xóm. Nghe danh, nhóm Sadec Amis đã mời cụ tới Sa Đéc nhập gánh và cụ Toản nhận lời, cụ đã soạn các bài đơn ca thành liên ca như Bùi Kiệm thi rớt trở về, Kim Kiều hạnh ngộ... phổ theo điệu Tứ đại oán. Gánh thầy Thận rất nổi tiếng, lưu diễn ở các nơi và rất ăn khách ở Sài Gòn, Cần Thơ, Mỹ Tho mà trong đó Lục Vân Tiên, Kim Vân Kiều ăn khách nhất.

Gánh Sadec Amis được vang danh nhờ những bài như Tứ đại oán gồm 5 lớp, trích đoạn lớp nhứt do cụ Toản soạn như sau: Khi từ khi Kiệm thi rớt trở về/Bùi Ông mắng nhiếc nhún trề/Trách quở mắng chàng ham bề vui chơi/Kiệm thưa tài bất thắng thời/Có lẽ nào con không lo bề công danh/Tuổi con hãy còn xuân xanh... Lúc ấy do biểu diễn cách tân nên đông khán giả lắm. Với phương châm người ta nghe đờn ca sướng tai chưa đủ mà phải làm sao coi cho khoái mắt nữa mới hay. Nhóm thầy Thận với chỉ dẫn của cụ Toản đã mạnh dạn tách rời ca sĩ ra khỏi dàn đờn để bắt họ đứng lên, đối diện với nhau và vừa ca vừa ra bộ, làm màu, theo sát tình cảm của từng câu, đoạn ca gọi là ca ra bộ. Sau đó ca ra bộ lớn dần với những bước nghệ thuật kế tiếp là hát chập là hình thức liên ca, ra điệu bộ, được lồng trong các cốt truyện có tình tiết nội dung. Buổi bình minh của sân khấu cải lương khởi điểm từ đây. Trong bài viết Hát bội hay hát bộ học giả Vương Hồng Sển cũng đề cập: “Trở lại tìm hiểu hậu tổ cải - lương là ai, xin cho tôi nhấn mạnh và ghi công cho ông André Thận và ông Mạnh Tự Trương Duy Toản”.

 

Thanh Dũng
Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: TNO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Hoài Dung từ trần

Nghệ sĩ Hoài Dung – vợ của tác giả vở cải lương “Tướng cướp Bạch Hải Đường” - đã trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút ngày 18-6 tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hưởng thọ 82 tuổi.

 

Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm bị đánh khi phát cơm từ thiện: "Diễn để quay phim"?

Khi đoạn clip nghệ sĩ Lê Dương Bảo Lâm bị đánh trong lúc phát cơm từ thiện tại Bệnh viện Ung Bướu (TP HCM) lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội, nhiều người đã đặt nghi vấn về độ trung thực của sự việc này.

 

965 số "Tạp chí văn nghệ" sau 20 năm phát sóng

Tối 8-6, Hãng phim TFS của Đài Truyền hình TP HCM đã tổ chức "Đêm Gala tri ân đội ngũ sáng lập Hãng phim TFS", đồng thời mừng sinh nhật 20 năm của chương trình "Tạp chí văn nghệ" đã gần chạm đến cột mốc 1000 số phát sóng.

 

Hồng Đào, Diễm My kể chuyện xin vai trong "Phượng khấu"

Nữ diễn viên Hồng Đào, Diễm My và nam diễn viên Jun Phạm thổ lộ rằng đi xin vai chứ không được mời trong dự án phim nhiều tập "Phượng khấu".

 

"Ngôi nhà nghệ sĩ" - Đặc sản du lịch

Đây là một trong những sản phẩm du lịch văn hóa mang nét đặc trưng của TP HCM đang được triển khai

 

NSƯT Kim Tử Long: Cải lương chưa bao giờ mất

Khẳng định cải lương chưa bao giờ mất, vì vậy NSƯT Kim Tử Long luôn mơ ước sẽ có một sân khấu cải lương riêng để tạo sân chơi dành cho các nghệ sĩ cải lương trẻ và cũng như duy trì và phát triển bộ môn nghệ thuật truyền thống này.

 

Chứng nhân của thăng trầm cải lương

Mấy ngày qua, giới sân khấu cải lương buồn bã trước sự ra đi của NSND Phan Phan - bậc thầy của thiết kế sân khấu và cũng là chứng nhân cho bao cuộc thăng trầm của cải lương. 87 tuổi nhưng chưa bao giờ thôi tâm huyết với sân khấu cải lương, NSND Phan Phan được thế hệ hậu bối xem như một người thầy lớn, một bậc cha chú đáng kính và noi gương.

 

Việt Trinh thán phục, ôm chầm lấy Nghinh Lộc vì diễn xuất xuất thần

Sau màn thử sức với rap và hát đầy dễ thương tuần trước, tuần này Nghinh Lộc quay trở về với thế mạnh của mình trong một tiểu phẩm chính kịch. Nghinh Lộc xuất sắc giành chiến thắng nhất tuần với 39,80 điểm.

 

Cải lương tư nhân miền Tây khởi sắc

Cải lương không thể chết ngay trên chiếc nôi sinh ra nó, chỉ có biết làm hay không mà thôi

 

"Chung Vô Diệm" cháy vé, Chí Linh – Vân Hà hào hứng dựng tuồng mới

Sau thành công của vở "Chung Vô Diệm", sân khấu Chí Linh – Vân Hà gây cơn sốt cháy vé tại tại Nhà hát Trần Hữu Trang. Cả hai hào hứng đưa lên sàn tập vở mới nhằm tạo cơ hội cho các diễn viên trẻ tỏa sáng.

 

MỘT KỲ TÀI LĂN LÓC

CLVNCOM - Văn hghê hải ngoại vài năm nay có một show đáng xem với nhiều khách mời là những danh ca khó tính đến đâu cũng hÀo hứng tham gia kể chuyện xưa, làm sống dậy những sự kiện văn hoá, chính trị, xã hội...của một thời, không kém phần náo nức, rạo rực trong lòng khán giả ngày nay, nhất là những giá trị nhân văn, tinh thần tôn sư trọng đạo thể hiện một cách nhẹ nhàng khi các sao đều nhớ như in những cái tên sau hậu trường từ nhạc sĩ, hậu đài, dồng nghiệp và những người dìu dắt mình vào nghề từ lúc còn được gọi là bé, chưa có tên tuổi, đến khi trở thành sao..mọi chuyện xưa giờ đã thành những câu chuyện đẹp đấy ắp tình bạn, tình gia đình, tình đồng nghiệp.

 

Tuyết Thu - Ngôi sao may mắn

Nhìn lại đời mình, NSƯT Tuyết Thu nhận thấy như định mệnh sắp đặt và chị thầm cảm ơn điều đó

 

NSND họa sĩ Phan Phan qua đời

NSND đạo diễn Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, vừa thông tin NSND họa sĩ Phan Phan đã qua đời vì tuổi cao sức yếu, hưởng thọ 87 tuổi.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga trải lòng khi nghe MC Quyền Linh muốn rời khỏi showbiz

Sau khi biết tin MC Quyền Linh tuyên bố sẽ tạm dừng mọi hoạt động showbiz do "chán và mệt mỏi" trước những lời thị phi, nghệ sĩ Hồng Nga đã chia sẻ những trải nghiệm của một người từng chịu nhiều áp lực.

 

Đầu tư sáng tác cải lương: Chưa muộn!

Đã hình thành một đội ngũ tác giả trẻ có khả năng sáng tác kịch bản cải lương nhưng để họ có thể trụ lâu được với nghề đòi hỏi có chính sách đầu tư

 

Gắn cải lương với du lịch văn hóa

Nghệ sĩ cải lương tham quan thực địa để có thêm trải nghiệm, sáng tạo và làm cầu nối du lịch văn hóa. Đó là cách làm mới của một đơn vị cải lương vừa ra đời