12:23 PDT Thứ bảy, 10/04/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 190


Hôm nayHôm nay : 33563

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 251511

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 33415338

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

Xem tiếp...

Giữ hồn cổ nhạc

Đăng lúc: Thứ hai - 15/04/2013 09:37 - Đã xem: 3190
Hát chèo ở chợ đêm phố cổ

Hát chèo ở chợ đêm phố cổ



Đã hơn nửa thế kỷ đất nước ta thực hiện công cuộc bảo tồn và phát triển văn hóa nghệ thuật truyền thống theo phương châm khoa học hóa, hiện đại hóa để hội nhập với thời đại. Gần đây, sau những sự kiện các di sản âm nhạc cổ truyền được đề nghị tôn vinh là di sản văn hóa thế giới, người ta mới nhìn lại toàn cảnh bức tranh âm nhạc dân tộc và giật mình thấy rằng nhiều giá trị tốt đẹp, nhiều bản sắc quý giá đã bị thất truyền...
Đâu rồi những giá trị kinh điển?

Có lẽ chưa bao giờ người ta nhắc nhiều đến vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như hiện nay. Trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, ở tất cả các cuộc hội thảo tọa đàm đều thấy xuất hiện ngày càng nhiều những tiếng kêu cứu trước thực trạng một số loại hình văn hóa truyền thống đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ở mọi phương diện của văn hóa nghệ thuật, các giá trị hiện đại phương Tây đang tràn ngập và lấn lướt, thậm chí đè bẹp một số giá trị truyền thống dân tộc.

Trong bối cảnh đó, các loại hình âm nhạc cổ truyền dân tộc cũng không tránh khỏi sự mất mát của riêng mình. Nhiều vốn liếng tinh hoa của âm nhạc truyền thống đã đội nón ra đi theo các nghệ nhân về nơi đất lạnh. Một số loại hình thì bị đứt đoạn, sự tồn tại hiện nay chỉ còn là những mảnh vỡ. Một số khác lại đang được phát huy, phát triển theo cái cách mà dù không nói ra song nhiều nhà hoạt động văn hóa nghệ thuật cho rằng hoặc rất xa rời với nguyên gốc hoặc thụt lùi, đi xuống.


Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, nguyên Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam kể: Ngót 8 năm trước, Viện Âm nhạc tiến hành một cuộc điền dã sưu tầm chèo Khuốc và chèo Sáo đền ở Thái Bình, những mong cố gắng giữ lại được đôi ba “mảnh vỡ” của chèo cổ “xịn” làm vật chứng cho một quá khứ sáng tạo với những thành công lớn lao của ngành sân khấu dân gian. Thật tiếc lần ấy, Viện Âm nhạc chỉ thu lượm được 3 mảng chèo bao gồm: Múa đèn đeo vai; Múa tắm tiên; Hề canh điếm. Phần lớn di sản cổ chèo còn lại đều đã bị “trung ương hóa”, bị “kịch bản và đạo diễn hóa” cả rồi.

Quả thật, tìm lại các vở diễn của Nhà hát Chèo Trung ương từ khi thành lập cho đến nay chỉ thấy có một vở do các nghệ nhân làng chèo tự dựng, đó là vở Quan Âm - Thị Kính, kịch bản do cụ Trần Huyền Trân chỉnh lý. Còn lại tất tần tật các vở như: Lưu Bình Dương Lễ, Súy Vân (tên cổ là Kim Nham), Trinh Nguyên, Đôi ngọc truyền kỳ (tên cổ là Trương viên), Từ Thức... đều có tên người làm kịch bản, người đạo diễn, người viết nhạc, người làm mỹ thuật. “Chèo nhà hát” ngày nay đã khác chèo sân đình xưa rất nhiều, không còn là sân khấu ứng diễn giữa khán giả và nghệ nhân nữa mà đã trở thành sân khấu của tác giả kịch bản và đạo diễn. Không còn tính truyền miệng và lối trình diễn ngẫu hứng như nó vốn có tự thưở nào.

Đành rằng trong thời đại mới, cần phải cải biên, cải tiến, phát triển cho phù hợp. Đành rằng sự cải biên, cải tiến, phát triển ấy cũng có nhiều mặt tốt. Song điều này cũng khiến cho những người có tấm lòng với âm nhạc cổ truyền dân tộc cảm thấy mất mát và tiếc nuối. Người ta ước gì lối diễn ngày xưa vẫn được lưu giữ: Hát chèo không có phông cảnh, không có bài trí, không có mở màn hạ màn gì hết. Đào kép cứ tuần tự từ trong buồng trò vén màn ra hát. Khán giả thuộc lòng tuồng tích nên thấy vai nào ra là biết ngay vai gì, hiểu ngay đã đổi màn đổi cảnh... Có như vậy con cháu ngày nay mới có thể hiểu được những sáng tạo của cha ông trong trường kỳ lịch sử vĩ đại như thế nào.

Sự đứt đoạn truyền thống tương tự cũng diễn ra trong các ngành tuồng, cải lương, ca trù, hát xẩm... Kết quả bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các loại hình này ở thế hệ tiếp nối được các nhà chuyên môn đánh giá là suy giảm cả về chất và lượng. Nhiều nghệ sĩ tuồng bây giờ không biết đọc bản cổ nhạc theo hệ thống Hò - Xự - Xang - Cống - Xế... mà chỉ biết hệ thống ký âm pháp hiện đại. Phong cách nghệ thuật tuồng Bắc (vốn được coi là cổ hơn tuồng Nam) đã tan vỡ, cũng chỉ còn lại vài mảnh vụn. Hàng trăm vở tuồng cổ với nhiều dạng thức khác nhau đã một đi không trở lại. Nghệ sĩ tuồng bây giờ thuộc rất ít các pho diễn cổ...


Image
Một buổi tập hát chèo

Lối “kịch bản và đạo diễn hóa”, “văn công hóa” còn ăn sâu vào các làn điệu dân ca, các hình thức diễn xướng dân gian khác. Xin đơn cử thể loại hát quan họ. Ngoài lối hát cổ (hát đôi, có giọng chính, giọng luồn với các kỹ thuật vang, rền, nền, nảy, không có nhạc cụ đệm và sinh hoạt theo canh hát) của các cụ được tiếp nối bởi một số ít những người đứng tuổi, gọi là “quan họ làng”, hiện nay còn có “quan họ đài”, “quan họ đoàn” với một lối hát khác mang tính trình diễn sân khấu nhiều hơn (hát đơn từng tiết mục và có nhạc đệm). Mà hình thức hát kiểu mới này chính là hình thức đang được truyền bá rộng rãi và được nhiều người biết đến. Những sự biến tấu, biến dạng như vậy diễn ra hằng ngày kéo theo nhiều giá trị kinh điển, cổ truyền cứ dần dần bị lấn lướt, bị mai một đi và một lúc nào đó sẽ hoàn toàn thất truyền.

“Cách tân phải hợp lý”

Ứng xử thế nào với âm nhạc cổ truyền trong xu hướng toàn cầu hóa? Đó là câu hỏi khó đối với những người làm quản lý văn hóa. Đến nay, vẫn tồn tại nhiều luồng ý kiến trái chiều về vấn đề này. Phái chủ trương kế thừa cho rằng: Sự biến đổi truyền thống là hợp lý. Nếu truyền thống gắn được với nhu cầu của xã hội thì truyền thống sẽ tồn tại, bằng không sẽ mất đi. Dẫn chứng là sự thành công của các dàn nhạc dân tộc kiểu mới ở Trung Quốc hay sự kết hợp dàn nhạc truyền thống Okinawa của Nhật và dàn nhạc hiện đại của Mỹ. Còn những người theo quan điểm bảo tồn thì trái lại, nhất định muốn giữ nguyên trạng những giá trị âm nhạc cổ mà cha ông để lại. Thậm chí không ít người còn gay gắt kết án mọi sự pha trộn truyền thống - hiện đại thiếu cẩn trọng đều là “đánh mất bản sắc dân tộc của mình một cách thiển cận”.

Theo nhạc sĩ Đặng Hoành Loan: Nghệ thuật của quá khứ đã trải qua bao thăng trầm còn tồn tại đến ngày nay là thứ nghệ thuật đã đạt đến đỉnh cao. Và đó là di sản văn hóa của cả quốc gia chứ không chỉ riêng vùng miền nào. Trách nhiệm của con người, của xã hội hiện đại là phải bảo vệ nó. Tuy nhiên, xu hướng cải tiến, cách tân các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện nay là một xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong thời đại mới. Thực tế là một số cải tiến, cách tân đã hấp dẫn được khán giả đồng thời vẫn chuyển tải được những câu chuyện đương thời vào đó. Chúng ta có thể thay đổi sân khấu nhưng vẫn giữ nguyên những vai diễn và mảng diễn của các nghệ nhân. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể khôi phục lại những vở chèo, tuồng, những điệu hát cổ nhưng là dưới con mắt đương đại và ánh đèn đương đại...

Tất cả những điều này đòi hỏi một tầm nhìn vĩ mô của các nhà quản lý văn hóa, làm công tác văn hóa. Nếu nhất thiết phải cải tiến, phải cách tân thì cần có sự chọn lọc khắt khe cải tiến chỗ nào, cách tân những gì sao cho dung hòa, cân xứng cả truyền thống và hiện đại đồng thời vẫn bảo tồn được một cách đầy đủ nhất ở mức có thể những tinh hoa vốn cổ. Chỉ có như vậy chúng ta mới có cơ sở để tin rằng nền âm nhạc Việt Nam sẽ trường tồn và phát triển, sẽ hòa nhập mà không hòa tan.

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Linh Nhi
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

 

Con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân viết lời yêu thương trong dịp sinh nhật cha

Ngày 1-4 là ngày sinh cố nghệ sĩ Chinh Nhân. Trên trang cá nhân, diễn viên múa Jacky, con trai của nghệ sĩ Chinh Nhân, đã viết những dòng tâm sự khiến cư dân mạng xúc động

 

NSƯT Hùng Minh: Một đời sân khấu

NSƯT Hùng Minh chia sẻ: “Tính đến nay cũng đã 65 năm đi hát. Tôi vẫn nhớ mãi một thời tuổi trẻ bôn ba, vất vả vì miếng cơm, manh áo. Ngẫm nghĩ thấy cuộc đời mình cũng có nhiều may mắn, được ông Tổ nghề thương, nên từ một cậu bé nghèo chẳng biết hát xướng là gì, trong dòng đời xuôi ngược nhận được những cơ may để từng bước thành danh với nghiệp ca diễn”.

 

Nàng Xê Đa" Thanh Vy hội ngộ các "chiến binh" năm xưa

Tối 28-3, Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức buổi giao lưu "Ký ức với Đoàn Cải lương Nam Bộ". NSND Thanh Vy xúc động nghẹn ngào gặp lại các nghệ sĩ từng gắn bó với chiếc nôi nghệ thuật cải lương trên đất Bắc.

 

Chương trình sân khấu: Thương hoài hai tiếng cải lương

Công ty TNHH Giải trí Gia Bảo tổ chức họp báo thông tin về dự án cải lương mới Tài danh đất Việt 5, tôn vinh những nghệ sĩ (NS) có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương.

 

Ca sĩ Như Quỳnh nói gì về việc nghiện thuốc dẫn đến quên lời, mất giọng?

Trong buổi họp báo giới thiệu liveshow "Chuyện ba người" tổ chức vào đêm 16-3 tại phòng trà Đồng Dao, ca sĩ Như Quỳnh thừa nhận đang chịu những tác dụng phụ của chứng nghiện thuốc.

 

Cải lương nỗ lực vượt khó

P Nhiều nghệ sĩ cải lương tài năng đoạt HCV Giải thưởng Trần Hữu Trang trong những năm qua nhưng lại thiếu sàn diễn cho họ phát triển sau khi được vinh danh

 

Phi Nhung nói gì khi fan đề nghị cưới Mạnh Quỳnh

Ca sĩ Phi Nhung nhắn nhủ ca sĩ Mạnh Quỳnh "Mãi bên nhau bạn nhé" khi cặp đôi tung ra bộ ảnh chụp chung mà theo cư dân mạng là không khác gì ảnh cưới.

 

HCV làm gì để tỏa sáng trong năm 2021?

Năm 2021 dù khó khăn bủa vây, sàn diễn cải lương vẫn nỗ lực sáng đèn, các nghệ sĩ đoạt HCV cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên cải lương" và cuộc thi Trần Hữu Trang đã nỗ lực làm mới chính mình.

 

ĐOÀN CẢI LƯƠNG TUỒNG CỔ HUỲNH LONG: Tìm chỗ đứng trong khán giả trẻ

Chiều 18-1, nghệ sĩ (NS) Bình Tinh và NS Nhật Khánh đã giới thiệu vở diễn sân khấu "Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng giang", do Đài Truyền hình TP HCM thực hiện.

 

Nhiều nghệ sĩ qua đời đầu năm 2021, khán giả thương tiếc

Từ đầu năm 2021 đến nay, lần lượt nhiều nghệ sĩ gạo cội trong và ngoài nước đã ra đi vĩnh viễn, để lại niềm tiếc thương trong lòng công chúng hâm mộ.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng nói gì về phim "Kiều@"?

Sau những dư luận trái chiều khen chê về bộ phim "Kiều@" dựa theo kịch bản cải lương "Nửa đời hương phấn" của Hà Triều, Hoa Phượng, con gái của cố soạn giả Hoa Phượng tại Munich – Đức đã trao đổi với PV Báo Người Lao Động về bộ phim này.

 

Sau ly hôn, nghệ sĩ Linh Tâm – Cẩm Thu bất ngờ khoe hình con trong ngày sinh nhật

Không hẹn mà tương đồng, nghệ sĩ Linh Tâm và Cẩm Thu trong ngày sinh nhật của con trai – nghệ sĩ Linh Tý đã đồng loạt khoe ảnh thời thơ ấu của con khiến cộng đồng mạng xao xuyến về một cặp đôi tuyệt đẹp trên sân khấu một thời.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh cho biết chị là mẫu diễn viên không hề chê vai phụ. Chị luôn ý thức phải làm mới mình để được lòng khán giả mộ điệu

 

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ, được người bạn đưa vào bệnh viện vào 18 giờ ngày 25-2 để được chăm sóc, điều trị tích cực.

 

Những Chuyện Dị Kỳ

CLVNCOM - Thấm thoắt mà cái năm dịch vật, ý hỏng phải năm Canh Tý sắp hết, thiên hạ lại lo lắng chạy vạy, sắm sửa cho mấy ngày xuân mới, tống cựu nghinh tân. Ở bên nhà đang rôm rả đón chào năm mới hay mừng ngày Tết đến chứ mấy xứ Tây Âu này đang ở đỉnh cao của mùa đông, tuyết phủ trắng trời, có thấy gì là giao mùa hay Tết nhứt. Bước ra đường ai nấy cũng quấn theo một cái mền, nay lại có thêm cái khẩu trang che kín mặt mày vì bệnh dịch hoành hành, ta nói ngó giống hệt như “Ninja” ! Lệnh “shutdown” kéo dài nhiều tháng khiến cho mấy hiệu buôn lớn nhỏ bị đóng cửa hàng loạt, chủ nhân bị lỗ lã, thất thu đến nỗi phải dẹp tiệm và đóng cửa vĩnh viễn. Những con phố thương mại sầm uất, ồn ào giờ đây chỉ là những con phố chết. Phố xá điêu tàn, nền kinh tế tê liệt kiểu này thì ba năm nữa cũng khó mà ngoi lên như trong thời gian chưa có dịch xảy ra.