05:19 PDT Thứ năm, 25/04/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 73

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 72


Hôm nayHôm nay : 4973

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 483289

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16768817

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Kỳ lạ, nét mặt của nghệ sĩ Lê Bình khi khỏe cũng như khi bệnh, vừa khổ sở vừa lạc quan, đan xen nhau như một sức mạnh ngầm đủ cho ông chống chọi với cuộc đời và cũng đủ cho ông thành công trong sự nghiệp

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Giữ hồn cổ nhạc

Đăng lúc: Thứ hai - 15/04/2013 09:37 - Đã xem: 2351
Hát chèo ở chợ đêm phố cổ

Hát chèo ở chợ đêm phố cổ



Đã hơn nửa thế kỷ đất nước ta thực hiện công cuộc bảo tồn và phát triển văn hóa nghệ thuật truyền thống theo phương châm khoa học hóa, hiện đại hóa để hội nhập với thời đại. Gần đây, sau những sự kiện các di sản âm nhạc cổ truyền được đề nghị tôn vinh là di sản văn hóa thế giới, người ta mới nhìn lại toàn cảnh bức tranh âm nhạc dân tộc và giật mình thấy rằng nhiều giá trị tốt đẹp, nhiều bản sắc quý giá đã bị thất truyền...
Đâu rồi những giá trị kinh điển?

Có lẽ chưa bao giờ người ta nhắc nhiều đến vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như hiện nay. Trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, ở tất cả các cuộc hội thảo tọa đàm đều thấy xuất hiện ngày càng nhiều những tiếng kêu cứu trước thực trạng một số loại hình văn hóa truyền thống đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ở mọi phương diện của văn hóa nghệ thuật, các giá trị hiện đại phương Tây đang tràn ngập và lấn lướt, thậm chí đè bẹp một số giá trị truyền thống dân tộc.

Trong bối cảnh đó, các loại hình âm nhạc cổ truyền dân tộc cũng không tránh khỏi sự mất mát của riêng mình. Nhiều vốn liếng tinh hoa của âm nhạc truyền thống đã đội nón ra đi theo các nghệ nhân về nơi đất lạnh. Một số loại hình thì bị đứt đoạn, sự tồn tại hiện nay chỉ còn là những mảnh vỡ. Một số khác lại đang được phát huy, phát triển theo cái cách mà dù không nói ra song nhiều nhà hoạt động văn hóa nghệ thuật cho rằng hoặc rất xa rời với nguyên gốc hoặc thụt lùi, đi xuống.


Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, nguyên Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam kể: Ngót 8 năm trước, Viện Âm nhạc tiến hành một cuộc điền dã sưu tầm chèo Khuốc và chèo Sáo đền ở Thái Bình, những mong cố gắng giữ lại được đôi ba “mảnh vỡ” của chèo cổ “xịn” làm vật chứng cho một quá khứ sáng tạo với những thành công lớn lao của ngành sân khấu dân gian. Thật tiếc lần ấy, Viện Âm nhạc chỉ thu lượm được 3 mảng chèo bao gồm: Múa đèn đeo vai; Múa tắm tiên; Hề canh điếm. Phần lớn di sản cổ chèo còn lại đều đã bị “trung ương hóa”, bị “kịch bản và đạo diễn hóa” cả rồi.

Quả thật, tìm lại các vở diễn của Nhà hát Chèo Trung ương từ khi thành lập cho đến nay chỉ thấy có một vở do các nghệ nhân làng chèo tự dựng, đó là vở Quan Âm - Thị Kính, kịch bản do cụ Trần Huyền Trân chỉnh lý. Còn lại tất tần tật các vở như: Lưu Bình Dương Lễ, Súy Vân (tên cổ là Kim Nham), Trinh Nguyên, Đôi ngọc truyền kỳ (tên cổ là Trương viên), Từ Thức... đều có tên người làm kịch bản, người đạo diễn, người viết nhạc, người làm mỹ thuật. “Chèo nhà hát” ngày nay đã khác chèo sân đình xưa rất nhiều, không còn là sân khấu ứng diễn giữa khán giả và nghệ nhân nữa mà đã trở thành sân khấu của tác giả kịch bản và đạo diễn. Không còn tính truyền miệng và lối trình diễn ngẫu hứng như nó vốn có tự thưở nào.

Đành rằng trong thời đại mới, cần phải cải biên, cải tiến, phát triển cho phù hợp. Đành rằng sự cải biên, cải tiến, phát triển ấy cũng có nhiều mặt tốt. Song điều này cũng khiến cho những người có tấm lòng với âm nhạc cổ truyền dân tộc cảm thấy mất mát và tiếc nuối. Người ta ước gì lối diễn ngày xưa vẫn được lưu giữ: Hát chèo không có phông cảnh, không có bài trí, không có mở màn hạ màn gì hết. Đào kép cứ tuần tự từ trong buồng trò vén màn ra hát. Khán giả thuộc lòng tuồng tích nên thấy vai nào ra là biết ngay vai gì, hiểu ngay đã đổi màn đổi cảnh... Có như vậy con cháu ngày nay mới có thể hiểu được những sáng tạo của cha ông trong trường kỳ lịch sử vĩ đại như thế nào.

Sự đứt đoạn truyền thống tương tự cũng diễn ra trong các ngành tuồng, cải lương, ca trù, hát xẩm... Kết quả bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các loại hình này ở thế hệ tiếp nối được các nhà chuyên môn đánh giá là suy giảm cả về chất và lượng. Nhiều nghệ sĩ tuồng bây giờ không biết đọc bản cổ nhạc theo hệ thống Hò - Xự - Xang - Cống - Xế... mà chỉ biết hệ thống ký âm pháp hiện đại. Phong cách nghệ thuật tuồng Bắc (vốn được coi là cổ hơn tuồng Nam) đã tan vỡ, cũng chỉ còn lại vài mảnh vụn. Hàng trăm vở tuồng cổ với nhiều dạng thức khác nhau đã một đi không trở lại. Nghệ sĩ tuồng bây giờ thuộc rất ít các pho diễn cổ...


Image
Một buổi tập hát chèo

Lối “kịch bản và đạo diễn hóa”, “văn công hóa” còn ăn sâu vào các làn điệu dân ca, các hình thức diễn xướng dân gian khác. Xin đơn cử thể loại hát quan họ. Ngoài lối hát cổ (hát đôi, có giọng chính, giọng luồn với các kỹ thuật vang, rền, nền, nảy, không có nhạc cụ đệm và sinh hoạt theo canh hát) của các cụ được tiếp nối bởi một số ít những người đứng tuổi, gọi là “quan họ làng”, hiện nay còn có “quan họ đài”, “quan họ đoàn” với một lối hát khác mang tính trình diễn sân khấu nhiều hơn (hát đơn từng tiết mục và có nhạc đệm). Mà hình thức hát kiểu mới này chính là hình thức đang được truyền bá rộng rãi và được nhiều người biết đến. Những sự biến tấu, biến dạng như vậy diễn ra hằng ngày kéo theo nhiều giá trị kinh điển, cổ truyền cứ dần dần bị lấn lướt, bị mai một đi và một lúc nào đó sẽ hoàn toàn thất truyền.

“Cách tân phải hợp lý”

Ứng xử thế nào với âm nhạc cổ truyền trong xu hướng toàn cầu hóa? Đó là câu hỏi khó đối với những người làm quản lý văn hóa. Đến nay, vẫn tồn tại nhiều luồng ý kiến trái chiều về vấn đề này. Phái chủ trương kế thừa cho rằng: Sự biến đổi truyền thống là hợp lý. Nếu truyền thống gắn được với nhu cầu của xã hội thì truyền thống sẽ tồn tại, bằng không sẽ mất đi. Dẫn chứng là sự thành công của các dàn nhạc dân tộc kiểu mới ở Trung Quốc hay sự kết hợp dàn nhạc truyền thống Okinawa của Nhật và dàn nhạc hiện đại của Mỹ. Còn những người theo quan điểm bảo tồn thì trái lại, nhất định muốn giữ nguyên trạng những giá trị âm nhạc cổ mà cha ông để lại. Thậm chí không ít người còn gay gắt kết án mọi sự pha trộn truyền thống - hiện đại thiếu cẩn trọng đều là “đánh mất bản sắc dân tộc của mình một cách thiển cận”.

Theo nhạc sĩ Đặng Hoành Loan: Nghệ thuật của quá khứ đã trải qua bao thăng trầm còn tồn tại đến ngày nay là thứ nghệ thuật đã đạt đến đỉnh cao. Và đó là di sản văn hóa của cả quốc gia chứ không chỉ riêng vùng miền nào. Trách nhiệm của con người, của xã hội hiện đại là phải bảo vệ nó. Tuy nhiên, xu hướng cải tiến, cách tân các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện nay là một xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong thời đại mới. Thực tế là một số cải tiến, cách tân đã hấp dẫn được khán giả đồng thời vẫn chuyển tải được những câu chuyện đương thời vào đó. Chúng ta có thể thay đổi sân khấu nhưng vẫn giữ nguyên những vai diễn và mảng diễn của các nghệ nhân. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể khôi phục lại những vở chèo, tuồng, những điệu hát cổ nhưng là dưới con mắt đương đại và ánh đèn đương đại...

Tất cả những điều này đòi hỏi một tầm nhìn vĩ mô của các nhà quản lý văn hóa, làm công tác văn hóa. Nếu nhất thiết phải cải tiến, phải cách tân thì cần có sự chọn lọc khắt khe cải tiến chỗ nào, cách tân những gì sao cho dung hòa, cân xứng cả truyền thống và hiện đại đồng thời vẫn bảo tồn được một cách đầy đủ nhất ở mức có thể những tinh hoa vốn cổ. Chỉ có như vậy chúng ta mới có cơ sở để tin rằng nền âm nhạc Việt Nam sẽ trường tồn và phát triển, sẽ hòa nhập mà không hòa tan.

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Linh Nhi
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Kỳ lạ, nét mặt của nghệ sĩ Lê Bình khi khỏe cũng như khi bệnh, vừa khổ sở vừa lạc quan, đan xen nhau như một sức mạnh ngầm đủ cho ông chống chọi với cuộc đời và cũng đủ cho ông thành công trong sự nghiệp

 

Game show: Chết vì ăn xổi!

Có thể nói, game show hiện đã rơi vào tình trạng thoái trào. Rất nhiều chương trình thu hẹp quy mô sản xuất, rất ít chương trình truyền hình trực tiếp, mà thay vào đó là ghi hình phát sóng.

 

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Mùa hát chầu tháng 2 âm lịch khép lại với không ít vui buồn của các nghệ sĩ hát bội. Dù còn biết bao khó khăn bủa vây, nhưng các nghệ sĩ vẫn đang nỗ lực vượt qua, để mỗi suất diễn họ lại thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, với hiện trạng hoạt động, công tác đầu tư, bảo tồn và phát triển, ước chừng 10 năm nữa nghệ thuật hát bội sẽ không tránh khỏi sự mai một.

 

Khai mạc liên hoan đờn ca tài tử Saigon

Liên hoan Đờn ca tài tử TP HCM 2019 - Giải "Hoa Sen Vàng" đang diễn ra từ nay đến ngày 18-4, mở cửa tự do cho khán giả vào xem.

 

Đường dài miệt mài web đi-15 năm

13-4-2004, 13-4-2019 một chặng đường 15 năm, một móc thời gian đáng nhớ,nhớ một trò chơi trong ký ức chúng ta 5,10,15,20. nhớ những dấu ấn, những dấu chân của web; những bài viết, những bản tin,video clip, những hình ảnh xưa, mới nhât,những tính năng mới của web... đều chung một mục đích bảo tồn và phát triền cải lương...Mọi thứ tưởng dễ chớ không dể, nhất là trong giai đoạn dài trầm lắng của cải lương,có những hy sinh,có những qui tắc thầm lặng, có những nụ cười cũng như có những giọt nước mắt...

 

Một Kỳ Tích

Thanh Sơn là người con trai út trong gia đình Bầu Thắng _ Minh Tơ vừa làm được một kỳ tích, ''đột phá'' vào một nhà hát truyền thống ở Paris _ Nhà hát Le Mandapa , để giới thiệu về bộ môn Nghệ Thuật Tuồng Cổ Việt Nam, đồng thời hướng dẫn, giảng dạy hàng chục thanh niên nam nữ trẻ người Pháp chính thống có, người Pháp di dân có...đã ghi danh học hỏi tìm hiểu về bộ môn này.

 

Nghệ sĩ Lê Bình ráng viết cho xong quyển hồi ký cuộc đời

Sáng 6-4, CLB Phóng viên sân khấu - Hội Sân khấu TP HCM đã đến thăm nghệ sĩ Lê Bình đang điều trị ung thư phổi và bị liệt nửa người tại Bệnh viện Quân đội 175.

 

Xúc động tang lễ của nghệ sĩ Anh Vũ tại Mỹ

Sáng 6-4, theo giờ địa phương, ca sĩ Leon Vũ và các nghệ sĩ đồng nghiệp tại Mỹ đã tổ chức tang lễ nghệ sĩ Anh Vũ tại nhà quàn An Lạc tại tiểu bang California – Mỹ. Nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương, tiễn đưa nghệ sĩ Anh Vũ trong niềm tiếc thương.

 

Nghệ sĩ Hoàng Lan xuất hiện trên truyền hình sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật

Sự xuất hiện của Hoàng Lan tại Ký ức vui vẻ khiến người hâm mộ không khỏi bất ngờ. Nữ nghệ sĩ hạnh phúc khi được đứng trên sân khấu, gặp lại khán giả sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật.

 

Sao nối ngôi' mùa 4: Mới lạ và đa dạng mang đậm tính giải trí

Chiều ngày 28/3, Jet Studio đã tổ chức thành công buổi họp báo công bố phát sóng chương trình Sao nối ngôi mùa thứ tư. Chương trình gồm 13 tập phát sóng trên kênh THVL1 vào lúc 21h00 thứ Tư hàng tuần, kể từ ngày 3/4/2019.

 

NGHỆ SĨ HÀI ANH VŨ

Mỗi lần mưa gió lớn là tôi lại nhớ về tuổi thơ. Nhớ mái nhà thân thương của gia đình bao năm qua vẫn tồn tại một niềm trăn trở:” Ai sẽ thay thế ba má làm trụ cột trong gia đình?”

 

Nghệ sĩ Anh Vũ đột ngột qua đời, trái tim tôi nhói đau!

Nghệ sĩ hài Anh Vũ được khán giả yêu thích qua nhiều vai diễn từ sân khấu kịch, tấu hài cho đến các chương trình truyền hình, phim điện ảnh. Anh đã ra đi ở tuổi 47 khi đang lưu diễn tại Mỹ.

 

Nghệ sĩ hài Anh Vũ mất đột ngột tại Mỹ

Diễn viên điện ảnh Trí Quang vừa thông tin cho PV báo NLĐ biết nghệ sĩ hài Anh Vũ đã đột ngột mất tại Mỹ tối 1-4 theo giờ địa phương tại quận Cam, tiểu bang California.

 

Hát bội không chết, nếu biết làm

Tìm cho nghệ thuật tuồng (hát bội) một lối đi mới, những thành tựu đạt được của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đáng để Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP HCM suy nghĩ

 

Theo Bước Dấn Thân Của Soạn Giả Loan Thảo - 100 Năm Cải Lương

CLVNCOM - Soạn giả Loan Thảo đã làm cho tân cổ giao duyên thành lời ru, đưa khán giả vào những mộng đẹp, những giấc ngủ an lành, nghe đi nghe lại khán giả không chán, càng nghe càng thấm, nghe thành thuộc lòng...những bài tân cổ giao duyên dường như ai thích sáng tác,đam mê nghệ thuật.. đều có thể sáng tác được nhưng để đưa ra một sản phẩm chất lượng,một cuộc giao duyên đẹp,ý nghĩa là điều không dễ chút nào...

 

Những “tuyệt kỹ” của tài tử Tây Đô

Các nghệ nhân: Hai Lợi, Đào Xinh và Thanh Tùng là 3 trong 8 nghệ nhân Cần Thơ vừa được Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú (NNƯT). Đây là những nghệ nhân gạo cội của đờn ca tài tử Cần Thơ, sở hữu những “tuyệt kỹ” mà giới tài tử Nam bộ đều công nhận.