15:38 PDT Thứ sáu, 05/06/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 112

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 111


Hôm nayHôm nay : 12733

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 106692

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 24853104

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Nghệ sĩ Bạch Long ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa"

Nghệ sĩ Bạch Long ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa"

ừ ngày 3-6, kênh YouTube của nghệ sĩ Bạch Long đã ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa" do chính anh sáng tác, đạo diễn, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả yêu mến Đồng ấu Bạch Long

Xem tiếp...

Giữ hồn cổ nhạc

Đăng lúc: Thứ hai - 15/04/2013 09:37 - Đã xem: 2856
Hát chèo ở chợ đêm phố cổ

Hát chèo ở chợ đêm phố cổ



Đã hơn nửa thế kỷ đất nước ta thực hiện công cuộc bảo tồn và phát triển văn hóa nghệ thuật truyền thống theo phương châm khoa học hóa, hiện đại hóa để hội nhập với thời đại. Gần đây, sau những sự kiện các di sản âm nhạc cổ truyền được đề nghị tôn vinh là di sản văn hóa thế giới, người ta mới nhìn lại toàn cảnh bức tranh âm nhạc dân tộc và giật mình thấy rằng nhiều giá trị tốt đẹp, nhiều bản sắc quý giá đã bị thất truyền...
Đâu rồi những giá trị kinh điển?

Có lẽ chưa bao giờ người ta nhắc nhiều đến vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như hiện nay. Trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, ở tất cả các cuộc hội thảo tọa đàm đều thấy xuất hiện ngày càng nhiều những tiếng kêu cứu trước thực trạng một số loại hình văn hóa truyền thống đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ở mọi phương diện của văn hóa nghệ thuật, các giá trị hiện đại phương Tây đang tràn ngập và lấn lướt, thậm chí đè bẹp một số giá trị truyền thống dân tộc.

Trong bối cảnh đó, các loại hình âm nhạc cổ truyền dân tộc cũng không tránh khỏi sự mất mát của riêng mình. Nhiều vốn liếng tinh hoa của âm nhạc truyền thống đã đội nón ra đi theo các nghệ nhân về nơi đất lạnh. Một số loại hình thì bị đứt đoạn, sự tồn tại hiện nay chỉ còn là những mảnh vỡ. Một số khác lại đang được phát huy, phát triển theo cái cách mà dù không nói ra song nhiều nhà hoạt động văn hóa nghệ thuật cho rằng hoặc rất xa rời với nguyên gốc hoặc thụt lùi, đi xuống.


Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, nguyên Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam kể: Ngót 8 năm trước, Viện Âm nhạc tiến hành một cuộc điền dã sưu tầm chèo Khuốc và chèo Sáo đền ở Thái Bình, những mong cố gắng giữ lại được đôi ba “mảnh vỡ” của chèo cổ “xịn” làm vật chứng cho một quá khứ sáng tạo với những thành công lớn lao của ngành sân khấu dân gian. Thật tiếc lần ấy, Viện Âm nhạc chỉ thu lượm được 3 mảng chèo bao gồm: Múa đèn đeo vai; Múa tắm tiên; Hề canh điếm. Phần lớn di sản cổ chèo còn lại đều đã bị “trung ương hóa”, bị “kịch bản và đạo diễn hóa” cả rồi.

Quả thật, tìm lại các vở diễn của Nhà hát Chèo Trung ương từ khi thành lập cho đến nay chỉ thấy có một vở do các nghệ nhân làng chèo tự dựng, đó là vở Quan Âm - Thị Kính, kịch bản do cụ Trần Huyền Trân chỉnh lý. Còn lại tất tần tật các vở như: Lưu Bình Dương Lễ, Súy Vân (tên cổ là Kim Nham), Trinh Nguyên, Đôi ngọc truyền kỳ (tên cổ là Trương viên), Từ Thức... đều có tên người làm kịch bản, người đạo diễn, người viết nhạc, người làm mỹ thuật. “Chèo nhà hát” ngày nay đã khác chèo sân đình xưa rất nhiều, không còn là sân khấu ứng diễn giữa khán giả và nghệ nhân nữa mà đã trở thành sân khấu của tác giả kịch bản và đạo diễn. Không còn tính truyền miệng và lối trình diễn ngẫu hứng như nó vốn có tự thưở nào.

Đành rằng trong thời đại mới, cần phải cải biên, cải tiến, phát triển cho phù hợp. Đành rằng sự cải biên, cải tiến, phát triển ấy cũng có nhiều mặt tốt. Song điều này cũng khiến cho những người có tấm lòng với âm nhạc cổ truyền dân tộc cảm thấy mất mát và tiếc nuối. Người ta ước gì lối diễn ngày xưa vẫn được lưu giữ: Hát chèo không có phông cảnh, không có bài trí, không có mở màn hạ màn gì hết. Đào kép cứ tuần tự từ trong buồng trò vén màn ra hát. Khán giả thuộc lòng tuồng tích nên thấy vai nào ra là biết ngay vai gì, hiểu ngay đã đổi màn đổi cảnh... Có như vậy con cháu ngày nay mới có thể hiểu được những sáng tạo của cha ông trong trường kỳ lịch sử vĩ đại như thế nào.

Sự đứt đoạn truyền thống tương tự cũng diễn ra trong các ngành tuồng, cải lương, ca trù, hát xẩm... Kết quả bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các loại hình này ở thế hệ tiếp nối được các nhà chuyên môn đánh giá là suy giảm cả về chất và lượng. Nhiều nghệ sĩ tuồng bây giờ không biết đọc bản cổ nhạc theo hệ thống Hò - Xự - Xang - Cống - Xế... mà chỉ biết hệ thống ký âm pháp hiện đại. Phong cách nghệ thuật tuồng Bắc (vốn được coi là cổ hơn tuồng Nam) đã tan vỡ, cũng chỉ còn lại vài mảnh vụn. Hàng trăm vở tuồng cổ với nhiều dạng thức khác nhau đã một đi không trở lại. Nghệ sĩ tuồng bây giờ thuộc rất ít các pho diễn cổ...


Image
Một buổi tập hát chèo

Lối “kịch bản và đạo diễn hóa”, “văn công hóa” còn ăn sâu vào các làn điệu dân ca, các hình thức diễn xướng dân gian khác. Xin đơn cử thể loại hát quan họ. Ngoài lối hát cổ (hát đôi, có giọng chính, giọng luồn với các kỹ thuật vang, rền, nền, nảy, không có nhạc cụ đệm và sinh hoạt theo canh hát) của các cụ được tiếp nối bởi một số ít những người đứng tuổi, gọi là “quan họ làng”, hiện nay còn có “quan họ đài”, “quan họ đoàn” với một lối hát khác mang tính trình diễn sân khấu nhiều hơn (hát đơn từng tiết mục và có nhạc đệm). Mà hình thức hát kiểu mới này chính là hình thức đang được truyền bá rộng rãi và được nhiều người biết đến. Những sự biến tấu, biến dạng như vậy diễn ra hằng ngày kéo theo nhiều giá trị kinh điển, cổ truyền cứ dần dần bị lấn lướt, bị mai một đi và một lúc nào đó sẽ hoàn toàn thất truyền.

“Cách tân phải hợp lý”

Ứng xử thế nào với âm nhạc cổ truyền trong xu hướng toàn cầu hóa? Đó là câu hỏi khó đối với những người làm quản lý văn hóa. Đến nay, vẫn tồn tại nhiều luồng ý kiến trái chiều về vấn đề này. Phái chủ trương kế thừa cho rằng: Sự biến đổi truyền thống là hợp lý. Nếu truyền thống gắn được với nhu cầu của xã hội thì truyền thống sẽ tồn tại, bằng không sẽ mất đi. Dẫn chứng là sự thành công của các dàn nhạc dân tộc kiểu mới ở Trung Quốc hay sự kết hợp dàn nhạc truyền thống Okinawa của Nhật và dàn nhạc hiện đại của Mỹ. Còn những người theo quan điểm bảo tồn thì trái lại, nhất định muốn giữ nguyên trạng những giá trị âm nhạc cổ mà cha ông để lại. Thậm chí không ít người còn gay gắt kết án mọi sự pha trộn truyền thống - hiện đại thiếu cẩn trọng đều là “đánh mất bản sắc dân tộc của mình một cách thiển cận”.

Theo nhạc sĩ Đặng Hoành Loan: Nghệ thuật của quá khứ đã trải qua bao thăng trầm còn tồn tại đến ngày nay là thứ nghệ thuật đã đạt đến đỉnh cao. Và đó là di sản văn hóa của cả quốc gia chứ không chỉ riêng vùng miền nào. Trách nhiệm của con người, của xã hội hiện đại là phải bảo vệ nó. Tuy nhiên, xu hướng cải tiến, cách tân các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện nay là một xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong thời đại mới. Thực tế là một số cải tiến, cách tân đã hấp dẫn được khán giả đồng thời vẫn chuyển tải được những câu chuyện đương thời vào đó. Chúng ta có thể thay đổi sân khấu nhưng vẫn giữ nguyên những vai diễn và mảng diễn của các nghệ nhân. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể khôi phục lại những vở chèo, tuồng, những điệu hát cổ nhưng là dưới con mắt đương đại và ánh đèn đương đại...

Tất cả những điều này đòi hỏi một tầm nhìn vĩ mô của các nhà quản lý văn hóa, làm công tác văn hóa. Nếu nhất thiết phải cải tiến, phải cách tân thì cần có sự chọn lọc khắt khe cải tiến chỗ nào, cách tân những gì sao cho dung hòa, cân xứng cả truyền thống và hiện đại đồng thời vẫn bảo tồn được một cách đầy đủ nhất ở mức có thể những tinh hoa vốn cổ. Chỉ có như vậy chúng ta mới có cơ sở để tin rằng nền âm nhạc Việt Nam sẽ trường tồn và phát triển, sẽ hòa nhập mà không hòa tan.

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Linh Nhi
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Bạch Long ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa"

ừ ngày 3-6, kênh YouTube của nghệ sĩ Bạch Long đã ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa" do chính anh sáng tác, đạo diễn, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả yêu mến Đồng ấu Bạch Long

 

NSƯT Trọng Phúc "Nhớ ơn tác giả "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Trên sàn tập vở cải lương kinh điển này, NSƯT Trọng Phúc cho biết anh rất mang ơn tác giả Nguyễn Huỳnh, đã sáng tác kịch bản "Tướng cướp Bạch Hải Đường" mà hôm nay anh được đóng vai chính.

 

Mộng Tuyền: Đích đến là sự an nhiên

Đúc kết cuộc đời mình, nghệ sĩ Mộng Tuyền nói bà làm được nhiều điều cho gia đình và sân khấu nhưng cho chính mình thì chưa

 

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

 

Nghệ sĩ xót xa khi nhìn thấy gương mặt ca sĩ Hồng Ngọc

Rạng sáng nay, 23-5, ca sĩ Hồng Ngọc bất ngờ chia sẻ hình ảnh gương mặt bị phỏng nặng của mình khiến nhiều người không khỏi xót xa

 

Sân khấu kịch giảm giá vé để hút khách - Sân khấu sáng đèn trở lại, nghệ sĩ rộn ràng trên sàn tập

Sau thời gian tạm ngưng hoạt động, từ ngày 21-5, Sân khấu Kịch IDECAF đã sáng đèn trở lại với vở "Mưu bà Tú". Ông bầu Huỳnh Anh Tuấn cho biết lực vé bán khả quan khi sân khấu này quyết định giảm 30% giá vé. Từ hiệu ứng này, một số sân khấu kịch đã giảm giá đồng loạt để hút khán giả.

 

Nghệ sĩ "khóc" nhà báo Tần Nguyên

Tối 20-5, NSND Lệ Thủy và nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương tiễn biệt nhà báo Tần Nguyên – ký giả kịch trường thân thuộc với giới sân khấu, thành viên của Ban liên lạc Tổ chức phong trào "Ký giả ăn mày", Phó Ban Ái hữu Hội Sân khấu TP HCM.

 

NSND Bạch Tuyết: Sợ cũ với mình và khán giả

"Tôi luôn sống và làm việc như chỉ còn một ngày cuối cùng trong đời" - NSND Bạch Tuyết bày tỏ và cho biết bà luôn xác định mục tiêu phải làm mới mình liên tục

 

Diễn viên hài Hiếu Hiền, cứ nghe vọng cổ là tôi nhớ mẹ

Tối 15-5, HTV tổ chức chương trình giao lưu với diễn viên hài Hiếu Hiền trong chương trình sân khấu với khán giả trẻ. Anh đã tâm sự trong nước mắt khi nói về mẹ - cố nghệ sĩ Kim Ngọc.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng sáng tác cải lương về Covid-19 tại Đức

Nữ soạn giả Lương Nhứt Nương, con gái cố soạn giả tài danh Hoa Phượng, đang sinh sống tại thành phố Munich – Đức đã gửi tặng bạn đọc Báo Người Lao Động MV cải lương "Chuyện khu cách ly" do chị sáng tác.

 

Cải lương tuồng cổ gian nan truyền nghề

Mô hình đào tạo xã hội hóa nghệ thuật truyền thống rất cần sự tiếp sức của nhà nước

 

Nghệ sĩ trải lòng về "Ngày của mẹ"

Ngày của mẹ (10-5) năm nay, rất nhiều nghệ sĩ đã tri ân đấng sinh thành. Câu "Với mẹ, ngày nào cũng là "ngày của con" đã nói lên những cảm xúc khó tả về sự hy sinh thầm lặng và tình yêu của mẹ dành cho họ.

 

Vĩnh biệt nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển đã trút hơi thở cuối cùng vào 23 giờ 25 phút ngày 6-5 tại tư gia ở TP HCM do căn bệnh ung thư vòm họng.

 

NSƯT Kim Tiểu Long lên tiếng khi "fan ảo" soi giới tính

NSƯT Kim Tiểu Long đã phản ứng trước nhiều tin đồn nghi ngờ về giới tính, điều mà anh cho là làm tổn thương đến gia đình mình.

 

Soạn giả Huỳnh Vũ qua đời, hưởng thọ 68 tuổi

Lúc 11 giờ ngày 1-5, các nghệ sĩ và người mộ điệu tiễn biệt tác giả Huỳnh Vũ về nơi an nghỉ cuối cùng tại An Giang. Ông qua đời lúc 15 giờ 50 ngày 29-4 do bệnh chấn thương sọ não để lại di chứng gây ứ nước trong não và bẹnh tiểu đường, hưởng thọ 68 tuổi.

 

"Bao Công" Linh Trung dốc sức cho cải lương 60 phút

Nghệ sĩ Linh Trung sau thành công với nhân vật Bao Công trong vở cải lương tuồng cổ "Bao Công sát thủ hoa hồng" đã bắt tay vào sáng tác kịch bản cho chương trình cải lương 60 phút của HTV.