13:32 PDT Thứ hai, 15/07/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 79

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 75


Hôm nayHôm nay : 11671

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 266936

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 18185272

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

NSND Diệp Lang xúc động hội ngộ nhạc sĩ Lam Phương

NSND Diệp Lang xúc động hội ngộ nhạc sĩ Lam Phương

NSND Diệp Lang đã đến thăm nhạc sĩ Lam Phương tại Nursinghome - California - Mỹ khi hay tin ông bệnh nặng. Hai nghệ sĩ đã hội ngộ sau nhiều năm xa cách.

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Giữ hồn cổ nhạc

Đăng lúc: Thứ hai - 15/04/2013 09:37 - Đã xem: 2473
Hát chèo ở chợ đêm phố cổ

Hát chèo ở chợ đêm phố cổ



Đã hơn nửa thế kỷ đất nước ta thực hiện công cuộc bảo tồn và phát triển văn hóa nghệ thuật truyền thống theo phương châm khoa học hóa, hiện đại hóa để hội nhập với thời đại. Gần đây, sau những sự kiện các di sản âm nhạc cổ truyền được đề nghị tôn vinh là di sản văn hóa thế giới, người ta mới nhìn lại toàn cảnh bức tranh âm nhạc dân tộc và giật mình thấy rằng nhiều giá trị tốt đẹp, nhiều bản sắc quý giá đã bị thất truyền...
Đâu rồi những giá trị kinh điển?

Có lẽ chưa bao giờ người ta nhắc nhiều đến vấn đề giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như hiện nay. Trên tất cả các phương tiện thông tin đại chúng, ở tất cả các cuộc hội thảo tọa đàm đều thấy xuất hiện ngày càng nhiều những tiếng kêu cứu trước thực trạng một số loại hình văn hóa truyền thống đang rơi vào khủng hoảng trầm trọng. Ở mọi phương diện của văn hóa nghệ thuật, các giá trị hiện đại phương Tây đang tràn ngập và lấn lướt, thậm chí đè bẹp một số giá trị truyền thống dân tộc.

Trong bối cảnh đó, các loại hình âm nhạc cổ truyền dân tộc cũng không tránh khỏi sự mất mát của riêng mình. Nhiều vốn liếng tinh hoa của âm nhạc truyền thống đã đội nón ra đi theo các nghệ nhân về nơi đất lạnh. Một số loại hình thì bị đứt đoạn, sự tồn tại hiện nay chỉ còn là những mảnh vỡ. Một số khác lại đang được phát huy, phát triển theo cái cách mà dù không nói ra song nhiều nhà hoạt động văn hóa nghệ thuật cho rằng hoặc rất xa rời với nguyên gốc hoặc thụt lùi, đi xuống.


Nhạc sĩ Đặng Hoành Loan, nguyên Viện trưởng Viện Âm nhạc Việt Nam kể: Ngót 8 năm trước, Viện Âm nhạc tiến hành một cuộc điền dã sưu tầm chèo Khuốc và chèo Sáo đền ở Thái Bình, những mong cố gắng giữ lại được đôi ba “mảnh vỡ” của chèo cổ “xịn” làm vật chứng cho một quá khứ sáng tạo với những thành công lớn lao của ngành sân khấu dân gian. Thật tiếc lần ấy, Viện Âm nhạc chỉ thu lượm được 3 mảng chèo bao gồm: Múa đèn đeo vai; Múa tắm tiên; Hề canh điếm. Phần lớn di sản cổ chèo còn lại đều đã bị “trung ương hóa”, bị “kịch bản và đạo diễn hóa” cả rồi.

Quả thật, tìm lại các vở diễn của Nhà hát Chèo Trung ương từ khi thành lập cho đến nay chỉ thấy có một vở do các nghệ nhân làng chèo tự dựng, đó là vở Quan Âm - Thị Kính, kịch bản do cụ Trần Huyền Trân chỉnh lý. Còn lại tất tần tật các vở như: Lưu Bình Dương Lễ, Súy Vân (tên cổ là Kim Nham), Trinh Nguyên, Đôi ngọc truyền kỳ (tên cổ là Trương viên), Từ Thức... đều có tên người làm kịch bản, người đạo diễn, người viết nhạc, người làm mỹ thuật. “Chèo nhà hát” ngày nay đã khác chèo sân đình xưa rất nhiều, không còn là sân khấu ứng diễn giữa khán giả và nghệ nhân nữa mà đã trở thành sân khấu của tác giả kịch bản và đạo diễn. Không còn tính truyền miệng và lối trình diễn ngẫu hứng như nó vốn có tự thưở nào.

Đành rằng trong thời đại mới, cần phải cải biên, cải tiến, phát triển cho phù hợp. Đành rằng sự cải biên, cải tiến, phát triển ấy cũng có nhiều mặt tốt. Song điều này cũng khiến cho những người có tấm lòng với âm nhạc cổ truyền dân tộc cảm thấy mất mát và tiếc nuối. Người ta ước gì lối diễn ngày xưa vẫn được lưu giữ: Hát chèo không có phông cảnh, không có bài trí, không có mở màn hạ màn gì hết. Đào kép cứ tuần tự từ trong buồng trò vén màn ra hát. Khán giả thuộc lòng tuồng tích nên thấy vai nào ra là biết ngay vai gì, hiểu ngay đã đổi màn đổi cảnh... Có như vậy con cháu ngày nay mới có thể hiểu được những sáng tạo của cha ông trong trường kỳ lịch sử vĩ đại như thế nào.

Sự đứt đoạn truyền thống tương tự cũng diễn ra trong các ngành tuồng, cải lương, ca trù, hát xẩm... Kết quả bảo tồn và phát huy giá trị truyền thống của các loại hình này ở thế hệ tiếp nối được các nhà chuyên môn đánh giá là suy giảm cả về chất và lượng. Nhiều nghệ sĩ tuồng bây giờ không biết đọc bản cổ nhạc theo hệ thống Hò - Xự - Xang - Cống - Xế... mà chỉ biết hệ thống ký âm pháp hiện đại. Phong cách nghệ thuật tuồng Bắc (vốn được coi là cổ hơn tuồng Nam) đã tan vỡ, cũng chỉ còn lại vài mảnh vụn. Hàng trăm vở tuồng cổ với nhiều dạng thức khác nhau đã một đi không trở lại. Nghệ sĩ tuồng bây giờ thuộc rất ít các pho diễn cổ...


Image
Một buổi tập hát chèo

Lối “kịch bản và đạo diễn hóa”, “văn công hóa” còn ăn sâu vào các làn điệu dân ca, các hình thức diễn xướng dân gian khác. Xin đơn cử thể loại hát quan họ. Ngoài lối hát cổ (hát đôi, có giọng chính, giọng luồn với các kỹ thuật vang, rền, nền, nảy, không có nhạc cụ đệm và sinh hoạt theo canh hát) của các cụ được tiếp nối bởi một số ít những người đứng tuổi, gọi là “quan họ làng”, hiện nay còn có “quan họ đài”, “quan họ đoàn” với một lối hát khác mang tính trình diễn sân khấu nhiều hơn (hát đơn từng tiết mục và có nhạc đệm). Mà hình thức hát kiểu mới này chính là hình thức đang được truyền bá rộng rãi và được nhiều người biết đến. Những sự biến tấu, biến dạng như vậy diễn ra hằng ngày kéo theo nhiều giá trị kinh điển, cổ truyền cứ dần dần bị lấn lướt, bị mai một đi và một lúc nào đó sẽ hoàn toàn thất truyền.

“Cách tân phải hợp lý”

Ứng xử thế nào với âm nhạc cổ truyền trong xu hướng toàn cầu hóa? Đó là câu hỏi khó đối với những người làm quản lý văn hóa. Đến nay, vẫn tồn tại nhiều luồng ý kiến trái chiều về vấn đề này. Phái chủ trương kế thừa cho rằng: Sự biến đổi truyền thống là hợp lý. Nếu truyền thống gắn được với nhu cầu của xã hội thì truyền thống sẽ tồn tại, bằng không sẽ mất đi. Dẫn chứng là sự thành công của các dàn nhạc dân tộc kiểu mới ở Trung Quốc hay sự kết hợp dàn nhạc truyền thống Okinawa của Nhật và dàn nhạc hiện đại của Mỹ. Còn những người theo quan điểm bảo tồn thì trái lại, nhất định muốn giữ nguyên trạng những giá trị âm nhạc cổ mà cha ông để lại. Thậm chí không ít người còn gay gắt kết án mọi sự pha trộn truyền thống - hiện đại thiếu cẩn trọng đều là “đánh mất bản sắc dân tộc của mình một cách thiển cận”.

Theo nhạc sĩ Đặng Hoành Loan: Nghệ thuật của quá khứ đã trải qua bao thăng trầm còn tồn tại đến ngày nay là thứ nghệ thuật đã đạt đến đỉnh cao. Và đó là di sản văn hóa của cả quốc gia chứ không chỉ riêng vùng miền nào. Trách nhiệm của con người, của xã hội hiện đại là phải bảo vệ nó. Tuy nhiên, xu hướng cải tiến, cách tân các loại hình nghệ thuật truyền thống hiện nay là một xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng nhu cầu của con người trong thời đại mới. Thực tế là một số cải tiến, cách tân đã hấp dẫn được khán giả đồng thời vẫn chuyển tải được những câu chuyện đương thời vào đó. Chúng ta có thể thay đổi sân khấu nhưng vẫn giữ nguyên những vai diễn và mảng diễn của các nghệ nhân. Chúng ta cũng hoàn toàn có thể khôi phục lại những vở chèo, tuồng, những điệu hát cổ nhưng là dưới con mắt đương đại và ánh đèn đương đại...

Tất cả những điều này đòi hỏi một tầm nhìn vĩ mô của các nhà quản lý văn hóa, làm công tác văn hóa. Nếu nhất thiết phải cải tiến, phải cách tân thì cần có sự chọn lọc khắt khe cải tiến chỗ nào, cách tân những gì sao cho dung hòa, cân xứng cả truyền thống và hiện đại đồng thời vẫn bảo tồn được một cách đầy đủ nhất ở mức có thể những tinh hoa vốn cổ. Chỉ có như vậy chúng ta mới có cơ sở để tin rằng nền âm nhạc Việt Nam sẽ trường tồn và phát triển, sẽ hòa nhập mà không hòa tan.

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Linh Nhi
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NSND Diệp Lang xúc động hội ngộ nhạc sĩ Lam Phương

NSND Diệp Lang đã đến thăm nhạc sĩ Lam Phương tại Nursinghome - California - Mỹ khi hay tin ông bệnh nặng. Hai nghệ sĩ đã hội ngộ sau nhiều năm xa cách.

 

Nghệ sĩ Hoài Dung từ trần

Nghệ sĩ Hoài Dung – vợ của tác giả vở cải lương “Tướng cướp Bạch Hải Đường” - đã trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút ngày 18-6 tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hưởng thọ 82 tuổi.

 

Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm bị đánh khi phát cơm từ thiện: "Diễn để quay phim"?

Khi đoạn clip nghệ sĩ Lê Dương Bảo Lâm bị đánh trong lúc phát cơm từ thiện tại Bệnh viện Ung Bướu (TP HCM) lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội, nhiều người đã đặt nghi vấn về độ trung thực của sự việc này.

 

965 số "Tạp chí văn nghệ" sau 20 năm phát sóng

Tối 8-6, Hãng phim TFS của Đài Truyền hình TP HCM đã tổ chức "Đêm Gala tri ân đội ngũ sáng lập Hãng phim TFS", đồng thời mừng sinh nhật 20 năm của chương trình "Tạp chí văn nghệ" đã gần chạm đến cột mốc 1000 số phát sóng.

 

Hồng Đào, Diễm My kể chuyện xin vai trong "Phượng khấu"

Nữ diễn viên Hồng Đào, Diễm My và nam diễn viên Jun Phạm thổ lộ rằng đi xin vai chứ không được mời trong dự án phim nhiều tập "Phượng khấu".

 

"Ngôi nhà nghệ sĩ" - Đặc sản du lịch

Đây là một trong những sản phẩm du lịch văn hóa mang nét đặc trưng của TP HCM đang được triển khai

 

NSƯT Kim Tử Long: Cải lương chưa bao giờ mất

Khẳng định cải lương chưa bao giờ mất, vì vậy NSƯT Kim Tử Long luôn mơ ước sẽ có một sân khấu cải lương riêng để tạo sân chơi dành cho các nghệ sĩ cải lương trẻ và cũng như duy trì và phát triển bộ môn nghệ thuật truyền thống này.

 

Chứng nhân của thăng trầm cải lương

Mấy ngày qua, giới sân khấu cải lương buồn bã trước sự ra đi của NSND Phan Phan - bậc thầy của thiết kế sân khấu và cũng là chứng nhân cho bao cuộc thăng trầm của cải lương. 87 tuổi nhưng chưa bao giờ thôi tâm huyết với sân khấu cải lương, NSND Phan Phan được thế hệ hậu bối xem như một người thầy lớn, một bậc cha chú đáng kính và noi gương.

 

Việt Trinh thán phục, ôm chầm lấy Nghinh Lộc vì diễn xuất xuất thần

Sau màn thử sức với rap và hát đầy dễ thương tuần trước, tuần này Nghinh Lộc quay trở về với thế mạnh của mình trong một tiểu phẩm chính kịch. Nghinh Lộc xuất sắc giành chiến thắng nhất tuần với 39,80 điểm.

 

Cải lương tư nhân miền Tây khởi sắc

Cải lương không thể chết ngay trên chiếc nôi sinh ra nó, chỉ có biết làm hay không mà thôi

 

"Chung Vô Diệm" cháy vé, Chí Linh – Vân Hà hào hứng dựng tuồng mới

Sau thành công của vở "Chung Vô Diệm", sân khấu Chí Linh – Vân Hà gây cơn sốt cháy vé tại tại Nhà hát Trần Hữu Trang. Cả hai hào hứng đưa lên sàn tập vở mới nhằm tạo cơ hội cho các diễn viên trẻ tỏa sáng.

 

MỘT KỲ TÀI LĂN LÓC

CLVNCOM - Văn hghê hải ngoại vài năm nay có một show đáng xem với nhiều khách mời là những danh ca khó tính đến đâu cũng hÀo hứng tham gia kể chuyện xưa, làm sống dậy những sự kiện văn hoá, chính trị, xã hội...của một thời, không kém phần náo nức, rạo rực trong lòng khán giả ngày nay, nhất là những giá trị nhân văn, tinh thần tôn sư trọng đạo thể hiện một cách nhẹ nhàng khi các sao đều nhớ như in những cái tên sau hậu trường từ nhạc sĩ, hậu đài, dồng nghiệp và những người dìu dắt mình vào nghề từ lúc còn được gọi là bé, chưa có tên tuổi, đến khi trở thành sao..mọi chuyện xưa giờ đã thành những câu chuyện đẹp đấy ắp tình bạn, tình gia đình, tình đồng nghiệp.

 

Tuyết Thu - Ngôi sao may mắn

Nhìn lại đời mình, NSƯT Tuyết Thu nhận thấy như định mệnh sắp đặt và chị thầm cảm ơn điều đó

 

NSND họa sĩ Phan Phan qua đời

NSND đạo diễn Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, vừa thông tin NSND họa sĩ Phan Phan đã qua đời vì tuổi cao sức yếu, hưởng thọ 87 tuổi.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga trải lòng khi nghe MC Quyền Linh muốn rời khỏi showbiz

Sau khi biết tin MC Quyền Linh tuyên bố sẽ tạm dừng mọi hoạt động showbiz do "chán và mệt mỏi" trước những lời thị phi, nghệ sĩ Hồng Nga đã chia sẻ những trải nghiệm của một người từng chịu nhiều áp lực.

 

Đầu tư sáng tác cải lương: Chưa muộn!

Đã hình thành một đội ngũ tác giả trẻ có khả năng sáng tác kịch bản cải lương nhưng để họ có thể trụ lâu được với nghề đòi hỏi có chính sách đầu tư