02:35 PDT Thứ hai, 01/06/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 69

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 68


Hôm nayHôm nay : 2002

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 2002

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 24748414

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Hiện tượng Mộng Vân trong nghệ thuật cải lương

Đăng lúc: Thứ tư - 28/06/2017 22:59 - Đã xem: 1641
Hiện tượng Mộng Vân trong nghệ thuật cải lương

Hiện tượng Mộng Vân trong nghệ thuật cải lương

Thầy tuồng Mộng Vân vừa viết tuồng, vừa làm bầu gánh hát “Mộng Vân,” oanh liệt vào những năm của thập niên 1930-1940. Ông là bậc thầy của những danh ca cổ nhạc lừng danh như Năm Nghĩa, Bảy Cao, Út Trà Ôn, Ba Khuê… Những tài danh này từng cộng tác học hỏi dưới bảng hiệu Mộng Vân.

Mộng Vân sinh năm 1910 và mất 1950. Trong 16 năm hoạt động nghệ thuật, ông đã sáng tác gần 70 kịch bản. Phải nói là cường độ trong sáng tạo nghệ thuật của Mộng Vân ít ai dám bì.

Do hoạt động thời Pháp thuộc, vấn đề kiểm duyệt tuồng tích khó khăn. Phần lớn tác phẩm của Mộng Vân đều màu sắc, hương xa, kiếm hiệp, nhưng đồng thời lồng vào đó nội dung tình tự, tự hào dân tộc, hoặc ca ngợi cái đẹp của đạo lý Việt Nam, ca ngợi lòng yêu nước…

Phong cách nghệ thuật của Mộng Vân được thể hiện một cách xuyên suốt từ kịch bản cho đến vở diễn, do chính ông dựng. Những cái cần được khép kín để giữ gìn bản sắc dân tộc, vốn có của sân khấu cải lương thì ông giữ đúng. Những gì được phép mở ra để không ngừng tiếp thu cái mới Mộng Vân rất bạo tay.

Mộng Vân là người đầu tiên mở bung nhịp bản “Dạ Cổ Hoài Lang” của nhạc sĩ Sáu Lầu từ nhịp hai mở ra nhịp bốn, với bài “Bá Lý Hề,” được phổ biến trong phong trào đờn ca tài tử. Và sau đó “Dạ Cổ Hoài Lang” được mở ra đến nhịp 8, từ nhịp 8 lơi, mở dần ra đến nhịp 16 và từ đó mang tên vọng cổ cho đến nay.

Nhạc của Mộng Vân gồm có hai loại: Nhạc trữ tình và nhạc gây tình huống. Riêng loại nhạc gây tình huống phải nói là đặc sản của Mộng Vân.

Sân khấu Mộng Vân là sân khấu chuyên về phong cách nghệ thuật hương xa, kiếm hiệp… khác hẳn phong cách đẹp và thật của Năm Châu. Những tác giả theo trường phái Mộng Vân được biết là khá đông như, Vân Sinh (bầu Sinh), Năm Nghĩa, Bảy Cao…

Những nghệ sĩ thuộc trường phái Mộng Vân về vai diễn các loại. Chẳng hạn, nghệ sĩ hài, có những nghệ sĩ đã nổi tiếng như Tư Rọm, Hề Lập… hoặc kép độc có Tư Phúc, Trường Xuân…

Mộng Vân có lối viết tuồng riêng biệt mà nhiều gánh rất thích sử dụng tuồng của ông. Ông viết theo lối “đo ni đóng giày.”

Trước tiên ông quan sát lực lượng diễn viên, coi thanh sắc đào kép chánh, khả năng biểu diễn rồi mới hạ bút viết. Do đó, mỗi vai tuồng phát ra đều phù hợp với diện mạo và tính tình sẵn có của diễn viên.

Đào chánh Kim Anh của gánh hát Mộng Vân. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Mộng Vân lại là người có tính “địa phương.” Phải là tài tử hoặc người ở xứ sở Bạc Liêu mới được ông nâng đỡ, điều này thấy rõ trong nhiều trường hợp.

Lúc ông viết tuồng cho đoàn Hề Lập, kép chánh đang nổi danh là Thanh Tao, anh này đã từng đóng cặp với cô đào Năm Phỉ lúc kép Tư Út đã ra đi. Mộng Vân viết vở tuồng “Lửa Lòng Thiếu Phụ,” để cho Thanh Tao đóng chung với đào Mai Búp.

Ông đã biết tài nghệ của Thanh Tao nhưng hiềm vì anh kép này chưa chịu cúi mình làm đệ tử nên khi Năm Nghĩa gia nhập đoàn thì Thanh Tao liền bị xuống cấp trong một loạt tuồng của Mộng Vân, từ đoàn Hề Lập sang qua đoàn Chấn Hưng. Có một lẽ rất dễ hiểu vì Năm Nghĩa là người của tỉnh Bạc Liêu.

Liên tiếp trong ba vở tuồng “Hồng Long Quái Khách,” mọi người đều thấy rõ ý đồ của Mộng Vân. Năm Nghĩa đóng vai Hồng Long thiệt tên là Liên Trọng Hòa đều có mặt cả ba đêm biểu diễn. Thanh Tao được phân vai Hồng Long 3 tức là Hồng Long giả chỉ có việc ca mấy câu vọng cổ hối hận vì hành động bất chánh của mình! Riêng về vai Hồng Long 2 do Năm Giao đóng thì lại có chỗ diễn xuất.

Đến vở “Trái Tim Không Máu” ở sân khấu Chấn Hưng, Thanh Tao được thủ vai chánh đàng hoàng nhưng vì là người mang trái tim không máu chẳng có tình cảm gì cả, dựng lên để làm nên cho hai vai khác là Năm Nghĩa và Bảy Cao ca diễn.

Đến như Ba Khuê, một kép hát chỉ có hơi ca ở mức trung bình, sắc vóc kém cỏi vừa to con lại vừa mặt thịt… Vậy mà khi được Mộng Vân “đo ni đóng giày,” ông viết riêng cho Ba Khuê vở tuồng “Thái Tử Lưng Gù.”

Ba Khuê đã lùn, sắc vóc cục mịch lại càng phải hóa trang cho xấu xí hơn, độn một cục bứu trên lưng, hóa trang cho mặt nổi u nần, để rồi ca vọng cổ thật mùi, nói lên nỗi lòng bi thiết, ai ai cũng mến thương. Nhờ vậy mà Ba Khuê được khán giả mến mộ và nổi danh luôn sau vở hát đó. Soạn giả như thế, tài năng thủ thuật cao đẳng như thế làm sao không ăn khách và nổi danh cả một thời.

Cuộc đời ngắn ngủi của Mộng Vân đã để lại cho đời khoảng 70 vở cải lương, 30 bài bản cổ nhạc canh tân. Đáng trân trọng là ông đã khởi xướng một “trường phái” sân khấu, là người đầu tiên sáng tác một loạt những bài bản “canh tân” làm giàn cho âm nhạc cải lương… mà xưa nay công chúng ít biết đến.

Một “trường phái” sân khấu nói riêng, hay một trào lưu nghệ thuật nói chung muốn được thừa nhận, phải hội đủ bốn tiêu chuẩn: Tác phẩm, phong cách nghệ thuật, lực lương và tổ chức bảo đảm phong cách.

Về “hiện tượng Mộng Vân,” tác giả Bảy Cao, Thanh Cao học trò của Mộng Vân từng kể những kỷ niệm, những việc làm của người thầy mình.

Cuộc đời, tác phẩm và những cống hiến của tác giả, nhạc sĩ Mộng Vân vẫn cần tiếp tục nghiên cứu để có được một chân dung hoàn chỉnh về Mộng Vân. Hơn thế, qua đó mọi người sẽ rút ra được những kinh nghiệm về quản trị và tổ chức sân khấu…

Mộng Vân mất năm 1950, con của ông là bầu Ba Tẹt cùng vợ là đào chánh Kim Anh tiếp tục điều khiển gánh hát Mộng Vân cho đến 1952 thì rã gánh. Kim Anh về hát cho đoàn Thanh Minh của Năm Nghĩa.

Ngành Mai


Nguồn tin: tcgd theo NV
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Mộng Tuyền: Đích đến là sự an nhiên

Đúc kết cuộc đời mình, nghệ sĩ Mộng Tuyền nói bà làm được nhiều điều cho gia đình và sân khấu nhưng cho chính mình thì chưa

 

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

 

Nghệ sĩ xót xa khi nhìn thấy gương mặt ca sĩ Hồng Ngọc

Rạng sáng nay, 23-5, ca sĩ Hồng Ngọc bất ngờ chia sẻ hình ảnh gương mặt bị phỏng nặng của mình khiến nhiều người không khỏi xót xa

 

Sân khấu kịch giảm giá vé để hút khách - Sân khấu sáng đèn trở lại, nghệ sĩ rộn ràng trên sàn tập

Sau thời gian tạm ngưng hoạt động, từ ngày 21-5, Sân khấu Kịch IDECAF đã sáng đèn trở lại với vở "Mưu bà Tú". Ông bầu Huỳnh Anh Tuấn cho biết lực vé bán khả quan khi sân khấu này quyết định giảm 30% giá vé. Từ hiệu ứng này, một số sân khấu kịch đã giảm giá đồng loạt để hút khán giả.

 

Nghệ sĩ "khóc" nhà báo Tần Nguyên

Tối 20-5, NSND Lệ Thủy và nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương tiễn biệt nhà báo Tần Nguyên – ký giả kịch trường thân thuộc với giới sân khấu, thành viên của Ban liên lạc Tổ chức phong trào "Ký giả ăn mày", Phó Ban Ái hữu Hội Sân khấu TP HCM.

 

NSND Bạch Tuyết: Sợ cũ với mình và khán giả

"Tôi luôn sống và làm việc như chỉ còn một ngày cuối cùng trong đời" - NSND Bạch Tuyết bày tỏ và cho biết bà luôn xác định mục tiêu phải làm mới mình liên tục

 

Diễn viên hài Hiếu Hiền, cứ nghe vọng cổ là tôi nhớ mẹ

Tối 15-5, HTV tổ chức chương trình giao lưu với diễn viên hài Hiếu Hiền trong chương trình sân khấu với khán giả trẻ. Anh đã tâm sự trong nước mắt khi nói về mẹ - cố nghệ sĩ Kim Ngọc.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng sáng tác cải lương về Covid-19 tại Đức

Nữ soạn giả Lương Nhứt Nương, con gái cố soạn giả tài danh Hoa Phượng, đang sinh sống tại thành phố Munich – Đức đã gửi tặng bạn đọc Báo Người Lao Động MV cải lương "Chuyện khu cách ly" do chị sáng tác.

 

Cải lương tuồng cổ gian nan truyền nghề

Mô hình đào tạo xã hội hóa nghệ thuật truyền thống rất cần sự tiếp sức của nhà nước

 

Nghệ sĩ trải lòng về "Ngày của mẹ"

Ngày của mẹ (10-5) năm nay, rất nhiều nghệ sĩ đã tri ân đấng sinh thành. Câu "Với mẹ, ngày nào cũng là "ngày của con" đã nói lên những cảm xúc khó tả về sự hy sinh thầm lặng và tình yêu của mẹ dành cho họ.

 

Vĩnh biệt nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển đã trút hơi thở cuối cùng vào 23 giờ 25 phút ngày 6-5 tại tư gia ở TP HCM do căn bệnh ung thư vòm họng.

 

NSƯT Kim Tiểu Long lên tiếng khi "fan ảo" soi giới tính

NSƯT Kim Tiểu Long đã phản ứng trước nhiều tin đồn nghi ngờ về giới tính, điều mà anh cho là làm tổn thương đến gia đình mình.

 

Soạn giả Huỳnh Vũ qua đời, hưởng thọ 68 tuổi

Lúc 11 giờ ngày 1-5, các nghệ sĩ và người mộ điệu tiễn biệt tác giả Huỳnh Vũ về nơi an nghỉ cuối cùng tại An Giang. Ông qua đời lúc 15 giờ 50 ngày 29-4 do bệnh chấn thương sọ não để lại di chứng gây ứ nước trong não và bẹnh tiểu đường, hưởng thọ 68 tuổi.

 

"Bao Công" Linh Trung dốc sức cho cải lương 60 phút

Nghệ sĩ Linh Trung sau thành công với nhân vật Bao Công trong vở cải lương tuồng cổ "Bao Công sát thủ hoa hồng" đã bắt tay vào sáng tác kịch bản cho chương trình cải lương 60 phút của HTV.

 

"Bà chúa Tuồng" NSND Đàm Liên qua đời, thọ 77 tuổi

Theo tin từ NSND Lê Tiến Thọ, sân khấu tuồng Việt Nam vừa mất đi một nữ nghệ sĩ tài hoa, đó là NSND Đàm Liên. Bà trút hơi thở cuối cùng lúc 9 giờ 40 ngày 25-4, hưởng thọ 77 tuổi.

 

Mai Thế Hiệp: Thức tỉnh đam mê nghệ thuật sau phút "sinh tử"

"Nếu được chọn lại, tôi vẫn quyết theo nghệ thuật" là thông điệp mà diễn viên - đạo diễn - nhà sản xuất phim Mai Thế Hiệp đã mang đến trong chương trình "Khoảnh khắc cuộc đời".