15:45 PDT Thứ tư, 18/09/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 59

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 58


Hôm nayHôm nay : 11708

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 358130

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 19411427

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Nghệ sĩ Trung Dân: "Sách của tôi mà in thì... đám tang tôi sẽ ít người đến!"

Nghệ sĩ Trung Dân: "Sách của tôi mà in thì... đám tang tôi sẽ ít người đến!"

Nghệ sĩ Trung Dân đã viết về những người chầu chực bên đạo diễn để xin được đóng vai quần chúng. Song, khi trở thành đạo diễn có tên tuổi, họ đã gợi ý diễn viên "lên giường trước khi lên phim".

Xem tiếp...

NS MỘNG TUYỀN với MUÀ GIÁNG SINH trong Tân Cổ Giao Duyên

Đăng lúc: Thứ ba - 25/12/2012 19:47 - Đã xem: 6581
NS MỘNG TUYỀN với MUÀ GIÁNG SINH trong Tân Cổ Giao Duyên

NS MỘNG TUYỀN với MUÀ GIÁNG SINH trong Tân Cổ Giao Duyên



“ Lạy Chúa! Con là người ngoại đạo nhưng tin có Chúa ngự trên cao.
Mùa sao sáng năm xưa lại về đêm sinh nhật Chúa,
Sao người năm xưa quên lời hứa chưa về (hò 1).
Chạnh nhớ ngày xưa đôi bóng giao kề (hò 2). "
Nghệ sĩ Mộng Tuyền xuống câu hò 1 vọng cổ trong tiếng chuông nhà thờ đổ ngân vang, cô chắp tay ngước nhìn về hang đá có tượng Đức Mẹ và Chúa hài đồng nằm trên máng cỏ, rồi cô ém hơi bỏ nhỏ hát tiếp câu hò 2 trong tiếng đàn ghi-ta-phím-lõm hào hoa của Văn Vĩ, hòa với đàn kìm của Năm Cơ, và tiếng vĩ cầm của Hai Thơm cùng “quyện” với nhau trong bài ca Tân Cổ giao duyên “Mùa Sao Sáng”. Sân khấu rạp hát Quốc Thanh, Sài Gòn trước 1975 như bùng nổ trong tiếng vỗ tay tán thưởng, nhưng tim mọi người thì chùng xuống như lịm đi, khi cô đào đẹp nhứt nhì sân khấu cải lương có nghệ danh là Mộng Tuyền, huy chương vàng giải Thanh Tâm 1963, quỳ trước tượng đài Đức Mẹ, nước mắt cô ràn rụa chảy dài trên đôi má trong ánh sáng lung linh của hai hàng bạch lạp trên ngôi cao Thánh mẫu. Trong tiếng nhạc dập dìu trầm bổng của 6 câu vọng cổ, nàng kể chuyện thời chinh chiến, có hai người yêu nhau cùng trao lời hẹn ước trong đêm Giáng Sinh. Bên hang đá Bê Lem, nụ hôn vội vã chia tay người yêu trong thời binh lửa, chàng trai trẻ khoác chiến y ra đi biền biệt từ đêm Giáng Sinh năm xưa, đã mấy mùa sao rồi chưa quay trở lại! Mùa Giáng Sinh năm nay, nàng vẫn đứng chờ bên gác chuông xưa nghe điểm hồi chuông nửa đêm, mỏi mòn trông đợi người yêu qua mấy lần sinh nhật Chúa. Tiếng đàn cò Năm Cơ cầm chịch dẫn dắt Ban cổ nhạc khi nhặt khi khoan, quăng bắt đẩy đưa nhau từ câu 1 sang qua câu 2 vọng cổ, tiếng vĩ cầm Hai Thơm lộng lẫy, khi hơi Nam khi hơi Oán, trên nền nhạc ngũ cung. Lúc danh cầm ghi-ta Văn Vĩ nhấn nhá chuyển sang cung thương thì Năm Cơ chân đạp “song lang”, tiếng mõ vang lanh lảnh báo tin sắp chuyển giao cho Ban tân nhạc Lê văn Thiện sẵn sàng bắt nhịp khi ca sĩ xuống “xề”. Khi đó, ca nữ Mộng Tuyền tiến sát lại gần hang Bê Lem, đèn sân khấu quét ngang người, nàng nức nở hát từ dây Đào cổ nhạc hò 5 chuyển sang qua ca tân nhạc với Ban Lê văn Thiện :

“ Đêm nay tôi nhớ người chưa trở lại.
Chênh chếch mùa sao lạc loài. 
Ôi! Những mùa sao lẻ đôi.
Cho tôi thương nhớ mùa sao ngày nào,
Thương những mùa sao hồng đào.
Ôi! Những mùa sao cách xa.”


Sân khấu bềnh bồng như trôi dạt trong ánh sáng nhiệm mầu đêm Thánh lễ, khán giả đắm chìm trong tiếng đàn Tam tấu cổ nhạc Văn Vĩ, Năm Cơ và Hai Thơm là những đệ nhất danh cầm cổ nhạc cải lương miền Nam thời đó, cùng quăng bắt nhau, tung hứng cho nhau thật điệu nghệ, trong khi Ban tân nhạc Lê văn Thiện chờ lúc cao trào, chụp bắt, rượt đuổi Ban cổ nhạc, khi trao qua khi nhận lại, hình thành một cấu trúc nghệ thuật mới của thời đại 1960-1970, định danh là Tân cổ giao duyên. Theo mạch nhạc hết câu 5 rồi chuyền sang qua câu 6 vọng cổ, ca sĩ và hai ban Tân và Cổ nhạc như quyện vào nhau, mắt không rời nhau, khi vào Tân khi ra Cổ, nghệ sĩ Mộng Tuyền lúc thì song hành, khi thì bứt phá, rồi đợi khi Ban cổ nhạc xuống xề 24, và Ban tân nhạc “chầu” thêm nhịp 25, ca sĩ vào nhịp 26 với lời thơ áo não trong đêm Giáng Sinh thời chinh chiến:

“ Người đi từ Giáng sinh xưa
Mong về tương ngộ giữa mùa hội sao.
Niềm tin xóa hết thương đau,
Mùa sao đất Việt, mùa sao thanh bình."


Bài Tân cổ giao duyên Mùa Sao Sáng của soạn giả Đông Phương Tử đã ra đời trong thời binh lửa như thế, khi khắp miền Nam đã có mất mát, tang thương. Thuở đó, không khí chiến tranh lan tràn đến từng nhà, gia đình nào cũng có người thân vào quân đội. Những buổi chia tay, những giờ hò hẹn ngắn ngủi trên sân ga, trên bến tàu đưa tiễn người vào quân trường hay đi ra mặt trận, đã thấm đẩm vào thơ ca và âm nhạc. Bản Tân cổ giao duyên Mùa Sao Sáng nhanh chóng lan truyền từ sân khấu đến các Đài Phát Thanh và Truyền Hình rồi thâu vào băng và đĩa nhạc 45 tours. Miền Nam thời đó, nhứt là vùng đồng bằng sông Cửu Long, ở các tỉnh Cần Thơ - Bạc Liêu vốn là cái nôi của bài ca Vọng cổ hoài lang của Cao văn Lầu, các ban đờn ca tài tử miền sông nước này bị mê hoặc cuốn hút trước một làn điệu canh tân mới mẻ, đã chung tay tiếp sức cho bài Tân cổ giao duyên bay xa. Mộng Tuyền, nghệ sĩ cải lương sân khấu vừa là minh tinh màn bạc, nổi tiếng tài sắc trong vở tuồng cải lương Dương Quí Phi và An Lộc Sơn, bạn diễn với Thanh Nga, Ngọc Giàu của đoàn Thanh Minh, đặc biệt với vai diễn để đời là sơn nữ Klai trong vở tuồng Mưa Rừng, Mộng Tuyền đã mang lại cho khán giả niềm say mê qua các bài tân cổ giao duyên Thầm Kín, Ngày Xưa Anh Nói, Thương Về Mùa Đông Biên Giới, Mùa Sao Sáng v v của soạn giả Đông Phương Tử, một bút danh của Nhạc sĩ Nguyễn văn Đông. 

Image

Image

Bài Tân cổ giao duyên Mùa Sao Sáng khi trình diễn ở Đài Truyền Hình được dàn dựng thành một liên khúc gồm hai bài Mùa Sao Sáng và Thương Về Mùa Đông Biên Giới. Khi các giáo đường vang lên bài thánh ca “Đêm đông lạnh lẽo Chúa sinh ra đời” thì cũng là lúc người hậu phương nhớ người ngoài tiền tuyến, những chiến sĩ trấn đóng nơi miền biên giới xa xôi hay đang xông pha nơi chiến trường giửa mùa Đông lạnh lẽo. Truyền hình có thế mạnh chuyển cảnh nhanh nên khi ca sĩ hát dứt câu 6 vọng cổ bài Mùa Sao Sáng thì màn hình chiếu tiếp theo một loạt hình hoạt cảnh chiến trường trong tiếng nhạc hòa ca bài “Thương về mùa Đông biên giới”:

“ Nghe gió Đông sang, nhớ người ngàn dặm quan san.
Ú u ù u, ú u ù u ……………………
Hiu hắt trời mây, hàng cây xơ xác gió lay,
Bên thềm ngập lá thu gầy, lạnh lùng em thương nhớ ai.”


Bài Tân cổ giao duyên “Thương Về Mùa Đông Biên Giới” có cấu trúc với thơ và nhạc chen vào giữa các câu vọng cổ, chia ra câu 1 đi liền với câu 2, rồi tiếp đến câu 5 liền với câu 6 vọng cổ. Khác với nguyên thủy bản gốc vọng cổ gồm có 6 câu, nhưng khi chuyển tác sang Tân cổ giao duyên thì bớt đi câu 3 và câu 4. Nguyên tác của nó là bài “Dạ cổ hoài lang” của Cao văn Lầu, một thời gian sau ông đổi tên thành bài “Vọng cổ hoài lang” với ca từ sau đây:

“Từ là từ phu tướng
Bảo kiếm sắc phong lên đàng
Vào ra luống trông tin chàng
Đêm năm canh mơ màng 
Em luống trông tin chàng
Ôi! Gan vàng quặn đau 
Đường dầu xa ong bướm
Xin đó đừng phụ nghĩa tào khang
Về đêm luống trông tin bạn
Ngày mòn mỏi như đá vọng phu
Vọng phu vọng, luống trông tin chàng
Lòng xin chớ phụ phàng
Chàng hỡi, chàng có hay
Đêm thiếp nằm luống những sầu tây
Biết bao thuở đó đây xum vầy
Duyên sắt cầm đừng lạt phai
Thiếp cũng nguyện cho chàng.
Nguyện cho chàng hai chữ bình an
Mau trở lại gia đàng
Cho én nhạn hiệp đôi.”



Theo thời gian, bài Vọng cổ Hoài Lang được chế tác thành 6 câu vọng cổ, mỗi câu có một cấu trúc khác nhau. Như câu 1 vọng cổ có cấu hình là hò 1, hò 2 rồi XÊ 24, SANG 28, CỐNG 32 thì câu 2 vọng cổ tiếp theo, sau hò 1 hò 2 là XÊ 24, rồi XÊ 28, SANG 32. Và 4 câu kế tiếp theo là sự trao đổi vị trí của HÒ, XÊ, SANG, CỐNG, XÊ, SANG. Gối đầu bài vọng cổ có thể là bài thơ hay một bài bản nhỏ cổ nhạc.

Nhìn vào bản in bài Tân cổ giao duyên “Thương về mùa Đông biên giới” của soạn giả Đông Phương Tử, một bút danh của Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông, trình bày dưới đây, người đọc thấy những hàng chữ dẫn giải phương cách trình tấu giữa hai ban tân và cổ nhạc cũng như cách ca sĩ bắt nhịp vào hát trong một bài Tân cổ giao duyên của thời đại mới. Thuật ngữ âm nhạc truyền thống và thời đại được dùng trong trường hợp này như: Ban cổ nhạc chơi dây Đào hò 5, còn ban Tân nhạc trổi “ton” Ré mineur, cho ta thấy có danh từ xưa đi liền với từ mới thời nay. Hoặc giả trong phần hướng dẫn trình tấu nhạc, soạn giả Đông Phương Tử đã tỉ mỉ ghi trong bài ca như cầm tay chỉ việc: “ Khi dứt Xề 32, Ban cổ nhạc chầu tiếp thêm 4 nhịp rồi chuyển giao cho Ban tân nhạc đệm thêm một nhịp nữa, khi ấy ca sĩ mới bắt vào nhịp thứ 6 mà chữ “SANG” phải hát rớt đúng vào nhịp chánh này”. Khi hiểu được cấu trúc của một bài tân cổ giao duyên như thế nào thì sự thưởng thức sẽ mang lại cho ta thêm phần thú vị trong bài Tân cổ giao duyên Thương Về Mùa Đông Biên Giới sau đây.


Image


Image
Image


Phan Anh Dũng

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Phan Thanh Dung
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Trung Dân: "Sách của tôi mà in thì... đám tang tôi sẽ ít người đến!"

Nghệ sĩ Trung Dân đã viết về những người chầu chực bên đạo diễn để xin được đóng vai quần chúng. Song, khi trở thành đạo diễn có tên tuổi, họ đã gợi ý diễn viên "lên giường trước khi lên phim".

 

Diễn viên hài Thu Trang diễn... cải lương

Khi công bố diễn viên hài Thu Trang tham gia vở cải lương tuồng cổ "Dương Quý Phi" của cố soạn giản NSND Thế Châu, công chúng tỏ ra hoang mang

 

Người phổ nhạc Truyện Kiều qua đời

GS-TS Trần Quang Hải vừa cho biết nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện, người phổ nhạc Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du, đã qua đời hôm 13-9, hưởng thọ 76 tuổi, tang lễ tổ chức ngày 20-9 tại Paris - Pháp.

 

Cư xá của những nghệ sĩ danh tiếng Sài Gòn xưa

Cư xá Chu Mạnh Trinh trước kia có tên là cư xá Ngân hàng Đông Dương, nằm trong hẻm số 215 Chi Lăng, ấp Đông Nhất, xã Phú Nhuận, quận Tân Bình, tỉnh Gia Định, ngoại vi Sài Gòn. Đây là một con hẻm có quy hoạch cho khu cư xá, gồm một hẻm trục lớn và các hẻm nhỏ tỏa nhánh thẳng góc hai bên, đánh số 215 A, B, C, D, E, F cho tới G. Khoảng năm 1962 hay 1963, Trường Chu Mạnh Trinh được lập ở phía đầu hẻm nên dân quanh vùng gọi là cư xá Chu Mạnh Trinh.

 

NSND Minh Vương tri ân đồng nghiệp trong ngày giỗ Tổ sân khấu

Tối 9-9, NSND Minh Vương đã tổ chức lễ giỗ Tổ sân khấu tại Trung tâm Văn hóa quận 5, TP HCM nhằm tri ân tình cảm và sự đồng hành của các nghệ sĩ đồng nghiệp đối với ông.

 

Nghệ sĩ sân khấu tưng bừng giỗ Tổ

Sáng 9-9, Ban Ái hữu nghệ sĩ - Hội Sân khấu TP HCM đã tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày truyền thống Sân khấu Việt Nam. Đông đảo nghệ sĩ nhiều thế hệ đã đến tham dự và thắp hương tưởng nhớ những bậc tiền bối đã dày công vun đắp ngôi nhà sân khấu của dân tộc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 - ĐÊM CHUNG KẾT 1 Cuộc tranh tài đầu tiên của top 9

Top 9 thí sinh của vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019 đã có những ngày tập luyện "chạy nước rút" cùng ban huấn luyện, sẵn sàng cho đêm loại trực tiếp đầu tiên diễn ra vào lúc 20g30 chủ nhật (8/9) tại Nhà hát HTV.

 

Vang tiếng đờn ca tài tử Nam Bộ giữa thủ đô

Những CLB đờn ca tài tử Nam Bộ và CLB hâm mộ sân khấu cải lương tại Hà Nội đã góp phần làm nên diện mạo của bộ môn nghệ thuật độc đáo này tại thủ đô

 

Gameshow “Tài tử miệt vườn” tái xuất mùa 2 có gì mới?

Vào lúc 20h ngày 31.8.2019, “Tài tử miệt vườn” sẽ tái xuất trên sóng của 02 Đài phát thanh truyền hình Đồng Tháp, Tây Ninh với tổng giải thưởng lên đến 267 triệu đồng.

 

Nghệ sĩ Hoàng Long từ trần

Nghệ sĩ Kim Ngân vừa báo tin cha của cô là nghệ sĩ Hoàng Long đã trút hơi thở cuối cùng lúc 16 giờ 25 ngày 4-9.

 

Bình Tinh kể chuyện khán giả tưởng mình chết vì chỉ hát đám tiệc

Hai nghệ sĩ cải lương Bình Tinh và Thanh Thảo rớt nước mắt chia sẻ về quãng thời gian khó khăn khi duy trì nghệ thuật hát cải lương.

 

NSUT Vũ Linh

Sau khi tham gia chương trình "Trăm năm nguồn cội" tại Nhà hát Bến Thành được khán giả khen ngợi, NSƯT Vũ Linh đã có những tâm sự về niềm hạnh phúc của đời nghệ sĩ, trong đó hai năm 1995 và 1999 anh được trao giải với một vai diễn: Nguyễn Địa Lô trong vở "Bức ngôn đồ Đại Việt".

 

NSND Minh Vương trải lòng trong ngày nhận danh hiệu cao quý

Nghệ sĩ Minh Vương là một trong 3 người được UBND TP HCM gửi văn bản đề nghị trung ương xem xét, đặc cách phong tặng danh hiệu NSND cùng với hai nghệ sĩ Thanh Tuấn và Giang Châu.

 

Niềm vui của chàng kép cải lương Tây Đô Niềm vui của chàng kép cải lương Tây Đô

Nghệ sĩ Hoàng Khanh (Đoàn Cải lương Tây Đô) mở đầu câu chuyện bằng niềm vui ngập tràn khi vừa được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT). Đó là phần thưởng xứng đáng cho chàng kép cải lương đất Tây Đô sau hơn 17 năm theo nghề và dành trọn tình yêu cho những vai tuồng, vở diễn trên sân khấu.

 

TP HCM có 50 nghệ sĩ được tặng và truy tặng danh hiệu NSND, NSƯT

Chiều 23-8, Hội Sân khấu TP HCM đã công bố danh sách 50 nghệ sĩ được tặng và truy tặng danh hiệu nghệ sĩ nhân dân (NSND), nghệ sĩ ưu tú (NSƯT).

 

Tân Cổ CHUYỆN BA NGƯỜI

CLVNCOM - Một người đi với một người Một người đi với nụ cười hắt hiu. Hai người vui biết bao nhiêu. Một người lặng lẽ buồn thiu đứng nhìn. Giữa đường cơn gió lặng thinh. Nghe nghiêng nghiêng nặng lòng mình nao nao. Ba người chẳng biết làm sao. Khi không có kẻ buồn thiu đứng nhìn.