16:00 PDT Thứ ba, 03/08/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 142

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 138


Hôm nayHôm nay : 20666

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 90058

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 37603313

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Nên duyên vợ chồng nhờ đờn ca tài tử

Đăng lúc: Chủ nhật - 26/03/2017 21:07 - Đã xem: 2154
Từ Dung

Từ Dung

Trong cuộc đời tham gia sinh hoạt đờn ca tài tử hơn nửa thế kỷ, ngoài bản thân có biết bao nhiêu là kỷ niệm buồn vui, thì tôi cũng nghe thấy nhiều chuyện ngộ nghĩnh, không kém ly kỳ.
Hình chụp năm 1964. Ðại Tướng Dương Văn Minh, chủ tịch Hội Ðồng Quân Nhân Cách Mạng, gặp gỡ báo chí. Ngồi bìa bên phải là nhà báo Trần Tấn Quốc, người sáng lập giải Thanh Tâm cải lương. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Ngày nọ vào khoảng gần cuối thập niên 1960, tôi có một chuyện khó quên khi tham gia trong nhóm đờn ca tài tử ở gần ngã tư Trung Chánh, đường đi Bà Ðiểm, Hóc Môn, Sài Gòn. Cũng cần nói thêm rằng thời này thường hay có những cuộc bố ráp thanh niên trốn quân dịch.

Trong nhóm đờn ca tài tử hôm ấy khoảng hơn 10 người, trong đó có hai giai nhân tài tử khá đẹp – ưu điểm trời cho của các cô gái 18 thôn vườn trầu. Các cô sinh ra và lớn lên vùng Bà Ðiểm, Hóc Môn, công việc thường ngày là chăm sóc đám trầu mát rượi, cũng như nước giếng ở đây không có phèn, nên làn da cô nào cũng mịn màng, trắng trẻo.

Riêng hai cô tài tử tham gia đờn ca hôm bữa đó lại ca rất hay, nên dễ gây sự chú ý cho nhiều người. Khán giả cũng khoảng chừng ấy, quây quần trước sân nhà của một trong hai cô gái có tên là Ánh. Trong lúc mọi người đang say mê thả hồn theo tiếng đàn giọng hát, thì bỗng một cuộc bố ráp bắt quân dịch diễn ra. Cả nhóm nhanh chóng bị bao vây để lần lượt được xét giấy tờ.

Viên cảnh sát hỏi một thanh niên nọ tuổi khoảng ngoài 20: “Anh cho coi giấy hợp lệ quân dịch.” Người thanh niên lắc đầu: “Không có.”

“Tại sao không có? Nếu không thì phải đi lính,” viên cảnh sát nói. “Ðại Tướng Dương Văn Minh mà còn không có giấy hợp lệ quân dịch, huống hồ gì tôi, sức mấy mà có chớ!” người thanh niên nói.

Rồi người thanh niên móc trong người ra tờ báo đăng tin hồ sơ ứng cử tổng thống của Ðại Tướng Dương Văn Minh bị bác, do thiếu giấy hợp lệ quân dịch (lúc ấy đại tướng ở Thái Lan thì đâu có giấy hợp lệ quân dịch của Nha Ðộng Viên cấp).

Ðưa tờ báo cho cảnh sát, anh nói: “Tôi đâu nói giỡn, báo đăng đàng hoàng mà.”

Cả nhóm đờn ca tài tử và khán giả cười rộ lên, khiến viên cảnh sát hơi thẹn, vội nói tiếp vấn đề khác: “Vậy anh cho coi thẻ căn cước.”

“Tôi không có thẻ căn cước,” anh nói. “Ai lại không có thẻ căn cước, tại sao?” viên cảnh sát hỏi.

“Bị lấy mất hơn cả năm nay rồi,” anh đáp. “Vậy chớ trong người anh có giấy gì?” viên cảnh sát hỏi tiếp.

Người thanh niên từ từ chậm rãi móc bóp lấy thẻ quân nhân ghi rõ cấp bậc chuẩn úy kèm chứng chỉ tại ngũ đưa ra. Xem xong, viên cảnh sát đổi sắc mặt làm vui, trịnh trọng trả lại và nói: “Vậy mà nãy giờ chuẩn úy không nói rõ để mất thì giờ.” Anh nói: “Bởi vì anh hỏi giấy hợp lệ quân dịch chớ đâu hỏi thẻ quân nhân.”

Thế là câu chuyện dừng lại tại đây, và họ cũng không hỏi thêm giấy tờ của ai nữa. Sau khi nhóm tuần tra rời khỏi, mọi người vui vẻ cười nói một hồi lâu rồi mới trở lại tiếp tục đờn ca.

Có điều là người thanh niên đã năm bảy lần đến đây tham gia đờn ca tài tử, anh mặc thường phục lại chẳng bao giờ nói về mình, nên không ai biết anh là ai, nghề nghiệp gì.

Sau đó, bà con biết anh là người gốc miền Tây, tỉnh An Giang, trong hạn tuổi tổng động viên, ra trường Sĩ Quan Thủ Ðức về làm huấn luyện viên Trung Tâm Huấn Luyện Quang Trung được vài tháng. Vốn có máu tài tử, nên ngoài giờ làm việc anh đến đây cùng tham gia ca hát cho đỡ nhớ quê nhà.

Riêng một cô tài tử có tên Ánh, có lẽ cảm phục cái tính hơi “gàn” của anh, cô biểu lộ cảm tình bằng cách đến gần bên mời ly trà và mời ca chung bài “Lan và Ðiệp.”

Kể từ hôm ấy, hai người thường hay ca chung, trao đổi bài ca, thay vì trước đó họ chẳng nói với nhau gì cả. Ðược bà con vùng Bà Ðiểm mai mối, thúc giục, vài tháng sau, trước ngày anh được lệnh thuyên chuyển đi vùng Cao Nguyên Trung Phần thì đám cưới được cử hành, dân tài tử được mời rất đông, ca hát thâu đêm suốt sáng.

Thế là anh chuẩn úy đất Long Xuyên và cô gái Bà Ðiểm lên đường đi đến vùng đất xa lạ, giai nhân tài tử đồng hành chung bước trên đoạn đường đời, cùng sánh vai nhau trên bước đường nghệ thuật. Nhờ ham thích đờn ca tài tử, một chàng sĩ quan trẻ tuổi mới ra trường nên duyên chồng vợ với một giai nhân 18 thôn vườn trầu.

Thời gian sau tôi có dịp về Ban Mê Thuột, đến địa điểm sinh hoạt đờn ca tài tử thì bất ngờ gặp đôi uyên ương cũng đến đây tham gia. Gặp lại tôi, cả hai mừng rỡ nhắc chuyện đờn ca ở Bà Ðiểm ngày nào, và tôi cũng không quên nhắc lại chuyện Ðại Tướng Dương Văn Minh không có giấy hợp lệ quân dịch, khiến cho nhóm tài tử ở đây cười rần lên…

Ngành Mai
 

Tinh thần tài tử trong lần họp mặt đờn ca


Từ trái, bà Từ Dung, bà Trương Thị Yến, bà Hồng Châu, nhạc sĩ Lê Khiêm trong buổi họp mặt đờn ca tài tử. (Hình: Quốc Dũng/Người Việt)

Ðờn ca tài tử trong lần họp mặt thứ 14 vào chiều Thứ Năm, 16 Tháng Ba, tại phòng sinh hoạt nhật báo Người Việt, Westminster, có nhiều giai nhân tài tử xuất hiện, tạo nên bầu không khí khá vui tươi, và là niềm khích lệ cho ban tổ chức, vì đây là buổi họp mặt coi như đông đảo nhất.

Nhạc sĩ Huỳnh Châu lần đầu đến tham gia, tức thì nhạc sĩ Lê Khiêm đang đờn cây lục huyền cầm đã vui vẻ nhường cây đờn lại, và ông được ban tổ chức mời đờn độc chiếc cây hạ huy cầm.

Nhạc sĩ Lê Khiêm với ngón đờn độc đáo đã bắt đầu đờn bản “Trăng Thu Dạ Khúc” trước khi chuyển sang vọng cổ, và khi vừa dứt bản thì bà con vỗ tay hoan nghênh nhiệt liệt. Riêng Huỳnh Châu, do nhiều người ca quá, nhạc sĩ đã đờn liên tục không nghỉ tay.

Nhạc sĩ Lê Khiêm và Huỳnh Châu đã thể hiện “tinh thần tài tử,” đây là ưu điểm của đờn ca tài tử mà người đời luôn nhắc nhở đối với mọi người tham gia. Bởi vì khi đến với đờn ca tài tử thì mọi người như nhau, cùng nhau sinh hoạt.

Ở đờn ca tài tử thì xưa nay người đờn ca tài tử không hề phân biệt người này ca hay, người kia đờn giỏi, không phân biệt thành phần đẳng cấp trong xã hội, cũng không phân biệt nam, phụ, lão, ấu hay sang hèn, ai có tình thần đến với đờn ca tài tử thì được, trước lạ sau quen rồi dần dần đi tới chỗ thân thiện.

Về phía khán giả, kỳ này có hai người từ Los Angeles đến tham dự, nói rằng nhờ đọc báo Người Việt nên biết hôm nay có đờn ca lúc 6 giờ chiều. Hai vị đến sớm và đã có mặt luôn đến hơn 9 giờ, tức đến giờ tan cuộc mới ra về.

Ðiều cần nói thêm rằng nhạc tài tử khác xa với nhạc cải lương, và không ít người chỉ muốn nghe nhạc tài tử mà thôi, chớ hiếm khi vào rạp để rồi phải nghe nhạc cải lương, mà theo họ thì nó đã biến thể về phong cách lẫn âm điệu.

Từ lâu nay đa số những người hâm mộ cổ nhạc, thích nghe ca vọng cổ, đã vô tình hiểu rằng đờn ca tài tử và hát cải lương giống nhau. Thật vậy, khi người ta đi coi cải lương, nghe đào kép ca vọng cổ (vì bản vọng cổ không thể thiếu trong tuồng cải lương), ít ai chú ý rằng ca vọng cổ trong tuồng khác với ca vọng cổ ở các nhóm đờn ca tài tử.

Nói một cách rõ ràng hơn, phong cách đờn ca tài tử mang tính cách nhạc thính phòng, là lối chơi tao nhã, người tham gia đờn cũng như ca đều tập trung vào âm điệu trầm bổng nhặt khoan. Ca tài tử là ca cho đồng hội đồng thuyền, là tri âm tri kỷ, giao cảm với người nghe. Người nhập cuộc với tâm hồn hòa nhập, hiểu nhau, thích nhau, do đó mà có những buổi đờn ca tài tử kéo dài thâu đêm suốt sáng.

Còn phong cách ca cải lương thể hiện kịch tính, đi đôi với hành động, phục vụ cho diễn xuất, do đó hai phong cách hoàn toàn khác nhau.

Do bản chất người tài tử là “tri âm tri kỷ,” rất dễ gần gũi với công chúng, ai đó có năng khiếu, tinh thần đến với đờn ca tài tử là được. Ðờn ca tài tử không đòi hỏi phải có tiền bạc mới tham gia, tiệc trà hay rượu ai có gì cứ mang ra thưởng thức chung, không bắt buộc ai cả, chẳng hạn như kỳ họp mặt thứ 14 vừa rồi, khi tàn cuộc thì giai nhân tài tử Diễm Ngọc đã sẵn sàng một thùng chè lạnh, múc cho mỗi người một chén trước khi ra về. Việc tuy nhỏ nhưng đã thể hiện nét độc đáo của đờn ca tài tử vậy.

Các ban đờn ca tài tử được mời đờn ca giúp vui cho đám cưới, họ không hề ra giá, gia chủ muốn thưởng bao nhiêu tùy ý, mà không có cũng chẳng sao, không ai phàn nàn. Còn ca cải lương thì phân biệt hẳn hòi, đào nhì kép ba không thể ngang hàng với đào kép chánh. Ca cải lương thì người nghe, tức khán giả phải mua vé, người ca trong cải lương thì phải ra tiền họ mới ca, và phải trả đúng số tiền mà họ ra giá. Tóm lại tuy cũng xuất thân từ đờn ca tài tử, nhưng sang qua cải lương thì biến thể, biến chất từ phong cách, lời ca cho đến cách phục vụ.

Cách đây hơn ba năm, UNESCO công nhận đờn ca tài tử là di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại. Trước danh dự hiếm có này, Hội Cổ Nhạc Miền Nam Việt Nam Hải Ngoại đã đứng ra tổ chức, cố gắng duy trì tinh thần đờn ca tài tử đã có từ xưa nay.

 


Nguồn tin: tcgd theo NVO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn qua đời - Ca sĩ Phi Hải qua đời ở tuổi 50

Anh Nguyễn Bảo, con trai NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn, cho biết cha anh đã qua đời lúc 1 giờ ngày 31-7 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, thọ 68 tuổi.

 

Nghệ sĩ Minh Cảnh, Lệ Thủy giúp đồng nghiệp nguy kịch trong mùa Covid

Sáng 22-7, hai nghệ sĩ tài danh thuộc thế hệ vàng của sân khấu cải lương đã đứng ra kêu gọi quyên góp giúp đỡ hai nghệ sĩ bệnh tật đang nguy kịch.

 

Nghệ sĩ tiếc thương cô đào Kim Phượng của gia tộc Huỳnh Long

Sáng 26-7, các nghệ sĩ sân khấu cải lương tuồng cổ và một số nghệ sĩ hải ngoại đã bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi của nghệ sĩ Kim Phượng - thành viên của đại gia đình cải lương tuồng cổ Huỳnh Long.

 

SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG NGÀY NAY

Không thể phủ nhận nghệ thuật cải lương đã thừa hưởng di sản được hun đúc bằng chính quá trình lao động nghệ thuật đáng nể của thế hệ nghệ sĩ đi trước.

 

Khởi động cuộc thi Chuông vàng Vọng cổ 2021

Đài Truyền hình TPHCM tổ chức cuộc thi Chuông vàng Vọng cổ lần thứ 16 - năm 2021 với vòng sơ tuyển online diễn ra trong tháng 6-2021.

 

Hoài Thanh Sao Nối Ngôi: Thi giải nào cũng đều đoạt HCV cải lương toàn quốc

Nghệ sĩ Hoài Thanh bằng tài năng ca diễn cùng những tiết mục đầu tư đầy tâm huyết, mãn nhãn đang dần chinh phục khán giả tại Sao Nối Ngôi. Hành trình của Hoài Thanh còn có sự đồng hành, giúp sức của hai người thầy, chính là hai nghệ sĩ NSƯT Lê Nguyên Đạt, nghệ sĩ Trường Sơn.

 

Nhận lỗi do chủ quan, NSƯT Hoài Linh giải trình về việc giải ngân số tiền từ thiện hơn 13 tỉ đồng

Trưa 5-6, danh hài Hoài Linh đã thực hiện clip đưa lên kênh Youtube sau những phê phán của cộng đồng mạng về việc chậm trễ trao hỗ trợ đồng bào miền Trung.

 

NSƯT Hữu Châu hạnh phúc hội ngộ Phương Bình sau 30 năm

NSƯT Hữu Châu cảm thấy vui và hạnh phúc vì hội ngộ nghệ sĩ Phương Bình trên màn ảnh nhỏ sau 30 năm, trong phim ngắn “Món nợ thanh xuân” thuộc chương trình “Xin chào hạnh phúc”.

 

Sau tai nạn chó cắn, NSƯT Lê Thiện lại ngã nứt xương sống

Theo tin từ đạo diễn Phan Quốc Kiệt – Giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang, NSƯT Lê Thiện bị té ngã nứt xương sống, phải nằm điều trị lâu dài.

 

NSND Thanh Ngân tái ngộ NSƯT Trọng Phúc

Sau vở "Tướng cướp Bạch Hải Đường" tái diễn thu hút đông khán giả, nghệ sĩ Thanh Ngân và Trọng Phúc sẽ tái ngộ công chúng tại Nhà hát Thành phố tối 26-4 trong chương trình "Hội tụ tinh hoa nghệ thuật Việt".

 

NSƯT Vũ Linh trở lại sân khấu sau cơn bạo bệnh

Thông tin NSƯT Vũ Linh trở lại sàn diễn sau thời gian điều trị bệnh đã khiến khán giả hâm mộ phấn khởi.

 

Vợ chồng nghệ sĩ Chí Linh - Vân Hà: Phải chắp cánh cho tài năng bay cao

Đang lèo lái đoàn xã hội hóa cải lương đạt doanh thu cao, hai nghệ sĩ Chí Linh và Vân Hà luôn cho rằng lợi nhuận lớn nhất chính là sự trưởng thành của đào kép trẻ

 

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

 

Con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân viết lời yêu thương trong dịp sinh nhật cha

Ngày 1-4 là ngày sinh cố nghệ sĩ Chinh Nhân. Trên trang cá nhân, diễn viên múa Jacky, con trai của nghệ sĩ Chinh Nhân, đã viết những dòng tâm sự khiến cư dân mạng xúc động

 

NSƯT Hùng Minh: Một đời sân khấu

NSƯT Hùng Minh chia sẻ: “Tính đến nay cũng đã 65 năm đi hát. Tôi vẫn nhớ mãi một thời tuổi trẻ bôn ba, vất vả vì miếng cơm, manh áo. Ngẫm nghĩ thấy cuộc đời mình cũng có nhiều may mắn, được ông Tổ nghề thương, nên từ một cậu bé nghèo chẳng biết hát xướng là gì, trong dòng đời xuôi ngược nhận được những cơ may để từng bước thành danh với nghiệp ca diễn”.

 

Nàng Xê Đa" Thanh Vy hội ngộ các "chiến binh" năm xưa

Tối 28-3, Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức buổi giao lưu "Ký ức với Đoàn Cải lương Nam Bộ". NSND Thanh Vy xúc động nghẹn ngào gặp lại các nghệ sĩ từng gắn bó với chiếc nôi nghệ thuật cải lương trên đất Bắc.