18:13 PST Thứ tư, 13/11/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 119

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 115


Hôm nayHôm nay : 15255

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 324038

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20601817

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

Xem tiếp...

Nhận vật Hề trên sân khấu Cải Lương - Nguyễn Phương

Đăng lúc: Thứ hai - 23/07/2012 15:18 - Đã xem: 3144
Nhận vật Hề trên sân khấu Cải Lương - Nguyễn Phương

Nhận vật Hề trên sân khấu Cải Lương - Nguyễn Phương



Hát bội và hát cải lương là hai loại hình nghệ thuật sân khấu gần gũi nhau, có nhiều ảnh hưởng tác động lẫn nhau nên tôi nghĩ khi bàn về nhân vật Hề trên sân khấu cải lương, cũng cần nói phớt qua về nhân vật Hề trên sân khấu hát bội.
Năm 1955, tôi là soạn giả của đoàn cải lương Thanh Minh, đoàn nầy diễn thường trực tại rạp Thành Xương, đường Yesin. Bên hông rạp Thành Xương là đình Cầu Quan, nơi đoàn hát bội Bầu Thắng hát thường trực, do đó tôi có nhiều dịp xem hát bội và làm quen với các anh Minh Tơ (cha của nghệ sĩ Thanh Tòng), anh Thành Tôn (cha của nghệ sĩ Bạch Lê) và nhiều diễn viên thời danh ngành hát bội. Qua anh Thành Tôn, tôi có nhiều dịp đến Hội Khuyến lệ cổ ca, được trò chuyện và học hỏi với nhà nghiên cứu sân khấu tuồng cổ là ông đốc phủ Đỗ Văn Rỡ và đệ tử của ông là nghệ sĩ kiêm soạn giả Đinh Bằng Phi. Theo học giả Đỗ Văn Rỡ, tuồng hát bội có thể phân loại như sau: TUỒNG THẦY, còn gọi là tuồng cổ có các cở: Sơn Hậu, Tam Nữ Đồ Vương, Giác Oan, Dương Chấn Tử, Đào Phi Phụng, Lý Phụng Đình, Hồ Thạch Phủ ... TUỒNG CUNG ĐÌNH, có các vở do các quan lại triều Nguyễn sáng tác: Võ Nguyên Long, Đăng Khấu Chí, Vạn Bảo Trình Tường, Quần Phong Hiến Thụy ... TUỒNG VĂN THÂN, do các văn thân sáng tác khoảng cuối thế kỷ 19 như các vở: Kim Thạch Kỳ Duyên, Hộ Sinh Đàn, Phong Ba Đình ... TUỒNG PHO, là những vở được sáng tác dựa theo các pho truyện của Trung Quốc như Tam Quốc Chí, Tiết Nhơn Quí chinh đông, Tiết Đinh San chinh tây ... Mỗi pho gồm nhiều vở nối tiếp, diễn liên tục hàng chục đêm không hết. Nhu7 pho Tam Quốc Chí, có các vở: 1- Hội Bàn Đào, Lưu Quan Trương kết nghĩa 2- Tam Anh Chiến Lữ Bố 3- Phụng Nghi Đình 4- Quan Công đấp đập bắt Bàng Đức 5- Quan Công thất thủ Hạ Bì 6- Quan Công phò nhị tẩu 7- Trương Phi Thủ Cỗ Thành 8- Tào Tháo thất Xích Bích TUỒNG ĐỒ, là loại tuồng hài hước, châm biếm do nhân gian sáng tác và diênở làng xã mổi khi có hội hè. Thuong72 thì không thấy nhắc đến tên soạn giả, vì đó là sự góp nhặt qua nhiều bài vè.qua nhiều cậu chuyện vui rồi dần dần được chỉnh đốn thành 1 vở hát như các tuồng cổ còn lưu truyền hiện nay là vở Nghêu Sò Hốc Hến, Trương Đồ Nhục, Trần Bồ ... Nhân vật trong tuồng đồ thường có địa vị xã hội từ quan huyện trở xuống, các thầy thư lại, lý xã, các ông sư, thầy bói thầy cúng, các bà vợ đánh ghen, các vai cường hào ác bá ... Nhân vật trong các vở Tuồng Thầy, Tuồng cung Đình, tuồng Ph đều là những nhân ật phong kiến, vua quan. Nội dung các loại tuồng nầy có thể có tóm tắc như sau: “VUA BĂNG, NỊNH TIẾM, BÀ THỨ LÊN CHÙA CHÉM NỊNH, ĐỊNH ĐÔ, TÔN VƯƠNG, TỨC VỊ” Chuyện xảy ra trong đời sống cung đình, có khi ở biên ải hoặc tư dinh các quan văn tướng võ. Thỉnh thoảng có nơi rừng núi, chùa chiềng hoặc quán xá bên đường chạy loạn haoc85 khi phục nghiệp. Do nội dung xoay quanh chuyện tranh đoạt và bảo vệ ngôi vua, soạn giả tuồng hát bội ngày xưa thường là các danh nho, các quan chức triều đình theo quan điểm trung với vau, giử phong cách nhà nho Khổng Mạnh, chiếu lệch không ngồi, nói năng đi đứng chững chạc mới ra người quân tử, do đó các soạn giả tuồng cổ thời đó đã không sáng tạo ra những nhân vật Hề trong tác phẩm của mình. Trong những thập niên 1920, 1930, 1940 ... Những vở tuồng hát bội hát nhơn các dịp cúng đình, cúng kỳ yên, cúng Cá Ông ... không có nhân vật Hề. Đi xem hát bội, người ta thích các lớp tuồng bi hùng như lớp Đổng Kim Lân và Khương Linh Tá vào ngục cứu mẹ con thứ phi Phượng Cơ, bị Tạ Ôn Đình phát hiệ đuổi theo. Linh Tá đoạn hậu cho Kim Lân đưa thứ phi thoát nạn. Linh Tá bị Ôn Đình chém đầu. Linh Tá bị chém đứt đầu nhưng vẩn đứng lên, xách đầu minh chạy theo Kim Lân, dẩn bạn đi đường tắt qua hẻm núi để cứu thoát thứ phi. Sau những lớp tuồng hùng tráng hay bi thiết, để thay đổi "không khí" cho bớt căn thẳng, 1 hay 2 vai hề xuất hiện, bằng tài năng riêng, anh xử dụng ngôn ngữ, đối thoại, hành động và cử chỉ tạo ra những tràng cười cho cả rạp. Những lớp diển nầy không liên quan tới nội dung tuồng đang diển chỉ cốt tạo ra tiếng cười cho khán giả, giúp cho người xem trở lại trạng thái bình thường trước khi xem tiếp những xung đột khốc liệt khác sẽ xảy ra trên sân khấu. Có vài lớp hề Diển Ngoài Màn mà đến nay tôi còn nhớ, xin thuật lại để các bạn hình dung được lối diển hề của hát bội xưa. (do hề Thiệu Của và nữ nghệ sĩ Mộng Lành đoàn hát bội Bầu Thắng diển): Lão Trượng (hề Thiệu Của) Ớ ... ớ ... cô lái đò ơi ... Bao giờ bến mới gặp đò Hoa khuê các bướm giang hồ gặp nhau? Tiên Bửu (Đào Mộng Lành) (nói hướng về phía khán giả) Ôi trời ơi ! Lời tục có nói: Ra đường gặp gái là xui, bửa nay mình gặp cái ông già tuổi Mùi, hỏng biết có phải là quá xui hông đây? (nói với lão trượng) Ớ ... ông già ơi, ông già .... Chồng con chỉ nửa ngầy ngà Vai mang chuổi hột áo dà đi tu Lão trượng (đáp) ... Tu đâu cho bằng tu đây, Tu chùa 1 cột, đá xây 2 hòn. Tiên Bửu: ... Thân tôi khác chể chuông vàng Ở trong thành nội, có ngàn quân canh. Lão Trượng: (đáp) ... Thân qua như thể cái dùi Có lệnh chỉ phán, giờ mùi giọng chuông. Tiên Bửu: ... Thân tôi khác thể giường ngà Thân ông chiếu rách, người mà ngồi trên. Lão Trượng: (đáp) ... Nhờ trời thiên hạ đứng len, Gió xuôi thổi chiếu phủ trên giường ngà. Tiên Bửu: (nói hướng về phía khán giả) Ơ cái ông già dê đạo lộ, mình nói khó cách chi, ổng cũng đáp nghe xuôi rót ... Ờ ... ờ ... mình cứ chê ổng già, coi ổng nói ra làm sao. Bớ ông già ơi ... Ông già, toi không muốn ông đâu Ông đừng cắc cớ cạo râu đau hàm. Lão Trượng: (đáp) Bớ cô lái đò ơi ... Ơ ... ơ ... con tôm, con tép nó còn có râu, cớ chi em bậu câu mâu sự đời? Tiên Bửu: ... Ớ ông ơi ... Ông già kia hởi ông già, Cái răng ông rụng, tôi mà thèm đâu. Lão Trượng: (đáp) ... Ơ bậu ơi ... Thời nghĩ lại đó mà coi ... Thương nhau vì đậm vì đầy, Cắn rứt chi đó mà nài hàm răng? (Còn tiếp)
Tác giả bài viết: khoi
Nguồn tin: SG Nguyễn Phương
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng: “Thanh xuân của tôi chỉ toàn nỗi buồn”

Nghệ sĩ Thanh Hằng chia sẻ chị không biết thanh xuân là gì, vì từ năm 14 tuổi chị đã phải bươn chải ngoài đời, theo đoàn hát và cứ thế lao vào công việc: “Nhiều lúc tôi suy nghĩ, đời có gì mà vui?”

 

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.

 

Cải lương miễn phí: Nên hay không?

Giới chuyên môn và nghệ sĩ sân khấu đang lo lắng về dự án cải lương miễn phí, bởi theo họ, đó không phải là cách để cứu sàn diễn của bộ môn nghệ thuật này

 

NSƯT Kim Tử Long dời live show vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô bị cháy

Chiều 2-10, NSƯT Kim Tử Long đã tổ chức buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình live show "Thánh đường sân khấu" của anh được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM.