21:19 PST Thứ hai, 30/11/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 199

Máy chủ tìm kiếm : 33

Khách viếng thăm : 166


Hôm nayHôm nay : 27960

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 884004

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 29758995

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Lê Thanh Thảo – vàng mười Tài năng DV SKCL Trần Hữu Trang 20

Lê Thanh Thảo – vàng mười Tài năng DV SKCL Trần Hữu Trang 20

Cô đào nhỏ xinh với gương mặt sáng trong Lê Thanh Thảo vừa mới toanh đoạt huy chương vàng Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020

Xem tiếp...

TÍNH ĐA DẠNG CỦA SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG

Đăng lúc: Thứ hai - 14/07/2014 16:29 - Đã xem: 6172
TÍNH ĐA DẠNG CỦA SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG

TÍNH ĐA DẠNG CỦA SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG


Ngày nay, dân Việt Nam không còn xa lạ gì với bộ môn nghệ thuật Cải lương nữa vì sự xuất hiện hơn 100 năm qua của nó gần như đã ăn sâu vào máu thịt người dân để trở thành một bộ môn nghệ thuật cổ truyền ăn khách nhất thời cận đại. Ngoài những chương trình đặc thù từ cải lương, các chương trình tổng hợp tạp kỹ hay văn nghệ giúp vui khác dù chuyên nghiệp hay bán chuyên nghiệp không nhiều thì ít , sự góp mặt của những tiết mục cải lương xen lẫn đã nói lên tính phổ biến ấy trải dài” trên từng cây số “ trong sinh hoạt của người Việt khắp nơi . Đó cũng là sắc màu cần thiết trong một bức tranh văn hóa nghệ thuật tổng hợp tiêu biểu của Việt Nam mà sự đa dạng của cải lương đã có một đóng góp không nhỏ cho sức sống linh hoạt của bức tranh nghệ thuật ấy.

.

 

 

Như nhiều người đã biết Cải lương có nguồn gốc từ Ca Ra Bộ và  Ca Ra Bộ xuất xứ từ Đàn Ca Tài Tử. Danh xưng có khác vì loại hình có thay đổi nhưng bài bản căn cơ nhất vẫn là những bài cổ truyền lấy từ Nhã nhạc Cung Đình Huế mang vào Nam rồi cách tân biến hoá theo thời gian, không gian  để trở thành “Ba Nam ,Sáu Bắc, Tứ Oán, Bảy Lễ...” đã lần lượt được áp dụng vào sân khấu cải lương.

 

Theo các nhà nghiên cứu, Cải lương chính thức được trình diễn thành tuồng tích có bộ tịch, có phục trang, cảnh trí ước lệ  từ năm 1918. Trong thời điểm Hát Bội đang khựng lại một cách đột ngột chứ không phát triển mạnh như hai thế kỷ  trước 18, 19 trong thời nhà Nguyễn  bởi cách hát, lối ca, nghệ thuật biểu diễn, tuồng tích trong Hát Bội... dần dà không còn nhiều thích hợp với người của thế kỷ 20 nữa , Cải lương ra đời như một cuộc cải cách cho mới hơn, hoàn thiện hơn đúng như ý nghĩa của hai chữ Cải Lương:

 

CẢI  cách hát ca theo tiến bộ

LƯƠNG truyền nghệ thuật sánh văn minh.

 

Ngoài những bài bản được cách tân cho thêm phần mượt mà hấp dẫn người nghe, sân khấu cải lương còn có một đội ngũ trí thức sáng tác nhiều kịch bản vô cùng thú vị, đa dạng và hợp thời lúc bấy giờ. Nếu như bộ môn Hát Bội chỉ phải lệ thuộc những kịch bản gốc của người Trung Hoa, thì bộ môn Cải lương phong phú hơn bởi đó là một nghệ thuật tổng hợp không chỉ lấy từ những tác phẩm lịch sử, truyện cổ, thơ văn Việt Nam  mà trong cải lương người ta còn tìm thấy màu sắc văn hoá của nhiều quốc gia trên thế giới.

 

 

 

                                                                          2

Khi xem cải lương, người xem có thể cảm thấy gần gũi hơn  trước nhất vì  ngôn ngữ dễ hiểu , bài bản dễ nghe  và tuồng tích  thể hiện được tính thời sự hay thực tế ngoài đời . Có những lúc người xem thấy mình, gia đình mình, hay bạn bè láng giềng, dòng họ có hoàn cảnh giống như là nhân vật  A, B, C...hay X, Y, Z...nào đó hiện ra trên sân khấu. Hoặc nhân vật “thân quen”  từ những tác phẩm  mình đã đọc trong văn học như  Kim Trọng,  Thúy Kiều, Hoạn Thư, Từ Hải, Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, Lý Thông, Thạch Sanh... hay nhân vật lịch sử anh hùng dân tộc như Lý Thường Kiệt, Nguyễn Huệ Quang Trung, Bà Trưng,  Bà Triệu, Lê Lợi, Nguyễn Trãi... Xa hơn,  một vài kịch bản lấy từ tiểu thuyết Tây phương như  Giá trị và Danh dự (Le Cid) , Tơ Vương Đến Thác ( La Dame au Camélias), Bằng Hữu Binh Nhung ( Frères d’arme)....Nếu có diễn kịch bản cổ điễn hay sử  Tàu như Tam Quốc Chí thì cũng không sử dụng chữ Hán nhiều như Hát Bội .

 

Vì văn chương trong Cải  lương dễ gần gũi với dân gian , đó là một trong những điều kiện thuận lợi khi Cải lương ra đời thì chiếm lĩnh ngay vị trí hàng đầu trong lòng quần chúng.

 

Thời hoàng kim rực rỡ, tiến bộ vượt bực cực thịnh của sân khấu cải lương là những thập niên 1950, 1960 và 1970. Đây là thời kỳ viên mãn nhất khi  sự phát triển đồng loạt trên sân khấu cải lương từ những  sáng tạo nghệ thuật mới lạ như kịch bản, diễn xuất, cách ca ngâm, cách hóa trang, phục trang...tất cả hầu như được cải tiến đăc sắc đa dạng và lộng lẫy bội phần. Nếu những năm 1950 phát triển mạnh  những sáng tác mới về kịch bản thì những năm 1960 lại phát triển về  cải cách nghệ thuật mới cho sân khấu chẳng hạn như tân nhạc được đưa vào cải lương, hay ca múa minh họa làm sống động thêm cho vở diễn , cảnh trí thật và đẹp được trưng bày hấp dẫn làm nền cho câu chuyện, rồi còn những âm thanh, ánh sáng, phục trang tất cả càng lúc càng được cải thiện hoàn mỹ hơn... 

 

 

Kịch bản cải lương là một chuỗi dài không ngừng phát triển. Sự phát triển ấy không chỉ dừng lại ở một giới hạn nào đó, mà tất cả những sáng tạo mới dành cho sân khấu cải lương được phát huy đều đặn và nhịp nhàng chuyển tiếp từ thập kỷ này sang thập kỷ khác. Nếu đội ngũ soạn  giả đã làm nên  giá trị lịch sử cho cải lương như  các soạn giả tên tuổi Nguyễn Thành Châu, Trần Hữu Trang, Thu An, Kiên Giang,  Quy Sắc, Điêu Huyền, Hà Triều Hoa Phượng, Viễn Châu, Hoàng Khâm, Nguyễn Phương... thì hàng ngũ diễn viên cũng đồng loạt xuất hiện nhiều  nhân tài lỗi lạc bậc  nhất , tiêu biểu nhất của  sân khấu cải lương  trong thời điểm này như  Út Trà Ôn, Út Bạch Lan, Thành Được, Hữu Phước, Thanh Nga, Ngọc Giàu, Hùng Cường, Bạch Tuyết, Thanh Hải, Ngọc Hương, Phượng Liên, Thanh Sang, Lệ Thủy, Mỹ Châu...v.v...

 

Sau năm 1975, suốt thời gian vài năm đầu kịch bản và sân khấu biểu diễn như bị chậm lại, các đoàn cải lương chỉ được phép diễn lại một số  kịch bản cũ  ngày xưa nhưng phải qua tuyển chọn và kiểm duyệt bởi môt Hội Đồng duyệt xét kịch bản  thành lập từ chính quyền đương thời, chứ không được tự do biểu diễn theo chiều hướng nào đó tuỳ  thuộc vào chủ

                                                                              3

trương của Ban Giám Đốc  mỗi đoàn hát như trước đây nữa. Giai đoạn này còn có tên là giai đoạn “ Cứu đói cho nghệ sĩ cải lương”. Vài năm về sau, kịch bản mới được ra đời theo xu hướng mới , tức là các  tác giả phải viết   theo hệ thống của nhà nước ví dụ như các đề tài “ chống  Pháp, chống Mỹ ..v.v”, đó cũng là một trong những chủ trương mà các đoàn nghệ thuật bắt buộc phải khép mình theo một “ đường ray” nhất dịnh nếu như không  muốn bỏ nghề .

 

 Với tư cách khách quan của người viết, thời kỳ của những năm cuối 1970 sang thập kỷ 1980,  có giá trị nhất đó là những kịch bản lịch sử cổ trang  Việt Nam , nói về những anh hùng dân tộc qua các thời đại Hai Bà Trưng, Ngô Quyền,  Đinh, Lê, Lý, Trần, Hậu Lê và nhà Nguyễn..v.v.

 

Lịch sử là một môn học không dễ gì thu hút sự thích thú từ những học sinh còn ngồi ghế nhà trường ngoại trừ cá nhân nào biết yêu thích và quý trọng lịch sử hoặc gặp phải thầy cô giáo giỏi tâm lý, giảng bài xuất sắc mới mong thu hút đối tượng học sinh đam mê môn học này . Nhưng nếu câu chuyện lịch sử được diễn đạt lại bằng những kịch bản cải lương thì tác dụng của nó bay xa bay cao và lan rộng rất nhanh trong lòng mọi người một cách bất ngờ và vô cùng hữu hiệu.

Điễn hình như:

 

 

Một Trưng Trắc trong Tiếng Trống Mê Linh đã được  nữ nghệ sĩ Thanh Nga thổi hồn vào nhân vật đã làm cho tất cả mọi người đang xem trong khán phòng tưạ hồ  như nín thở, giữ được không gian tĩnh lặng để nghe rõ tiếng gọi hào hùng bất khuất  vang dội, lúc ấy không còn là nhân vật Trưng Trắc của lịch sử cũng không phải là tiếng nói sắc bén hào hùng đầy khí thế của diễn viên Thanh Nga , mà đó đã  trở thành tiếng nói từ hồn thiêng sông núi của Tổ Tiên, của  giống nòi dân tộc từ xưa vọng về . Sự thành công tuyệt vời ấy nhờ vào nghệ thuật tổng hợp đa dạng của sân khấu cải lương.

 

  Để chuẩn bị cho  người xem ghi nhớ dấu ấn  của thông điệp cần chuyển tải, trước khi câu nói quan trọng  bắt đầu tuyên ngôn, ngoài sự chuẩn bị kỹ lưỡng tập trung của các nhân vật trong vở diễn, các bộ phận khác  như âm nhạc, âm thanh , ánh sáng, hình tượng sân khấu đồng phối hợp nhịp nhàng  hổ trợ gây sự chú ý cần thiết, rồi thông điệp mới được bắt đầu:

 

“ Hởi đồng bào trăm họ.

Giặc Đông Hán đang xéo giày đất nước

Nhục nào hơn nhục nô lệ ngoại bang.

Thà chết mà đứng thẳng. Không cam chịu sống quỳ.

Đất nước Nam cẩm tú.

                                                                              4

Người dân Nam anh hùng.

Trước đền thờ Quốc Tổ, thề hy sinh giết giặc cứu non sông.”

                                                         ( Kịch bản  Tiếng Trống Mê Linh trên sân khấu Thanh Minh)

Ấn tượng hình ảnh bà Trưng Trắc cầm đuốc thiêng trước ba quân tướng sĩ  tuyên thệ đồng một lòng diệt giặc  bảo vệ quê hương đã là một dấu ấn không phai trong tiềm thức của mỗi người,  và đó cũng là điều  dễ dàng ung đúc ý chí người xem, khích động được lòng yêu nước của toàn dân đầy khí thế và tự hào dân tộc. Khi dứt cảnh này, từ trên sân khấu lúc nào cũng tạo cảm giác cho người xem mang tâm trạng vừa xúc động, vừa hãnh diện theo dòng chảy  của tinh thần bất khuất:  “Đứng trên đất địa linh nhân kiệt. Nguyện một lòng nối ngiệp Hùng Vương”

 

 

  Tính đa dạng của sân khấu cải lương đã góp phần không nhỏ trong việc giáo dục và nuôi dưỡng lòng yêu nước cho các thế hệ nối tiếp. Ngoài Tiếng Trống Mê Linh, những kịch bản lịch sử tiêu biểu nổi tiếng và thành công khác có thể kể Câu Thơ yên Ngựa( Lý Thường Kiệt),Bão táp Nguyên Phong(đời Trần) Anh Hùng Bán Than( Trần Khánh Dư), Thanh Gươm và Nữ Tướng( Bùi thị Xuân), Thái hậu Dương Vân Nga (đời Đinh) Tô Hiến Thành Xử Án (đời Lý), Nữ Tướng Cờ Đào( Triệu Trinh Nương), Tâm sự Ngọc Hân(  đời hậu Lê ), Ngọn Lửa Thăng Long( Nguyễn Huệ), Dựng Cờ Cứu Nước ( Trần Quốc Toản)...

 

Đất nước ta  trong giai đoạn dầu  sôi lửa bỏng, cần thiết lắm những kịch bản  lịch sử hào hùng như thế  hầu nhắc nhở cháu con hậu duệ về những chiến công hiển hách mà ông cha ta đã gầy dựng, đã đổ máu xương hàng bao thế kỷ cho sự sống còn của dân tộc Việt Nam ngày nay và cũng để khẳng định chủ quyền lãnh thổ trước ngoại bang Trung Cộng lúc nào cũng mưu đồ xâm chiếm nước ta như 4 câu thơ lịch sử mà danh tướng thời nhà Lý đã ghi lại trên lưng ngựa lúc ra quân chống giặc Tống ngoại xâm :

 

Nam Quốc San Hà Nam Đế cư ( Sông núi nước Nam vua Nam ở)

Tuyệt nhiên định phân tại Thiên Thư ( Sách Trời chính đáng định phân ngôi)

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm ( Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm)

Nhữ đẳng hành khang thủ bại hư ( Bây sẽ tan tanh thảm bại thôi )

                                              ( Lý Thường Kiệt  1019_1105 )

 

Bạch Lựu ( Sydney_ Australia)

(Viết riêng cho Viet Tribune)

 

Tác giả bài viết: XNL & khoi
Nguồn tin: Viet Tribune
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Lê Thanh Thảo – vàng mười Tài năng DV SKCL Trần Hữu Trang 20

Cô đào nhỏ xinh với gương mặt sáng trong Lê Thanh Thảo vừa mới toanh đoạt huy chương vàng Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020

 

Tìm lối ra cho sàn diễn cải lương

Theo đạo diễn Phan Quốc Kiệt, Giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang, sau cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020", đã có nhiều hình thức biểu diễn làm phong phú thêm hoạt động phổ biến, quảng bá nhằm phục vụ công chúng yêu nghệ thuật

 

Nghệ sĩ Ánh Hoa - Tài năng, nhân cách sống đáng quý

Sáng nay, 3-11, linh cữu của nghệ sĩ Ánh Hoa được hỏa táng tại Nghĩa trang Bình Hưng Hòa, TP HCM trong niềm thương tiếc của đông đảo khán giả sân khấu, điện ảnh và nghệ sĩ đồng nghiệp. Bà ra đi đột ngột do căn bệnh nhồi máu cơ tim tại nhà riêng 2 ngày trước đó, thọ 79 tuổi.

 

Sàn diễn cải lương: Thi dồn dập, tài năng "chín ép"

Không tạo được chuẩn mực trong các cuộc thi, diễn viên tranh tài ở sàn diễn cải lương chỉ đạt chất lượng "chín ép"

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng nhớ cuộc thi Trần Hữu Trang năm 1991

Tối nay (26-10), vòng chung kết cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020" sẽ khai mạc tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM). Nghệ sĩ Thanh Hằng tâm sự về mùa giải đầu tiên mà chị được vinh danh cùng các đồng nghiệp năm 1991.

 

Hàng trăm người tiếc thương tiễn biệt NSƯT Nam Hùng

Sáng 24-10, hàng trăm người, trong đó có nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp và khán giả hâm mộ, đã có mặt tại nhà riêng của NSƯT Nam Hùng ở phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TP HCM để tiễn đưa nghệ sĩ tài hoa này về nơi an nghỉ cuối cùng.

 

Đông đảo nghệ sĩ và người hâm mộ tiễn biệt NSND Lý Huỳnh

Nhiều đồng nghiệp, bạn bè, người hâm mộ tề tựu tại Nhà Tang lễ Bộ Quốc Phòng (quận Gò Vấp, TP HCM) tiễn biệt NSND Lý Huỳnh về nơi an nghỉ cuối cùng vào sáng 24-10.

 

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

ối 16-10, NSƯT Vũ Linh đã đến chúc mừng ngày vui với hai ý nghĩa của gia đình nghệ sĩ Linh Tâm. Anh nói đây là buổi hợp mặt mừng "song hỉ" của anh kép độc mùi hiếm hoi của sân khấu cải lương.

 

Nghệ sĩ Hề Sa nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch

Tối 9-10, gia đình nghệ sĩ Hề Sa cho biết đã đưa ông vào Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP HCM) cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Sáng nay 10-10, NSND Minh Vương và nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung kêu gọi sự giúp đỡ cho hoàn cảnh khốn khó của nghệ sĩ Hề Sa.

 

Nguyễn Quốc Nhựt - quán quân Chuông vàng vọng cổ 2020

Vượt qua 2 thí sinh trong đêm thi chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2020 lần XV diễn ra tại Nhà hát Truyền hình HTV vào tối 27-9, thí sinh Nguyễn Quốc Nhựt (tỉnh Long An) đã đoạt giải Chuông vàng.

 

Nghệ sĩ tề tựu ngày giỗ tổ sân khấu

Đông đảo nghệ sĩ đã tề tựu tại Nhà hát Lớn Hà Nội ôn lại những kỷ niệm đẹp nhân lễ giỗ tổ sân khấu được Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức ngày 25-9.

 

Chuông vàng vọng cổ 2020: Ba chàng trai vào chung kết xếp hạng

Tối 20-9, vòng chung kết xếp hạng 3 đã diễn ra thật sinh động tại Nhà hát Truyền hình HTV. Năm nay, cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lại có thêm một đêm chung kết chỉ với 3 chàng trai tranh tài.

 

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.