10:10 PDT Thứ ba, 19/03/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 112

Máy chủ tìm kiếm : 34

Khách viếng thăm : 78


Hôm nayHôm nay : 7926

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 363569

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16066560

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Bồi hồi chuyện cũ năm xưa: Tại sao tôi theo nghề hát cải lương

Bồi hồi chuyện cũ năm xưa: Tại sao tôi theo nghề hát cải lương

CLVNCOM - Tết năm nay 2019, Ban quản trị mới của nhà dưỡng lão Rosemont tổ chức một tiệc đón Xuân long trọng và rất vui cho những người già cư ngụ trong viện. Mọi người, không phân biệt chủng tộc, đến bắt tay nhau, chúc mừng sức khoẻ và niềm vui năm mới cho bạn. Không khí thân mật vui vẻ, khác hẳn những ngày lễ trong các năm trước.

Xem tiếp...

Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”

Đăng lúc: Thứ sáu - 25/01/2013 22:56 - Đã xem: 3042
Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”

Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”


Cải lương ngày xưa, dù cho ai có tính cao ngạo đến đâu cũng phải nhìn nhận soạn giả hay người thầy tuồng là linh hồn của một đoàn hát.


Cha đẻ của tác phẩm

Thầy tuồng bỏ ra nhiều công phu đôi ba tháng, hoặc 5, 6 tháng và có khi cả năm, để chọn từng câu văn, từng chi tiết phổ biến thành một ca kịch phẩm để cho một nhóm nam nữ nghệ sĩ diễn đạt lại trong vòng 3 tiếng đồng hồ, dưới sự theo sát và chỉ dẫn từng cá nhân của người cha đẻ ra soạn phẩm.

 

Công trình tim óc nhọc nhằn đó không ngoài mục đích làm sống gánh hát, tức nhiên làm sống chủ nhân và tất cả nghệ sĩ trong đoàn, nên ngày xưa vai trò quan yếu của ông thầy tuồng mặc nhiên được đặt để ở hàng đầu, và được sự nể trọng của mọi người trong đoàn hát.

 

Cái uy quyền của các cụ soạn giả tiền bối như: Mộc Quán, Nguyễn Công Mạnh, Mười Vảng và kế đó là quý ông Nguyễn Thành Châu, tức nghệ sĩ Năm Châu, ông Huỳnh Thủ Trung tức Tư Chơi mà nhứt là ông Hai Trung tự Mộng Vân thì quả thật là tuyệt đối.

 

Ông Mộng Vân quê quán ở Bạc Liêu, là bầu gánh hát Mộng Vân kiêm soạn giả, ông được hầu hết người trong giới nể trọng. Rất nhiều kịch bản thời xưa do ông soạn cho nhiều đoàn trình diễn, mỗi khi ông đến thăm đoàn hát nào thì bầu gánh và cả nhóm nghệ sĩ đã đón rước ông thật rình rang, long trọng không kém cuộc đón rước Thần về làng.

 

Những lúc ông tập tuồng (dĩ nhiên là tuồng của ông viết) được loan báo trên tấm bảng đen khởi sự tập 9 giờ, sau ba hồi chuông báo hiệu, các nghệ sĩ có tuồng kể cả đào kép chánh đều phải lo chuẩn bị hội tụ đủ mặt trên sân khấu luôn trước giờ ấn định, dù cho là hàng gạo cội trong đoàn mà trễ một vài phút thôi cũng bị cúp lương rồi.

 

Còn mấy lúc sau này, tức thập niên 1960 trở về sau, trừ một số rất ít soạn giả tên tuổi, chớ phần nhiều thì vai trò của soạn giả không còn được coi như gọi là thầy tuồng nữa, mặc nhiên đã bị xuống cấp, bị một số đào kép chánh đè xuống hàng thứ yếu. Vai tuồng nào họ không thích, họ ngang nhiên quăng trả lại cho thầy tuồng ngay bữa ráp đầu tiên, không thì họ làm áp lực với bầu gánh, rồi bầu gánh áp lực lại thầy tuồng phải sửa vai tuồng lại theo ý muốn của họ. Như vậy thầy tuồng đã trở thành “tôi tớ” của đào kép chánh rồi!

 

Còn nói đến chuyện tập tuồng mỗi buổi sáng thì thầy tuồng phải đến sân khấu trước hơn ai hết, và đào kép chánh phần đông đến trễ hơn ai hết, bao nhiêu người có mặt buộc lòng phải lóng nhóng ngồi chờ họ. Chỉ trừ một số ít như trên đã nói như Hà Triều, Hoa Phượng, Hoàng Khâm, Yên Ba, Loan Thảo, Mộc Linh là còn được đào kép chánh nể nang thôi, như soạn giả Hoa Phượng thì không đào kép chánh nào dám ra mặt phản đối.

 “

Tuồng nầy đã kiểm duyệt rồi, các anh chị em không được sửa một chữ, biết không? Nếu đồng ý thì nhận, bằng không thì trả lại ngay”!

Soạn giả Hoa Phượng

 

Có lần tôi thấy một buổi trao vai tuồng cho các nghệ sĩ có vài trò mà trong đó có kép chánh Hùng Cường, một nghệ sĩ gạo cội, thì Hoa Phượng tay cầm cuốn tuồng, tay kia vừa vỗ lên vừa nói: “Tuồng nầy đã kiểm duyệt rồi, các anh chị em không được sửa một chữ, biết không? Nếu đồng ý thì nhận, bằng không thì trả lại ngay”! Rồi ông cầm cuốn tuồng đi đi lại lại không nói thêm lời nào nữa, cả sân khấu cũng lặng yên. Độ vài phút không thấy ai hó hé gì, ông mới vui vẻ trao vai tuồng cho từng người và gương mặt người nào cũng hân hoan.

 

Soạn giả Hoa Phượng liên danh với Hà Triều (Hà Triều – Hoa Phượng) từng soạn các tuồng cải lương nổi tiếng như Nửa Đời Hương Phấn, Con Gái Chị Hằng, Khi Hoa Anh Đào Nở... Hoa Phượng cũng từng hợp soạn với soạn giả Ngọc Điệp cho ra đời vở tuồng Tuyệt Tình Ca, tức Ông Cò Quận 9. Thành tích như Hoa Phượng thì nghệ sĩ nể trọng là lẽ đương nhiên, ông mới đúng là “thầy tuồng”, chớ nhiều soạn giả khác thì thuộc về “tớ tuồng” thôi!

 

Gian nan thầy tuồng

 

con-gai-chi-hang-250.jpg
Từ trái sang: Thanh Nga - Hữu Phước - Thành Được trong vở Con Gái Chị Hằng

 Thời gian cải lương còn hoạt động hầu như lúc nào cũng nghe nói thiếu tuồng mới, vậy mà có thiếu thật hay không chớ! Đây là sự thật của vấn đề mà soạn giả cải lương phải chấp nhận do bởi họ yêu nghề viết tuồng.

 

Khi còn nằm trong bản thảo, kịch bản văn học sân khấu cải lương chưa đi trọn cái kiếp, có nghĩa chưa thể được gọi là tuồng, mà phải được dàn dựng, phải được diễn trên sân khấu thì mới gọi là tuồng. Nói một cách khác là nhân vật do soạn giả tạo thành, được đặt tên phải thoát ra khỏi những dòng chữ trên giấy, nói năng ca hát... chừng ấy mới gọi là tuồng. Do đó không thể biết được tuồng hay, dở khi nó còn trong giấy.

 

Đã không ít những tuồng khi viết xong, đã chịu nằm chết trong học tủ, trong ngăn kéo của soạn giả cả chục năm, có khi suốt cả đời chẳng ai ngó tới. Những nhân vật mà soạn giả đã lao tâm, khổ trí tạo ra đã không có cơ hội chào đời, không có dịp xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu. Tại sao vậy? Tại sao các đoàn hát than thiếu tuồng, mà tuồng soạn giả viết xong phải nằm một chỗ chờ chết?

 

Sau đây là tâm sự của một soạn giả mà người ta nêu lên, coi như một câu trả lời: “Mình đã chán cái cảnh mang kịch bản đi chào hàng lắm rồi! Đến các đoàn hát lớn thì đã có soạn giả thường trực đầy uy thế trong đoàn “trấn ải”. Len lỏi đến các đoàn hát nhỏ thì đa số chỉ thu băng thu đài, chép lại rồi phân rôle đem ra diễn, chả tốn hao gì. Đến phòng văn nghệ các đài thì càng lắm gian nan. Muốn các anh các chị chiếu cố đến mình cũng cực lắm”!

 

Trên thực tế cho thấy nhiều đoàn cứ lôi tuồng cũ, mấy mươi năm về trước, đem sửa chữa, đánh bóng lại, rồi trình diễn với một tựa tuồng mới. Trong khi đó biết bao nhiêu vở hát viết xong phải nằm chờ.

 “

Mình đã chán cái cảnh mang kịch bản đi chào hàng lắm rồi! Đến các đoàn hát lớn thì đã có soạn giả thường trực đầy uy thế trong đoàn “trấn ải”.

Một soạn giả

 

Từ nhiều năm nay cải lương xuống dốc thê thảm, gần như tê liệt hoàn toàn, và điều đó ai cũng biết. Nhưng tìm cách nào để sống trở lại thì vẫn chưa có giải pháp. Nhưng hễ có ai chê bai sân khấu thì y như rằng, người ta sẽ đổ lỗi cho soạn giả.

 

Thời kỳ cải lương thịnh hành, người làm nghệ thuật sân khấu kiếm ăn được, vậy mà các soạn giả phải trải qua 6 cái “sợ”. Do đó mà khi cải lương ngất ngư, nói theo soạn giả Yên Lang là như cái “thi hài biết thở”, thì thử hỏi có thầy tuồng nào hăng hái viết kịch bản. Vậy 6 cái sợ ấy là gì?

 

Đầu tiên kịch bản đưa vào đoàn hát, soạn giả phải sợ bầu gánh trước nhất, kịch bản dù hay dù dở mà ông hoặc bà bầu nhà ta lắc đầu hay ngâm tôm ở đó nghiên cứu thì kể như dẹp. Kế đến là sợ các diễn viên chánh có vai không vừa ý là bắt đầu chê kịch bản này nọ, kế tiếp đó là sợ đạo diễn chưa bằng lòng kịch bản, rồi đề nghị sửa tới sửa lui mãi, tinh thần soạn giả cũng đủ bèo nhèo như cái mền rách rồi. Muốn vượt khỏi ba điều sợ này thì phải chịu mẻ tiền bản quyền.

 

Sau khi kịch bản được thông qua cho đào kép tập dượt, soạn giả lại còn phải trải qua ba điều sợ nữa. Thứ nhất là sợ khán giả xem không đông thì mọi việc đều đổ trút vào soạn giả, cho rằng tuồng không hay, tuồng không ăn khách. Thứ nhì là sợ các đồng nghiệp trong cái thế chen lấn mần ăn khó khăn sẽ có đủ trò làm người viết tuồng không yên tâm được. Thứ ba là sợ những kẻ tự cho mình cái quyền phê phán rồi nhận xét, tạo dư luận theo cảm tính cá nhân, khoác lên bằng thứ lập luận chê khen cũng bằng tình cảm riêng tư.

 

Chỉ mới có 6 cái sợ đó cũng đã làm giảm sút lòng tự tin tự hào của soạn giả rồi, còn nói chi đến trọng trách cao cả nữa chứ!

Tác giả bài viết: keomienxa
Nguồn tin: Ngành Mai - RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2019

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Bồi hồi chuyện cũ năm xưa: Tại sao tôi theo nghề hát cải lương

CLVNCOM - Tết năm nay 2019, Ban quản trị mới của nhà dưỡng lão Rosemont tổ chức một tiệc đón Xuân long trọng và rất vui cho những người già cư ngụ trong viện. Mọi người, không phân biệt chủng tộc, đến bắt tay nhau, chúc mừng sức khoẻ và niềm vui năm mới cho bạn. Không khí thân mật vui vẻ, khác hẳn những ngày lễ trong các năm trước.

 

Hậu duệ tuồng cổ Huỳnh Long giữ sàn diễn sáng đèn

Vở "Mai trắng se duyên" (đạo diễn Bạch Mai) vừa khai diễn tại rạp Công Nhân, TP HCM trong không khí hân hoan của nghệ sĩ và khán giả yêu thích bộ môn nghệ thuật cải lương tuồng cổ.

 

"Nữ hoàng lồng tiếng" Tú Trinh rơi lệ vì đệ tử vẫn còn "máu lửa"

Cách đây 31 năm, họ cùng thọ giáo một nữ nghệ sĩ được mệnh danh là "Nữ hoàng lồng tiếng, thuyết minh", và cho đến hôm nay, tất cả đều thành danh, đều tạo được tên tuổi và góp phần mang lại cho đời nhiều tác phẩm điện ảnh, truyền hình giá trị. Tối 5-3, họ đã tề tựu sau hơn ba thập niên gắn bó với nghề.

 

Mùa vàng cho hát bội

Nghệ thuật hát bội không mất khán giả như nhận định của nhiều người, khi nghệ sĩ biết cách làm để tiếp cận khán giả trẻ qua nhiều vở diễn lịch sử

 

Dấu ấn "Mai trắng se duyên"

Đoàn Cải lương Tuồng cổ Huỳnh Long sẽ công diễn vở "Mai trắng se duyên" của tác giả đạo diễn Bạch Mai vào các tối cuối tuần tại rạp Công Nhân

 

"Hậu duệ gia tộc Minh Tơ" nhân rộng quân số

Tối 27-2, nghệ sĩ Thanh Sơn - con trai nghệ sĩ Minh Tơ và là em của cố NSND Thanh Tòng - đã giới thiệu đến khán giả chương trình "Hậu duệ tuồng cổ" tại Hội quán Nghĩa An - Miếu Quan Đế, quận 5, TP HCM, thu hút đông đảo khán giả.

 

Sân khấu cải lương chuyển dịch để tồn tại

Muốn tồn tại, sàn diễn sân khấu cải lương của các đơn vị xã hội hóa phải chuyển đổi cách vận hành, phải năng động hơn

 

Gia Bảo, Mai Phương xúc động trước hoàn cảnh của nghệ sĩ cải lương chạy xe ôm

Gia Bảo chia sẻ hoàn cảnh vất vả của đàn anh là nghệ sĩ cải lương Minh Hòa trên trang cá nhân. Nam diễn viên mong muốn khán giả ủng hộ bằng cách đi xe của anh.

 

"Vầng trăng cổ nhạc" sang tuổi 19 dù từng suýt dừng sản xuất

Tối 19-2, chương trình tọa đàm kỷ niệm "Vầng trăng cổ nhạc" do Đài Truyền hình TP HCM (HTV) thực hiện đã tròn 203 số phát sóng. Các nghệ sĩ sân khấu đã có nhiều trao đổi về chặng đường19 năm đồng hành cùng "Vầng trăng cổ nhạc"

 

NS Trinh Trinh bế con lên sàn diễn "Về lại cội nguồn" lần 9

Tối 17-2, khán giả xem chương trình "Về lại cội nguồn" lần 9 đã bất ngờ với sự xuất hiện của các diễn viên nhí, trong đó có 2 con của NS Trinh Trinh và NSƯT Kim Tử Long.

 

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

Trưa 18-2, NSƯT Ngọc Huyền đã khóc khi hát lại những ca khúc bất hủ của nhạc sĩ Bắc Sơn trong chương trình kỷ niệm 14 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa được tổ chức tại trường THCS Lê Tấn Bê, quận Bình Tân, TP HCM.

 

Nghệ sĩ Phương Bình 79 tuổi mê mải với nghề

Ngày 16-2, nghệ sĩ (NS) Phương Bình đã tổ chức họp mặt nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung nhằm triển khai kế hoạch đưa sân khấu cải lương đến với học sinh, sinh viên.

 

Trí Quang: Dốc sức cho cải lương kẻo không còn kịp nữa!

Diễn viên điện ảnh Trí Quang đã xuất hiện trên sàn diễn cải lương từ hơn 15 năm qua. Tối 13-2, trong chương trình "Nghệ sĩ hội ngộ 2019" tại rạp Công Nhân, Trí Quang tâm sự về những nỗ lực đối với viên ngọc cải lương mà anh yêu quý.

 

Nhớ về năm Tân Hợi, NSƯT Minh Vương, NSND Lệ Thủy tâm sự đầu xuân

Mùa xuân lại về với sân khấu mở ra khá nhiều tín hiệu mới. Đối với hai danh ca của sân khấu cải lương Minh Vương, Lệ Thủy, năm Tân Hợi 1971 đánh dấu nhiều kỳ tích sau khi cả hai nổi tiếng.

 

Sau vụ hủy live show, Ngọc Huyền về nước diễn "Long phụng kỳ duyên"

Từ sau vụ hủy live show năm ngoái do không tìm được điểm diễn, NSƯT Ngọc Huyền đã về nước ngày 10-2 để chuẩn bị biểu diễn trong chương trình "Long phụng kỳ duyên".

 

Thăm "nàng Juliet" 92 tuổi ở Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Ngày Tết ở Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM, những nghệ sĩ lão thành đã ngồi lại bên nhau trong sáng 6-2 (mùng 2 Tết) để ôn lại kỷ niệm thời còn đi hát. Trong những câu chuyện được kể, nghệ sĩ lão thành cao niên nhất tại ngôi nhà chung này đã xúc động nhớ về thời còn là "nàng Juliet" tuyệt đẹp của sân khấu cải lương.