14:20 PDT Thứ năm, 02/07/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 177

Máy chủ tìm kiếm : 19

Khách viếng thăm : 158


Hôm nayHôm nay : 12882

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 33711

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 25438452

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Truyền thuyết Ông Tổ ngành sân khấu và những kiêng kỵ của diễn viên

Đăng lúc: Thứ ba - 22/09/2015 22:56 - Đã xem: 3280
Mỹ Trinh - TVQH

Mỹ Trinh - TVQH

Tìm hiểu truyền thuyết vô cùng độc đáo của Ông Tổ ngành sân khấu cùng với những điều kiêng kỵ của những nghệ sỹ trước khi ra sân khấu. ...

Trong hậu trường sân khấu hát bội và cải lương, đoàn nào cũng có một trang thờ Tổ. Riêng với ngành hát bội, tuỳ hoàn cảnh của từng đoàn, với một trang thờ sơn đỏ, ngoài phủ màn che, bên trong có thờ một, hai hay ba cốt ông bằng gỗ vông, nhỏ hơn bé sơ sinh (giúp như búp bê trẻ con chơi), mặc quần trắng áo màu xanh, vàng hoặc đỏ, đầu chít khăn, được gọi là ông Làng. Câu chuyện mơ hồ, không thấy ghi chép ở 1 tài liệu đáng tin cây nào.

Tương truyền có một ông vua (không rõ tên) khô nối nghiệp, cùng hoàng hậu ngày đêm khấn cầu Trời Phật xin ban ân phúc. Mỗi khi làm lễ thì có người đóng vai linh thần, giả bay lên trời, vừa múa hát, dâng sớ cầu thượng đế cho trổ sanh hoàng nam. Hữu cầu tắc ứng, không bao lâu hoàng hậu thai nghén và sinh được hai trai. Nhà vua mừng quá, làm lễ tạ ơn Trời Phật, cho diễn lại lớp thần linh cởi mây lên thiên đình, có nhạc thiều đưa đi, có con hát ca xương. Từ đó, mỗi năm đều có lễ tạ ơn Một ban hát dành riêng cho cuộc lễ, lại cũng dùng để giúp vui trong cung.

Hai vị hoàng tử lớn lên thích xem hát, mỗi ngày cứ ở bên bội đình, có khi quên ăn quên ngủ. Lâu ngày vóevõ mình gầy, thấy thế vua cha không cho xem hát nữa. Đêm nọ, hai vị hoàng tử lén vua cha, ôm nhau trong xó buồng hát, không ai để ý. Khi vãn hát, thấy vắng con, nhà vua sai thị thần đi kiếm thì gặp hai cậu ôm nhau, nhưng bấy giờ, phần bệnh, phần mệt nên kiệt sức bất tỉnh và chết luôn. Sau đó, ban hát thấy nhị hoàng thường hiện về xem hát. Con hát biết là linh hiển, lập bàn thờ, phụng kính là Tổ, cầu chì là được như ý nguyện. Thờ ông hoàng, nhưng lâu ngày, cũng có lẽ cố ý tránh, nên gọi trại ra ông Làng.

Người ta lập trang thờ Tổ, tạc tuợng thờ rất tôn kính và sùng bái. Mỗi lần sắp bước ra sân khấu, đào kép phải trịnh trọng đến ngai Tổ, xá ba xá, cầu xin hát được vuông tròn. Mỗi lần diễn lớp sinh đẻ, cô đào vội thỉnh một vị ra sân khấu giả làm hài nhi. Người ta không cho đó là phạm thượng vì nghĩ rằng, nhị hoàng rất ham vui khi được góp mặt ra sân khấu diễn trò. Một đều đáng suy nghĩ về truyền thuyết hai ông hoàng bé con mê xem hát mà chết mòn bên sân khấu và các đoàn hát lập trang thờ Tổ tạc tượng hai ông, có phải đã nói lên cái ý nghĩa : ngủ đi hát ngày xưa đã quý trọng và đặt vị trí khán giả của mình lên đến mức thần tượng ?

111

Ngoài truyền thuyết về ông Tồ như kể trên, nguôi đi hát còn gom chung tất cả những vị Tổ, vị sư của các ngành nghề có liên quan đến nghề nghiệp của mình, nhất là các bậc tiền nhân, danh hài của sân khấu đều phụng kính là Tổ. Vì thế, có một số đoàn đã thờ 12 ông, gần các vị Tổ của 12 ngành nghề, gọi chung là thập nhị công nghệ (múa, hát, y, mộc, đi buôn, rèn, v.v…). Hàng năm, cứ đến ngày 11, 12 tháng 8 âm lịch, tất cả các đoàn hát đều tổ chức lễ giổ Tổ một cách hết sức trọng thể để tưởng nhớ để tưởng nhớ đến tiền nhân khai khai sáng nghề nghiệp, đồng thời có dịp gặp lại nhau những bạn hữu xa gần, sau một năm dài làm nghệ thuật và lo cho cuộc sống.

Trong một bài vị thờ Tổ của một gánh hát, tôi đã đọc bốn chữ giữa là Tiên Sư Tổ Sư, còn có ghi hai câu đối :

Tổ truyền thiện nghệ thiên thu thịnh,
Sư giáo tài năng vạn đại xuân

Nội dung hai câu ấy nói lên lòng nhớ ơn người đi hát với các bậc Tổ sư truyền lại cho đời sau một nghề nghiệp đáng quý trọng. Trong lời khấn của bạn hát trước bàn thơ nhân ngày Giổ Tổ của mình đã nhắc đến hầu hết những người có công ơn đối với họ:

”Cung thỉnh chư vị Tổ Sư, Thánh Sư, Tiên Sư, Tam giác đạo sư, Thập nhị công nghệ, Lão lang đại thần, Tiền hiền, Hậu hiền…cảm ứng chứng minh” tức là các bậc Thánh , Hiền, Tổ, Sư , những nhân tài xuất chúng, những bậc thầy các ngành nhạc, mộc, dệt , rèn, thuốc, đi buôn, múa, kể cả những đồng nghiệp quá cố.

Tóm lại, lòng tôn trọng của những người đi hát đối với ông Tổ của mình, biểu hiện tấm lòng “tôn sư trọng đạo”, đức tính “uống nước nhớ nguồn”, “ăn trái nhớ kẻ trồng cây” vốn là truyền thống của nhân dân ta.

222

Vật phẩm của các nghệ sỹ cúng Ông Tổ ngành sân khấu

Những điều kiêng kỵ:

Để duy trì sự ổn định nội bộ trong đoàn hát, người xưa đã đặt ra những quy định, những điều cấm kỵ và mượn ông Tổ làm vị thần linh giám sát chặt chẽ mọi hành vi tốt xấu của mọi người để thưởng phạt rất công minh. Ai siêng năng, chuyên cần thì được “Tổ độ”, quậy phá thiếu nghiêm túc thì bị “Tổ trác”, hổn láo, xấc xược với cô bác, bạn bè thì bị “Tổ phạt”, hay nặng lắm thì bị “Tổ lấy nghề”, già yếu bệnh tật đến nổi phai đi xin ăn, hoặc điên loạn thì bị coi là “Tổ hành”, gần chết mà hát nghêu ngao, người ta cho là “hát trã nghề cho Tổ”. Ai cũng kính Tổ là có quyền uy tuyệt đối, đi ngang chổ thờ Tổ phải cúi đầu, bước từng bước nhẹ nhàng, không được động đến lưu hương hay đồ cúng.

333

Nghệ sỹ Hoài Linh chủ trì buổi lễ cúng Tổ sân khấu hằng năm tại sân khấu Nụ Cười Mới

444

Ngoài sân khấu Nụ Cười Mới, các sân khấu ở lớn ở Tp.HCM cũng tổ chức cúng Tổ như: 5B Võ Văn Tần, Hoàng Thái Thanh, Hồng Vân Supperbow, Sao Minh Béo….

Từ chuyện ông Tổ, rất nhiều điều kiêng cữ, mới nghe có khi tưởng là vô lý nhưng suy nghĩ kỹ thì vẫn hợp tính khoa học.

– Trong giờ hoá trang chuẩn bị ra tuồng, hậu trường phải giữ yên tĩnh, không được cười đùa giỡn hớt, nói năng thô tục, huýt sáo,…nếu vi phạm sẽ bị Tổ phạt. Đó là một yêu cầu chính đáng để diễn viên bình tâm, tập trung suy nghĩ cho nhân vật của mình trước khi vào cuộc biểu diễn.

– Cấm trẻ con, khán giả vào buồng hát mang theo trái thị vì sợ ông Tổ bỏ buồng hát đi theo ra ngoài, gây trở ngại cho cuộc biểu diễn. Giải thích điều này có người cho rằng mùi thơm của trái thị, gây sự chú ý cho diễn viên, khiến họ mất tập trung , nên phải ngăn cấm như vậy.

– Để bảo vệ các nhạc khí, người xưa có điều nghiêm cấm: ngoài giờ hát, không ai được động đến trống chiên, trồng kỳ, trống cơm (trừ trường hợp phải dùng trống chiên để báo hiệu lệnh riêng: họp toàn đoàn, để phân vai hay làm việc chuyên môn, hoặc báo giờ ăn cơm). Để lệnh cấm có thêm trọng lượng, người ta bảo rằng các trống là bộ phần trong cơ thể ông Tổ, cho nên ngoài giờ hát, trống cơm phải đem giao cho ông nhưng làm gối kê nằm ngủ. Giữ gìn chặt chẻ như vậy cũng là hợp lý thôi vì các trống hát nếu bị hỏng , rất khó sửa chữa khắc phục, nhất là đang lúc biểu diễn hoặc đang ở vùng xa xôi.

– Người đi hát bị cấm đi guốc vông, với lý do cây vông dùng tạc tượng làm cốt ông Tổ, nếu lấy gỗ mang dưới chân, đạo đồ ô uế, có tội với Tổ. Thật ra, thời ấy, đa số đào kéo đều đi chân không (khi diễn mới mang hia, hài), nếu mang guốc đi cồm cộp trên sân khấu, ai mà chịu nổi!…

Hiến Tửu
(Tổng hợp)

 Sao Việt tề tựu về cúng tổ tại sân khấu kịch Hồng Vân

 
 
 
Buổi lễ được bắt đầu từ 10h sáng ngày 23/09 tại sân khấu kịch Hồng Vân. Đông đảo nghệ sỹ đã có mặt tại buổi lễ quan trọng này. ... 
 
 
12000028_764970153612118_514936063_n

Diễn viên Anh Vũ

12025312_764970223612111_671152032_n

Cái ôm eo tình cảm của hai chị em

12016609_764966483612485_1509394423_n

Nghệ sĩ Hoàng Sơn

12016495_764966540279146_2042950002_n

Anh đi cùng với con trai Hoàng Hải

12032577_764968400278960_1967411279_n

Nghệ sĩ gặp nhau là tay bắt mặt mừng

12032591_764968630278937_2129560308_n

Nghệ sĩ ưu tú Mỹ Uyên

12041968_764968450278955_996637224_n

12047599_764969710278829_2092750274_n

Long Nhật thân thiết với nghệ sỹ Đức Hải

12048669_764969370278863_1393315208_n

Nghệ sĩ trẻ ST 365

12030794_764969953612138_1982301037_n

11998512_764969773612156_1934850295_n

Các nghệ sĩ có mặt tại sân khấu Hồng Vân lúc này

12023211_764964813612652_1374824910_n

Huỳnh Đông (áo vàng) Ốc Thanh Vân chụp ảnh lưu niệm với các nghệ sĩ khác

12029105_764966190279181_1179857953_n

Quyền Linh cũng đã có mặt tại đây

12047545_764964833612650_689929746_n

Bà tám Showbiz Long Nhật, gần đây anh bắt đầu tham gia vào những vở kịch tại san khấu Hồng Vân và cũng đã để lại được nhiều ấn tượng trong lòng khán giả

12047808_764965216945945_1142302921_n

Người đẹp Trịnh Kim Chi

12048714_764965480279252_1503337753_n

12053294_764964686945998_1597928714_n

12026642_764963873612746_344027558_n

Mọi thứ đã được chuẩn bị chu đáo để đón tiếp mọi người tới hành lễ

12033800_764963703612763_1373369248_n

Lễ vật được các nghệ sĩ dâng lên ông ‘tổ nghề’

12023121_764963710279429_298402578_n

11909732_764964320279368_1021825755_n

Nghệ si ND Hồng Vân tất bật chuẩn bị, và đón khách tại sân khấu của mình

12041825_764964336946033_375438303_n

Nụ cười tươi của chị khi đông đảo đồng nghiệp tề tựu về đây

12025444_764964020279398_2116274222_n

Trịnh Kim Chi và Ốc Thanh Vân đã có mặt từ rất sớm

12025393_764964053612728_1402463828_n

12041937_764963723612761_1434426962_n

Ngọc Nữ Ninh Dương Lan Ngọc

12030671_764964300279370_394306118_n

Năm qua là một năm thành công của người đẹp

Thành Huy

 

 


Nguồn tin: 8vbiz
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Sự thật chuyện Hoài Lâm bỏ ca hát, bán cà phê mưu sinh sau ly hôn

Hình ảnh Hoài Lâm đang dọn bàn ở một quán cà phê tại Vĩnh Long được chia sẻ rộng rãi khiến nhiều người cho rằng anh giải nghệ, mở quán cà phê mưu sinh sau ly hôn.

 

Nghệ sĩ Bạch Long hóa thân "tướng giặc Corona" mang tiếng cười đến học đường

Sáng 29-6, vở "Bé Tí đại phá Corona" do nghệ sĩ Bạch Long dàn dựng diễn suất đầu tiên tại Trường THCS Tân Tạo A, quận Bình Tân, TP HCM. Khán giả học sinh hồ hởi đón nhận vở diễn rất thời sự này

 

NSND Thanh Tuấn: Mừng khi cải lương có đến 5 cuộc thi

Sáng 22-6, NSND Thanh Tuấn đã có cuộc giao lưu với diễn viên trẻ do HTV tổ chức nhằm vận động họ tích cực tham gia các cuộc thi tuyển chọn tài năng trẻ cho sân khấu cải lương.

 

NSƯT Quế Trân phấn khởi hòa cùng sân khấu miền Bắc

NSƯT Quế Trân cho biết cô rất phấn khởi trước lời mời của Nhà hát Cải lương Việt Nam khi cùng một số đồng nghiệp phía Nam ra thủ đô diễn lại "Chuyện tình Khau Vai" – vở đoạt Giải Mai Vàng năm 2019

 

Đoàn tuồng cổ Huỳnh Long "dọn nhà", ra mắt vở diễn mới

Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long dời địa điểm biểu diễn về Sân khấu Kim Ngân (144 Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, TP HCM) sau gần hai năm trụ bến tại Nhà văn hóa Thanh Niên.

 

Nghệ sĩ Võ Minh Lâm khóc thầy - nghệ nhân ưu tú Thanh Liêm

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thanh Liêm, nguyên trưởng Bộ môn Sân khấu Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ, đột ngột ra đi vì tai biến mạch máu não ngày 16-6, thọ 72 tuổi. Ông là thầy dạy nghề của nghệ sĩ Võ Minh Lâm

 

Nhớ TUẤN ANH.

Năm 1976 ,chúng tôi cùng học khóa 1 chính qui Hệ Cải Lương 4 năm sau cuộc xét tuyển gắt gao chọn được 20 người. Lúc đó Má Bảy PHÙNG HÁ là chánh chủ khảo. Trường có các Hệ: Kịch Nói , Cải Lương ,Nhạc Cụ , Hát Bội, Bổ Túc Diễn Viên, Bổ Túc Đạo Diễn. Thầy THANH HẠP làm Giáo viên chủ nhiệm, tôi làm Lớp Trưởng.

 

Phùng Ngọc Huy xin lỗi chị em Họa Mi - bảo mẫu của bé Lavie

Phùng Ngọc Huy ngày 17-6 chia sẻ trên trang cá nhân về việc đã chính thức ủy quyền cho 2 bảo mẫu (là chị em sinh đôi) chăm sóc bé Lavie trong thời điểm Mai Phương mới qua đời mà anh chưa thể về Việt Nam.

 

Thanh Ngân, Trọng Phúc ghi dấu ấn trong "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Tối 13-6, dù trời mưa to, khán giả vẫn đến Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang xem suất hát đầu tiên của vở cải lương "Tướng cướp Bạch Hải Đường" với phiên bản mới do đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu dàn dựng.

 

NSND Thoại Miêu: Nghệ sĩ chân chính là sống có trách nhiệm

Luôn sống có trách nhiệm không chỉ với từng vai diễn mà còn với đồng nghiệp, đàn em trong nghề, NSND Thoại Miêu tỏa sáng hơn vì lối sống đúng mực của bà

 

Vở cải lương hài "Cơm phở" lên sóng truyền hình

I Sáng 9-6, nghệ sĩ Linh Trung đã đưa hai vở cải lương hài do anh sáng tác và đạo diễn lên sóng Đài Truyền hình TP HCM (HTV)

 

Lúng túng đào tạo diễn viên cải lương

Cần chuẩn hóa giáo trình giảng dạy; không thể ngồi chờ học viên; chính sách đào tạo nhiều bất cập..., đó là những vấn đề của đào tạo nguồn nhân lực cho cải lương hiện nay

 

Nghệ sĩ Văn Hường: Ráng sống tốt mỗi ngày

Vua vọng cổ hài" Văn Hường nói kim chỉ nam giúp ông sống yên bình là chấp nhận thực tại, không viển vông, khiêm nhường, bao dung và luôn mỉm cười

 

Nghệ sĩ Bạch Long ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa"

ừ ngày 3-6, kênh YouTube của nghệ sĩ Bạch Long đã ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa" do chính anh sáng tác, đạo diễn, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả yêu mến Đồng ấu Bạch Long

 

NSƯT Trọng Phúc "Nhớ ơn tác giả "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Trên sàn tập vở cải lương kinh điển này, NSƯT Trọng Phúc cho biết anh rất mang ơn tác giả Nguyễn Huỳnh, đã sáng tác kịch bản "Tướng cướp Bạch Hải Đường" mà hôm nay anh được đóng vai chính.

 

Mộng Tuyền: Đích đến là sự an nhiên

Đúc kết cuộc đời mình, nghệ sĩ Mộng Tuyền nói bà làm được nhiều điều cho gia đình và sân khấu nhưng cho chính mình thì chưa