15:14 PST Thứ hai, 17/02/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 112

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 111


Hôm nayHôm nay : 12703

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 320848

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22535736

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Vai diễn giả trai, giả gái: Nét độc đáo trong nghệ thuật sân khấu truyền thống

Đăng lúc: Thứ hai - 05/08/2013 12:40 - Đã xem: 2857
Vai diễn giả trai, giả gái: Nét độc đáo trong nghệ thuật sân khấu truyền thống

Vai diễn giả trai, giả gái: Nét độc đáo trong nghệ thuật sân khấu truyền thống



Trên sân khấu kịch hiện đại hay phim truyền hình, thỉnh thoảng vẫn bắt gặp hình ảnh nam đóng giả nữ hay ngược lại. Ít ai biết rằng, hiện tượng “chuyển giới” này trong các loại hình kịch hát như tuồng, chèo, cải lương… đã có từ lâu. Ðó là nét độc đáo trong nghệ thuật sân khấu truyền thống, thể hiện tài năng của diễn viên và là cách tạo tính hấp dẫn, lôi cuốn cho nghệ thuật sân khấu.

1. Trên sân khấu tuồng Bình Định nửa sau thế kỷ XX đã phổ biến hiện tượng kép vào vai đào, bởi thời điểm đó con gái không được theo nghề hát. Một số kép đã từng kinh qua vai đào như chánh ca Đông, Vũ Ngọc Liễn… Chánh ca Đông bắt đầu nổi tiếng từ những vai đào như Nguyệt Cô, Điêu Thuyền, Lan Anh, Trại Ba… Không có làn hơi thiên phú, nhưng ông kiên trì tập luyện phát âm tròn vành rõ chữ, ngữ khí, ngữ điệu nhuần nhuyễn. Vì thế, ông vào các vai đào rất truyền cảm, mềm mại, để lại ấn tượng tốt trong lòng khán giả.

NSND Minh Ngọc đóng vai Bích Đào (người quỳ) trong vở tuồng “Diễn võ đình”.

Hay NSƯT Ngọc Cầm đã từng lay động khán giả qua giọng hát khỏe, vang, cao, ấm áp cộng với thân hình cao lớn, phong thái hào hoa phong nhã khi vào các vai kép. Sau vai Địch Thanh làm say lòng bao người hâm mộ là các vai Lộ Địch, Tiết Nhơn Quý, Phạm Công… Mỗi vai một vẻ nhưng ai cũng cảm nhận được rằng “kép” Ngọc Cầm quá đẹp bởi kết hợp nhuần nhuyễn giữa vẻ oai phong lẫm liệt của kép võ với dáng nho nhã, đa tình của kép văn.

Nhưng vai kép thành công nhất của NSƯT Ngọc Cầm phải kể đến vai Lữ Bố (vở tuồng “Phụng Nghi Đình”). Ở vai diễn này, NSƯT Ngọc Cầm đã thể hiện vô cùng hoàn mỹ phong thái uy vũ, kiêu hùng của một viên dõng tướng nhưng đồng thời cũng rất đa tình, hào hoa của một trang nam tử cao ngạo, khinh mạn. Cách hát lúc thì lên giọng vênh vang khoe mẽ, lúc thì hạ giọng tỉ tê của Lữ Bố khi dụ dỗ Điêu Thuyền đã được Ngọc Cầm thể hiện vô cùng điệu nghệ, tới nay vẫn chưa có nữ diễn viên nào đóng kép sánh kịp.

2. Đó là chuyện diễn viên nam đóng vai nữ, diễn viên nữ đóng vai nam. Điều thú vị trong các lớp tuồng của kịch hát dân tộc còn là hiện tượng nhân vật nam giả nữ hoặc ngược lại.

Trong vở “Diễn võ đình”, tráng sĩ Triệu Khánh Sanh là một anh hùng tuổi trẻ tài cao nhưng phải giả gái (đặt tên là Bích Đào) để bảo toàn tính mạng trước sự truy sát của tên gian thần Bàng Hồng muốn tiêu diệt cả dòng họ Triệu: “Dứt dây cửi buộc chân chí khí/ Xách khuôn thêu đè mặt hùng anh”. Bích Đào ăn nói nhỏ nhẹ, dịu dàng, ứng khẩu nhanh nhẹn, khôn khéo khi được Kiều Quang dạy nghề thêu dệt: “Luồn chỉ thắm - Chắp tơ mành/ Cúc trắng mai vàng thưa thớt nhụy”. Nhưng cũng rất đa tình, hào hoa, lãng mạn khi trêu ghẹo Kiều Quang: “Chim xanh lá đỏ ngẩn ngơ tình”.

Khi chỉ có một mình, trở lại tính cách nam nhi, Triệu Khánh Sanh rất dữ dội, uất hận lúc đối diện với chính mình đang bị tên gian thần khét tiếng Bàng Hồng đuổi bắt: “Ớ Bàng Hồng! Tao nói thiệt/ Cánh hộc hồng (mà) gặp gió liệng mây xanh, thì…/ Xương ưng khuyển (tao) nghiền tro quăng biển bạc”. Quả thật, Bích Đào học thêu là một lớp tuồng hấp dẫn, thú vị cho người xem và là mẫu mực cho diễn viên phát triển nghề nghiệp.

Ngược lại, vở “Nỗi oan tình” (còn có tên gọi khác là “Chiếc bóng oan khiên”) lại có tình tiết gái giả trai. Nàng Mai Hương rất nết na, yêu thương chồng con. Để giúp con vơi nỗi nhớ cha, nàng chỉ vào chiếc bóng của mình trên tường vào mỗi buổi tối và bảo với con đó là cha nó. Không ngờ, Mai Hương bị chồng vu oan là không chung thủy bởi con không nhận cha lúc chồng trở về. Nàng tự vẫn, được nhà sư cứu giúp và đem về chùa dạy võ.

Lúc đất nước gặp nạn can qua, nàng đóng giả nam nhi, lấy tên chồng là Trịnh Lang và xin gia nhập đội quân của Tổng trấn Lê Trung giúp vua đánh giặc cứu nước, trở thành một phó tướng tài ba lỗi lạc. Hết họa binh đao, nàng được trọng dụng làm Quan Tổng trấn. Oái ăm thay, lúc này công chúa đã phải lòng Trịnh Lang, gây khó xử cho nàng. Kết thúc câu chuyện những tưởng, với việc đóng giả trai, nàng sẽ bị nhà vua trị tội. Nhưng ông đã anh minh nhận ra tài đức vẹn toàn của người phụ nữ kiên trinh, tha chết cho nàng và gia đình họ được đoàn viên.

3. Có thể nói, việc “hoán đổi giới tính” trong các tình huống éo le, bất khả kháng có tác dụng tích cực đối với bản thân nhân vật, đồng thời gây hứng thú, lôi cuốn khán giả là sáng tạo độc đáo của nghệ thuật sân khấu dân tộc. Nhưng đối với diễn viên, việc “chuyển giới” là vai diễn không hề dễ.

NSND Minh Ngọc, người đã từng đảm nhiệm vai Triệu Khánh Sanh giả gái đoạt huy chương Vàng tại Liên hoan nghệ thuật tuồng truyền thống toàn quốc 2008, cho biết: “Khi nhận nhiệm vụ đóng giả cô gái trong vở “Diễn võ đình” tôi cũng rất băn khoăn, bởi tuổi đời mình không còn trẻ. Nhưng bằng kinh nghiệm lâu năm trong nghề cộng với chịu khó quan sát thực tế cuộc sống, như tìm hiểu cách cầm kim, xỏ chỉ ra sao, đi lại thế nào… đã giúp tôi hoàn thành vai diễn này”.

Thành công của các NSƯT Ngọc Cầm, NSND Hòa Bình, NSND Minh Ngọc khi “chuyển giới” trên sân khấu tuồng Bình Định là một minh chứng sinh động thể hiện sức cuốn hút của dạng vai diễn này. Qua đó cũng cho thấy sự đa năng của các nghệ sĩ tên tuổi. Từ đào họ có thể đóng kép và ngược lại từ kép họ có thể chuyển đào. Giả trai, giả gái trong kịch hát dân tộc thực sự là “mảnh đất màu mỡ” để người nghệ sĩ bộc lộ tài năng của mình trên nhiều phương diện.

NGUYỄN THÚY HƯỜNG

Tác giả bài viết: tancogiaoduyen
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Hát chầu, cúng đình bết bát vì dịch Covid-19

Tại cuộc họp của Ban Chấp hành Hội Sân khấu TP HCM ngày 15-2, NSƯT Kim Tử Long cho hay dịch Covid-19 khiến mùa hát chầu, cúng đình mất hàng tỉ đồng.

 

NSƯT Tú Sương, đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn qua "Miền ký ức"

Chương trình "Miền ký ức" do HTV tổ chức sẽ phát sóng 9 giờ sáng chủ nhật 16-2 trên HTV 9. NSƯT Tú Sương và đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn đậm nét qua dòng lịch sử được tái hiện trên sân khấu

 

NSƯT Cẩm Tiên: "Ca vọng cổ hơi dài phá nát kịch bản"

Tối 12-2, trong chương trình giao lưu với khán giả do Đài truyền hình TP HCM tổ chức, NSƯT Cẩm Tiên đã trải lòng về những trăn trở đối với nghề

 

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga xúc động hội ngộ NSND Diệp Lang

Kịp có mặt tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào đón Tết Canh Tý, nghệ sĩ (NS) Hồng Nga cho biết bà xúc động khi gặp lại NSND Diệp Lang tại thành phố San Diego, tiểu bang California – Mỹ.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh trở lại với phim truyền hình sau 10 năm

Sáng 6-2, nghệ sĩ Bích Thủy đã bấm máy bộ phim truyền hình dài 20 tập do Đài PT-TH Long An thực hiện với tên gọi "Về quê". Sau gần 10 năm vắng bóng, nghệ sĩ Tú Trinh đã quay lại phim truyền hình và hào hứng với vai diễn bà mẹ trong bộ phim nói về tình làng nghĩa xóm này

 

Tiếc thương Chiêu Hùng - nghệ sĩ tài hoa, lận đận

Nhiều nghệ sĩ kể rằng nghệ sĩ Chiêu Hùng có sắc vóc đẹp, ca diễn duyên dáng nhưng lận đận và kém may mắn. Cuộc đời ông từng gặp đại nạn khi con gái 11 tuổi qua đời.

 

NSƯT Thoại Mỹ kêu gọi giúp đỡ NSƯT Chiêu Hùng

Sáng mùng 8 Tết, NSƯT Thoại Mỹ đã kêu gọi trên trang cá nhân việc cứu giúp NSƯT Chiêu Hùng đang lâm tình trạng nguy kịch.

 

NSND Minh Vương, NSND Ngọc Giàu kể chuyện vui về chuột

Nói đến loài chuột, người ta thường nghĩ ngay đến những tội ác tày trời của chúng như phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh gây hại cho con người.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga: Tết gặp nhau, gặp nhau là Tết

Mùa Tết là mùa chạy show của nghệ sĩ nhưng với nghệ sĩ Hồng Nga, bà thực hiện những chuyến du xuân đầy ý nghĩa trong những ngày ăn Tết sớm.

 

Thoại Mỹ, Võ Minh Lâm "vui xuân không quạo"

Cặp nghệ sĩ vừa đoạt giải Mai Vàng hạng mục nam nữ diễn viên sân khấu là Thoại Mỹ và Võ Minh Lâm đã cho ra mắt MV "Vui xuân không quạo".

 

Tết chuột, cải lương sung mãn!

Trong sinh hoạt nghệ thuật ở miền Nam, đã có giai đoạn cải lương có sức hút mạnh mẽ đối với công chúng. Theo các nhà chuyên môn, tính từ xuân Giáp Tý 1984, là năm sàn diễn cải lương sung mãn nhất khi các đoàn hát thường xuyên sáng đèn, dư âm nhiều vở diễn lan tỏa rất lâu trong lòng công chúng.

 

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

 

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.

 

TIẾNG CA THỔN THỨC MỸ CHÂU

CLVNCOM - Thật không khó nhận ra chất tự sự qua các bài ca , các tuồng của nghệ sĩ Mỹ Châu, vì thế không biết bao nhiều bài báo,bình luận về tính tự sự này.