14:22 PDT Thứ bảy, 20/07/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 53


Hôm nayHôm nay : 12711

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 367481

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 18285817

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

ĐẠI THÀNH – QUÊ MỚI TẦM CAO.

ĐẠI THÀNH – QUÊ MỚI TẦM CAO.

CLVNCOM - ĐẠI THÀNH – QUÊ MỚI TẦM CAO. ( Ca cổ) Sáng tác : Nguyễn Văn Bớt - Nguyển Quang. Ý thơ : Huy Tùng Trình bày : NSND Trọng Hữu - NSUT Thanh Kim Huệ.

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Xóm cải lương “kiếm hiệp kỳ tình” Yên Lang

Đăng lúc: Thứ sáu - 31/07/2015 17:04 - Đã xem: 2697
SG Yên Lang

SG Yên Lang

Nơi chôn nhau cắt rốn của Yên Lang lại là nơi sinh sống của hậu tổ cổ nhạc - Nhạc Khị, Ba Chột, Cao Văn Lầu…

Từ xóm nghèo ấy có một Yên Lang với dòng cải lương “kiếm hiệp kỳ tình” như Máu nhuộm sân chùa, Mùa thu trên Bạch Mã sơn, Người phu khiêng kiệu cưới... một thời làm nên tên tuổi nhiều nghệ sĩ Diệp Lang, Lệ Thủy, Mỹ Châu, Minh Vương, Minh Cảnh... Và cũng từ cái xóm nghèo ấy không chỉ có soạn giả Yên Lang với những vở cải lương đi vào lòng người mà còn có nhiều tài danh cổ nhạc và cải lương như Bảy Cao, Hữu Nghĩa, Lam Tuyền (con Yên Lang), Quốc Khánh.

Vài hình ảnh trong "Đêm Yên Lang" tại miền Nam Calfornia

Image
Soạn giả Yên Lang

Image
Lệ Thủy, Đỗ Thanh, Yên Lang, Minh Phụng, Minh Cảnh

Image
Danh ca Minh Cảnh phát biểu cùng SG Yên Lang

ẢNH : TCGD

 

Đưa phim vào sân khấu cải lương

Loằng ngoằng một hồi sau mấy đoạn đường đan uốn lượn theo xe soạn giả Quốc Khánh, chúng tôi tấp vô nhà ông trưởng khóm Bảy Châu (Quách Văn Bảy, 60 tuổi). Nhà ông ở xóm Cầu Kè - Giồng Me (nay thuộc phường 2, TP Bạc Liêu, Bạc Liêu), cách nhà Yên Lang xưa chỉ vài căn. Cái xóm nằm vắt mình theo con kênh đào nối từ sông Bạc Liêu. Hỏi chuyện xóm nghèo xưa, miệng phà khói thuốc, ông chậm rãi: “Hồi đó, con kênh trước nhà này do Pháp đào. Ngoài vàm có hai cây kè lớn. Cách vàm chừng vài trăm mét dân đắp một con đập để ngăn không chuyển lương thực cho Pháp. Khi khai đập, người dân đốn hai cây kè bắc ngang kênh để qua lại nên quen gọi xóm Cầu Kè. Ở đây, xưa có giồng cát ven biển người ta trồng nhiều me chua nên gọi xóm Cầu Kè - Giồng Me là vậy”.

Nhà nghiên cứu Trần Phước Thuận kể, xóm xưa vắng lắm, chỉ vài chục căn nhà về đây sinh cơ lập nghiệp làm muối và hải sản nhưng lại hội tụ nhiều nhân tài lĩnh vực nhạc cổ, cải lương. Một nhân vật khá nổi ngày xưa là ông Bảy Cao. Ông là người đưa phim ảnh của phương Tây vào kịch bản cải lương duy nhất và sớm nhất. Thời đó chỉ hát bội, cải lương thuần túy thôi nhưng riêng ông này những đoạn chiến trường ở Tây Âu, Đông Âu như ở Đức, Pháp… thì ông đưa xen hình ảnh phim vào. Lúc đó diễn viên dạt vô cánh gà, đèn phụt tối, phim chiếu sáng hiện ra. Những hình ảnh chiến trường xuất hiện với máy bay bỏ bom, oanh tạc, hấp dẫn lắm. Mỗi lần ổng về người ta xem đặc cứng luôn. Ai muốn coi phải mua vé trước chớ không thôi không có vé mà vô.

Trầm ngâm chút, ông Thuận kể tiếp: Khoảng trước năm 1960, ông Bảy Cao là một diễn viên sân khấu, hát một cặp với Năm Nghĩa (cha Thanh Nga, Bảo Quốc). Ông là người xây dựng đoàn cải lương đầu tiên ở Bạc Liêu có vị trí rất lớn ở thời kỳ đó là đoàn Hoa Sen.

Ông già Bảy Cao làm nghề thợ mã, ban đêm quy tụ rất nhiều người biết ca hát. Họ vừa cắt giấy, cắt sậy dán lâu đài, nhà, quần áo, giày dép… vừa ca hát cho đỡ buồn ngủ lúc trời khuya thanh vắng.

Phong trào đờn ca tài tử cải lương không ngừng phát triển ở miền Tây Nam Bộ. Ảnh: THU ĐÔNG

 

Soạn giả, đạo diễn, diễn viên Quốc Khánh (bên phải) theo con đường nghệ thuật từ xóm nghèo cải lương ngày nào. Ảnh: NGUYÊN VẸN

 

Xóm nghèo và “Kiếm hiệp kỳ tình” Yên Lang

Nhà Yên Lang ngày xưa chỉ cách nhà ông Cao Văn Lầu - người sáng tác bài Dạ cổ hoài lang chỉ chừng 500 m đường chim bay. Nơi chôn nhau cắt rốn của Yên Lang lại là nơi sinh sống của hậu tổ cổ nhạc - Nhạc Khị (Hai Khị), Ba Chột, Cao Văn Lầu… Hỏi soạn giả Yên Lang nay bao nhiêu tuổi rồi, ông Bảy Châu vội chạy sang nhà bên cạnh (bà con bạn dì ruột với Yên Lang) hỏi vọng vào: “Ông Cuội năm nay nhiêu tuổi vậy?”. Một lúc ông quay ra: 76 tuổi rồi. Thì ra không chỉ có tên khai sinh Nguyễn Ngọc Thanh, soạn giả Yên Lang còn có cái tên cúng cơm quê nhà xưa là Cuội. Hiện ông đang định cư tại Mỹ.

Giữa trưa hè ở miền quê bất chợt nghe lời ca đối đáp trong một bản vắn vở tuồng Đêm lạnh chùa hoang: “Kìa ông, tiệc rượu đêm nay chưa tàn cuộc, sao Sơn Ca đành vội vã bỏ đi sao…” hay “Bảo Xuyên ơi, đêm nay giữa canh trường cô liêu, ta gối đầu trên đá thèm giấc mơ yêu. Đắm hồn vào mộng liêu trai. Để yêu em được trọn lòng…”, tôi sực nhớ đến nhận xét của ông Trần Phước Thuận: “Lời ca của Yên Lang êm như thơ”. Quả thế, lời ca của ông mộc mạc, trữ tình, sâu lắng nhưng chứa đựng nhiều tự sự về tình yêu quê hương đất nước, về số phận những con người luôn khát khao kiếm tìm hạnh phúc. Ông Thuận còn bảo rằng cái đặc biệt của Yên Lang là “lấy cái tích do mình đặt ra rồi gắn vào một triều đại nào đó”.

Cũng tại cái xóm nghèo này, từ những tuồng tích để đời của Yên Lang, từ giọng ca truyền cảm của những anh trai làng nơi đây đã tạo nên một diễn viên, soạn giả, đạo diễn Quốc Khánh của ngày hôm nay. Quốc Khánh nhớ lại: “Hồi đó, cạnh nhà có một máy cát sét hay mở các tuồng như Xin một lần yêu nhau, Máu nhuộm sân chùa… nghe mà mắc ghiền nhưng đâu có biết nhà ông soạn giả Yên Lang lại sờ sờ gần nhà mình. Ngang nhà, bên kia bờ kênh có anh Hiệp ca rất hay, ca đâu đạt giải đó. Cứ mỗi lần bên đó ổng cất tiếng ca lên là bên này mình muốn chết luôn thôi! Máu ca hát như quyện vô người từ hồi nhỏ rồi. Xóm tôi nhiều người ca hát lắm. Lạ một điều là có người không hề biết một chữ nhưng ca rất hay, đờn lại giỏi chứ”.

Tên gọi vọng cổ có từ khi nào?

Bạc Liêu, vùng đất đã sản sinh ra bản vọng cổ - “bài ca vua” của sân khấu cải lương. Có một điều khá thú vị là cả một quá trình chuyển đổi từ nhịp hai bài Dạ cổ hoài lang của ông Cao Văn Lầu đến bài ca cổ nhịp 32 ngày nay đều là người Bạc Liêu. Trong đó có những người con từ cái xóm nghèo cải lương này.

Vào năm 1918, sau khi ông Cao Văn Lầu sáng tác bài Dạ cổ hoài lang nhịp 2 thì khoảng vài năm sau đó, ông Trịnh Thiên Tư sáng tác bài Dạ cổ hoài lang nhịp 4. Nhạc bản nhịp 4 này được nhiều soạn giả đặt lời ca để phục vụ đờn ca tài tử hoặc trong các kịch bản cải lương.

Mãi đến năm Giáp Tuất (1934), ông Năm Nghĩa (Lư Hòa Nghĩa, cha Thanh Nga - Bảo Quốc) dựa vào bản nhịp 4 chế tác thành nhịp 8 với bài ca nổi tiếng Văng vẳng tiếng chuông chùa. Chuyện kể rằng trong một đêm tối trời của năm đó, Năm Nghĩa đến hàn huyên và hòa tấu với ông Sáu Lầu (Cao Văn Lầu). Mải say sưa trong cung đàn tiếng nhạc, trời tối, mưa to không về được, Năm Nghĩa phải ngủ lại nhà người bạn cạnh nhà Sáu Lầu (vì nhà Sáu Lầu chật quá). Ngoài trời mưa vẫn rơi, bên trong Năm Nghĩa cứ trằn trọc mãi tới khi tiếng chuông chùa gần đó vang lên. Trong giây phút bất chợt ngẫu hứng, Năm Nghĩa cho ra đời 20 câu ca cho bản dạ cổ nhịp 8 Văng vẳng tiếng chuông chùa.

Vào ngày lễ giỗ tổ cổ nhạc 12-8 năm Ất Hợi (1935) tại Bạc Liêu, Trịnh Thiên Tư là người đầu tiên đề xuất các bản Dạ cổ hoài lang đã mở sang nhịp 4, nhịp 8 mang tên Vọng cổ - tức trông về xưa. Một thuật ngữ để chỉ các bài bản có nguồn gốc từ bản Dạ cổ hoài lang. Đề nghị này được nhạc sĩ Cao Văn Lầu cùng nhiều nghệ sĩ tán thành. Kể từ đó cái tên Vọng cổ được gọi cho đến ngày nay.

Từ vọng cổ nhịp 8 đến vọng cổ nhịp 32

“Sau khi bản Vọng cổ nhịp 8 của Năm Nghĩa ra đời, tuy là một phát kiến lớn nhưng Mộng Vân nói độ mùi chưa đủ nên sau đó ít lâu, ông đã lập nhạc bản Vọng cổ nhịp 16” - nhạc sĩ Trần Tấn Hưng có lần xác nhận việc ra đời bản Vọng cổ nhịp 16 như vậy. Đây có lẽ là soạn giả có nhiều kịch bản cải lương nhất Việt Nam (68 kịch bản). Một hội thảo “Hiện tượng Mộng Vân” đã được tổ chức tại TP.HCM vào tháng 3-1991. Bởi trong sách Guinness Việt Nam thế kỷ 20 thì hai soạn giả viết nhiều vở cải lương nhất là Hà Triều - Hoa Phượng (TP.HCM) gần 100 vở. Riêng soạn giả Viễn Châu viết hơn 50 vở.

Trở lại bài Vọng cổ, sau nhịp 16 của Mộng Vân, ông Trần Tấn Hưng đã chế tác tiếp nhịp 32 là bài Vọng cổ phổ biến hiện nay. Sau đó, đến khoảng 1950, Nhạc Khị tiếp tục nghiên cứu biên soạn bài Vọng cổ 6 câu nhịp 64. Tuy nhiên bản Vọng cổ nhịp 64 chưa được phổ biến rộng, chưa thay thế được vị trí của bản nhịp 32 như ngày hôm nay.

NGUYÊN VẸN

Nguồn tin: TCGD theo PLTP
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

ĐẠI THÀNH – QUÊ MỚI TẦM CAO.

CLVNCOM - ĐẠI THÀNH – QUÊ MỚI TẦM CAO. ( Ca cổ) Sáng tác : Nguyễn Văn Bớt - Nguyển Quang. Ý thơ : Huy Tùng Trình bày : NSND Trọng Hữu - NSUT Thanh Kim Huệ.

 

NSND Diệp Lang xúc động hội ngộ nhạc sĩ Lam Phương

NSND Diệp Lang đã đến thăm nhạc sĩ Lam Phương tại Nursinghome - California - Mỹ khi hay tin ông bệnh nặng. Hai nghệ sĩ đã hội ngộ sau nhiều năm xa cách.

 

Nghệ sĩ Hoài Dung từ trần

Nghệ sĩ Hoài Dung – vợ của tác giả vở cải lương “Tướng cướp Bạch Hải Đường” - đã trút hơi thở cuối cùng lúc 15 giờ 30 phút ngày 18-6 tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hưởng thọ 82 tuổi.

 

Diễn viên Lê Dương Bảo Lâm bị đánh khi phát cơm từ thiện: "Diễn để quay phim"?

Khi đoạn clip nghệ sĩ Lê Dương Bảo Lâm bị đánh trong lúc phát cơm từ thiện tại Bệnh viện Ung Bướu (TP HCM) lan truyền chóng mặt trên mạng xã hội, nhiều người đã đặt nghi vấn về độ trung thực của sự việc này.

 

965 số "Tạp chí văn nghệ" sau 20 năm phát sóng

Tối 8-6, Hãng phim TFS của Đài Truyền hình TP HCM đã tổ chức "Đêm Gala tri ân đội ngũ sáng lập Hãng phim TFS", đồng thời mừng sinh nhật 20 năm của chương trình "Tạp chí văn nghệ" đã gần chạm đến cột mốc 1000 số phát sóng.

 

Hồng Đào, Diễm My kể chuyện xin vai trong "Phượng khấu"

Nữ diễn viên Hồng Đào, Diễm My và nam diễn viên Jun Phạm thổ lộ rằng đi xin vai chứ không được mời trong dự án phim nhiều tập "Phượng khấu".

 

"Ngôi nhà nghệ sĩ" - Đặc sản du lịch

Đây là một trong những sản phẩm du lịch văn hóa mang nét đặc trưng của TP HCM đang được triển khai

 

NSƯT Kim Tử Long: Cải lương chưa bao giờ mất

Khẳng định cải lương chưa bao giờ mất, vì vậy NSƯT Kim Tử Long luôn mơ ước sẽ có một sân khấu cải lương riêng để tạo sân chơi dành cho các nghệ sĩ cải lương trẻ và cũng như duy trì và phát triển bộ môn nghệ thuật truyền thống này.

 

Chứng nhân của thăng trầm cải lương

Mấy ngày qua, giới sân khấu cải lương buồn bã trước sự ra đi của NSND Phan Phan - bậc thầy của thiết kế sân khấu và cũng là chứng nhân cho bao cuộc thăng trầm của cải lương. 87 tuổi nhưng chưa bao giờ thôi tâm huyết với sân khấu cải lương, NSND Phan Phan được thế hệ hậu bối xem như một người thầy lớn, một bậc cha chú đáng kính và noi gương.

 

Việt Trinh thán phục, ôm chầm lấy Nghinh Lộc vì diễn xuất xuất thần

Sau màn thử sức với rap và hát đầy dễ thương tuần trước, tuần này Nghinh Lộc quay trở về với thế mạnh của mình trong một tiểu phẩm chính kịch. Nghinh Lộc xuất sắc giành chiến thắng nhất tuần với 39,80 điểm.

 

Cải lương tư nhân miền Tây khởi sắc

Cải lương không thể chết ngay trên chiếc nôi sinh ra nó, chỉ có biết làm hay không mà thôi

 

"Chung Vô Diệm" cháy vé, Chí Linh – Vân Hà hào hứng dựng tuồng mới

Sau thành công của vở "Chung Vô Diệm", sân khấu Chí Linh – Vân Hà gây cơn sốt cháy vé tại tại Nhà hát Trần Hữu Trang. Cả hai hào hứng đưa lên sàn tập vở mới nhằm tạo cơ hội cho các diễn viên trẻ tỏa sáng.

 

MỘT KỲ TÀI LĂN LÓC

CLVNCOM - Văn hghê hải ngoại vài năm nay có một show đáng xem với nhiều khách mời là những danh ca khó tính đến đâu cũng hÀo hứng tham gia kể chuyện xưa, làm sống dậy những sự kiện văn hoá, chính trị, xã hội...của một thời, không kém phần náo nức, rạo rực trong lòng khán giả ngày nay, nhất là những giá trị nhân văn, tinh thần tôn sư trọng đạo thể hiện một cách nhẹ nhàng khi các sao đều nhớ như in những cái tên sau hậu trường từ nhạc sĩ, hậu đài, dồng nghiệp và những người dìu dắt mình vào nghề từ lúc còn được gọi là bé, chưa có tên tuổi, đến khi trở thành sao..mọi chuyện xưa giờ đã thành những câu chuyện đẹp đấy ắp tình bạn, tình gia đình, tình đồng nghiệp.

 

Tuyết Thu - Ngôi sao may mắn

Nhìn lại đời mình, NSƯT Tuyết Thu nhận thấy như định mệnh sắp đặt và chị thầm cảm ơn điều đó

 

NSND họa sĩ Phan Phan qua đời

NSND đạo diễn Trần Ngọc Giàu, Chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, vừa thông tin NSND họa sĩ Phan Phan đã qua đời vì tuổi cao sức yếu, hưởng thọ 87 tuổi.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga trải lòng khi nghe MC Quyền Linh muốn rời khỏi showbiz

Sau khi biết tin MC Quyền Linh tuyên bố sẽ tạm dừng mọi hoạt động showbiz do "chán và mệt mỏi" trước những lời thị phi, nghệ sĩ Hồng Nga đã chia sẻ những trải nghiệm của một người từng chịu nhiều áp lực.