16:10 PDT Thứ sáu, 19/04/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 73

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 72


Hôm nayHôm nay : 15573

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 367044

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16652572

Trang nhất » Tin Tức » Văn Thơ Tản Mạn

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Mùa hát chầu tháng 2 âm lịch khép lại với không ít vui buồn của các nghệ sĩ hát bội. Dù còn biết bao khó khăn bủa vây, nhưng các nghệ sĩ vẫn đang nỗ lực vượt qua, để mỗi suất diễn họ lại thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, với hiện trạng hoạt động, công tác đầu tư, bảo tồn và phát triển, ước chừng 10 năm nữa nghệ thuật hát bội sẽ không...

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Khai tâm từ cát

Đăng lúc: Thứ sáu - 16/02/2018 10:15 - Đã xem: 649
CÁT

CÁT

Không ai sinh ra ở cát mà phản bội lại cát làng.

1. Ông Róp năm nào tảo mộ đoạn 18 tháng chạp đều kêu bọn trẻ con lít nhít trong họ đến dọn xôi nếp đậu lạc, không cho chúng ăn thịt mà dọn hết các món cá từ to đến bé nhất. Hàng chục loại cá, mỗi thứ 3 con, loại to thì bỏ một hay hai khúc trên cái nia rộng lắm. Rồi ông lấy tàu chuối chuốt lá dùng làm cái thước chỉ vào từng loài cá nói tên. Đây là con cá dở, thịt nó rất ngon; nó to bè, sống tầng đáy. Xưa có ông vua thích ăn cá dở. Để tiến vua, dân phải phi ngựa nước đại từ làng biển khó khăn nhất vào kinh thành cho cá còn tươi. Sức người mệt lử, sức ngựa tàn lực, mỗi ngày mất mấy con ngựa. Một lần được dùng bữa với vua, vị quan từ làng biển đỗ đạt phải giải thích con cá này tên gì mà ngon. Thương ngư dân và quốc khố dùng tiền mua ngựa đưa cá vào kinh quá tốn kém, vị quan đã bẩm tấu đó là cá dở, làng của thần không ăn, bắt được là bỏ đi vì vị cá thua cả cá nục. Vua nghe ra, dặn đầu bếp bỏ món cá dở đi, đã ăn là nem công, chả phượng chứ đồ dở ăn làm gì. Từ đó, người, ngựa, ngư dân không còn cảnh cung tiến cá mỗi ngày, huyền thoại cá dở đến nay vẫn còn và ngon nức tiếng.

Khai tâm từ cát - Ảnh 1.
 

Mỗi con cá, ông Róp kể một sự tích cho bọn trẻ. Người lớn dự cỗ họ hàng nhà trên, bọn trẻ ngồi lẫn vào cát. Gió mùa đông thổi cát vào cả xôi, cả cá. Ông bắt chúng ăn, ăn để cho biết ngày xưa tổ tiên dựng làng phải đối mặt với cát như thế. Làng biển nào cũng khó, từ đáy cát mà đi lên, không ai sinh ra ở cát mà phản bội lại cát làng. Cát khó khăn, trắng buốt nhức mắt nhưng đó là đất đai hương hỏa, là bản quán ngàn đời. Cát trắng dại khờ nhưng biết nuôi dưỡng từng phận đời trong làng cho cuộc đi biển bảo vệ quê hương của hậu thế biết noi gương lẫm liệt của tiền nhân. Ông Róp khai tâm về cát như thế mà bọn trẻ cứ bốc cơm nếp cùng cá mà ăn như niềm tự hào của bữa vỡ lòng.

2. Làng biển có lệ ngủ biển, ngủ vùi trên cát mỗi mùa hè đến. Lễ ấy kéo dài từng cuộc đời mới lọt lòng đến khi về với tổ tiên trên cát. Mùa ngủ biển hồi nhỏ, thằng Sơn trải chiếc chiếu, bác Phú lại kể cho tôi cốt tích những bậc khai canh làng biển nhỏ bé 350 năm này. Bác kể trong các câu chuyện của người xứ này có được, nó nhiều như cát, công sức bằng máu và nước mắt, cả những chuyện tình vợ đợi chồng mãi không về của bao nhiêu mùa bão tố. Trong nghĩa địa làng biển ấy, nhiều lắm những ngôi mộ gió không có cốt, chỉ vun cát lại thành ngôi mà thờ vọng vì biển vùi vào đáy bao trai tráng mưu sinh gặp lúc gió chướng đột ngột.

Ngủ biển làm ra bao nhiêu cuộc tình trên cát, nghe đã thương cát dại khờ. Một cuộc tình viết lên trên cát trong mấy mùa ngủ biển, ấy là chuyện thằng Sơn kể, anh Thường chị Bình yêu nhau, hẹn ra bãi cát làng bao nhiêu đêm nay mà chỉ ngồi hai người hai bên, ngồi không sát nhau. Con nít cả làng đi xem. Mọi đêm họ vẫn cười nói, mà hôm nay chị Bình khóc hết nước mắt. Anh lên đường nhập ngũ lính biển. Hết hè, đông sang, cái tin lạnh lùng lan về, người yêu của chị đã mất khi làm nhiệm vụ. Chị buồn như con dã tràng cô đơn. Người làng nói con Bình mà đứa nào cưới được nó thật phúc đức, nó có nết lắm; thằng Thường là ngư phủ thứ thiệt rứa mà ông trời không thương mối duyên hai đứa này... Ngày anh lên đường, ngư dân đánh cá vừa về. Họ chia tay, anh cầm lên con cá chai bởi ở chốn đông người không thể hỏi to được. Con cá là biểu tượng câu hỏi: "Chờ ai?". Chị nhón mớ cá ngạnh lên như một ẩn dụ thay lời muốn nói: "Chờ anh!". Vậy mà chị chờ mãi đến lúc cuối đời anh không về…

3. Năm nào đến mùng 1 Tết, nhà mô cũng mở món ăn khai tâm cho con cháu. Món ăn vỡ lòng về thương nhớ, yêu ghét, trách nhiệm với bản quán, xóm làng. Món giản đơn nấu từ gạo đỏ, làng gọi gạo lức, trồng ở ruộng su, đi cấy ruộng nước chấm thắt lưng. Cây lúa gạo đỏ cao lút đầu người, đất trời có bao trái ngang, nó vẫn đứng thẳng. Nó khái tính. Mỗi năm trồng một vụ, thu hoạch xong cất vào bao, đến cuối năm đưa ra xay xát. Mùng 1 Tết, người cao tuổi nhất nhà đứng ra nấu nồi cơm gạo đỏ. Nồi cơm không thơm, có mùi khói lên gian giữa trong nghi ngút khói hương, cả nhà quây quần nghe khấn.

Bát cơm đầu tiên đặt lên bàn thờ tiên tổ để nhớ về tiền nhân khai khẩn đất làng với bao cực nhọc. Chén cơm ngày xưa cha ông khai đất đã dùng thì nay con cháu vẫn gìn giữ. Khi cây nhang cháy đúng phân nửa, bát cơm được đưa xuống đặt lên bàn, sớt mỗi người trong nhà một ít; lộc của công lao khẩn khai cha ông ban phước. Mỗi hạt cơm gạo lức quý giá mồ hôi, xương máu. Bữa ăn không thịnh soạn nhưng có dưa hành, kiệu kèm dĩa bánh chưng. Đặc sản nhất là tô canh rau dền nấu cùng tép biển mua ở chợ làng ngày 30 Tết. Ấy là bát canh nhắc nhớ đi đâu xa cũng nhớ về món ăn quê mùa, thô kệch nhưng đó là nơi cất giữ được tình cảm thương nhớ.

Đũa vót bằng tre trước đêm 30. Đôi đũa úp vào bát, tượng trưng cho chí khí mở mang làng xóm, bát đựng cơm thô mộc từ đất thấm đẫm biểu tượng bản quán đã giữ gìn mấy ngàn năm. Bữa ăn, các nhà trong làng ôn lại thuở đất làng khai sinh. Từng câu chuyện về các bậc tiền nhân lẫm liệt được kể ra về khí phách yêu nước. Những gia đình uyên bác lịch sử kể cho cháu con nghe các trận đánh của hào kiệt hiệu triệu lòng dân đánh bại quân Tống, Nguyên, Minh, Thanh… rồi kể về một số tấm gương lãnh binh bên bờ sông Gianh không khuất phục triều đình phong kiến, chiêu hồi dân chúng, lập thành lũy, kháng thực dân.

Mỗi năm, từng câu chuyện dày lên trong trí nhớ của lớp trẻ sau mỗi lần khai tâm. Tình nghĩa xóm làng, bản quán cứ thế được bồi đắp. Những đứa con của làng lớn lên, ngược xuôi với bao dâu bể cũng không thể nào phai mờ nhiều câu chuyện bên bát cơm gạo đỏ. Ấy là chuyện ở làng cát Thanh Bình, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình quê tôi đó…

 
MINH PHONG ảnh Huỳnh Công Bá

Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Từ khóa:

sinh ra, phản bội

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Mùa hát chầu tháng 2 âm lịch khép lại với không ít vui buồn của các nghệ sĩ hát bội. Dù còn biết bao khó khăn bủa vây, nhưng các nghệ sĩ vẫn đang nỗ lực vượt qua, để mỗi suất diễn họ lại thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, với hiện trạng hoạt động, công tác đầu tư, bảo tồn và phát triển, ước chừng 10 năm nữa nghệ thuật hát bội sẽ không tránh khỏi sự mai một.

 

Khai mạc liên hoan đờn ca tài tử Saigon

Liên hoan Đờn ca tài tử TP HCM 2019 - Giải "Hoa Sen Vàng" đang diễn ra từ nay đến ngày 18-4, mở cửa tự do cho khán giả vào xem.

 

Đường dài miệt mài web đi-15 năm

13-4-2004, 13-4-2019 một chặng đường 15 năm, một móc thời gian đáng nhớ,nhớ một trò chơi trong ký ức chúng ta 5,10,15,20. nhớ những dấu ấn, những dấu chân của web; những bài viết, những bản tin,video clip, những hình ảnh xưa, mới nhât,những tính năng mới của web... đều chung một mục đích bảo tồn và phát triền cải lương...Mọi thứ tưởng dễ chớ không dể, nhất là trong giai đoạn dài trầm lắng của cải lương,có những hy sinh,có những qui tắc thầm lặng, có những nụ cười cũng như có những giọt nước mắt...

 

Một Kỳ Tích

Thanh Sơn là người con trai út trong gia đình Bầu Thắng _ Minh Tơ vừa làm được một kỳ tích, ''đột phá'' vào một nhà hát truyền thống ở Paris _ Nhà hát Le Mandapa , để giới thiệu về bộ môn Nghệ Thuật Tuồng Cổ Việt Nam, đồng thời hướng dẫn, giảng dạy hàng chục thanh niên nam nữ trẻ người Pháp chính thống có, người Pháp di dân có...đã ghi danh học hỏi tìm hiểu về bộ môn này.

 

Nghệ sĩ Lê Bình ráng viết cho xong quyển hồi ký cuộc đời

Sáng 6-4, CLB Phóng viên sân khấu - Hội Sân khấu TP HCM đã đến thăm nghệ sĩ Lê Bình đang điều trị ung thư phổi và bị liệt nửa người tại Bệnh viện Quân đội 175.

 

Xúc động tang lễ của nghệ sĩ Anh Vũ tại Mỹ

Sáng 6-4, theo giờ địa phương, ca sĩ Leon Vũ và các nghệ sĩ đồng nghiệp tại Mỹ đã tổ chức tang lễ nghệ sĩ Anh Vũ tại nhà quàn An Lạc tại tiểu bang California – Mỹ. Nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương, tiễn đưa nghệ sĩ Anh Vũ trong niềm tiếc thương.

 

Nghệ sĩ Hoàng Lan xuất hiện trên truyền hình sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật

Sự xuất hiện của Hoàng Lan tại Ký ức vui vẻ khiến người hâm mộ không khỏi bất ngờ. Nữ nghệ sĩ hạnh phúc khi được đứng trên sân khấu, gặp lại khán giả sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật.

 

Sao nối ngôi' mùa 4: Mới lạ và đa dạng mang đậm tính giải trí

Chiều ngày 28/3, Jet Studio đã tổ chức thành công buổi họp báo công bố phát sóng chương trình Sao nối ngôi mùa thứ tư. Chương trình gồm 13 tập phát sóng trên kênh THVL1 vào lúc 21h00 thứ Tư hàng tuần, kể từ ngày 3/4/2019.

 

NGHỆ SĨ HÀI ANH VŨ

Mỗi lần mưa gió lớn là tôi lại nhớ về tuổi thơ. Nhớ mái nhà thân thương của gia đình bao năm qua vẫn tồn tại một niềm trăn trở:” Ai sẽ thay thế ba má làm trụ cột trong gia đình?”

 

Nghệ sĩ Anh Vũ đột ngột qua đời, trái tim tôi nhói đau!

Nghệ sĩ hài Anh Vũ được khán giả yêu thích qua nhiều vai diễn từ sân khấu kịch, tấu hài cho đến các chương trình truyền hình, phim điện ảnh. Anh đã ra đi ở tuổi 47 khi đang lưu diễn tại Mỹ.

 

Nghệ sĩ hài Anh Vũ mất đột ngột tại Mỹ

Diễn viên điện ảnh Trí Quang vừa thông tin cho PV báo NLĐ biết nghệ sĩ hài Anh Vũ đã đột ngột mất tại Mỹ tối 1-4 theo giờ địa phương tại quận Cam, tiểu bang California.

 

Hát bội không chết, nếu biết làm

Tìm cho nghệ thuật tuồng (hát bội) một lối đi mới, những thành tựu đạt được của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đáng để Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP HCM suy nghĩ

 

Theo Bước Dấn Thân Của Soạn Giả Loan Thảo - 100 Năm Cải Lương

CLVNCOM - Soạn giả Loan Thảo đã làm cho tân cổ giao duyên thành lời ru, đưa khán giả vào những mộng đẹp, những giấc ngủ an lành, nghe đi nghe lại khán giả không chán, càng nghe càng thấm, nghe thành thuộc lòng...những bài tân cổ giao duyên dường như ai thích sáng tác,đam mê nghệ thuật.. đều có thể sáng tác được nhưng để đưa ra một sản phẩm chất lượng,một cuộc giao duyên đẹp,ý nghĩa là điều không dễ chút nào...

 

Những “tuyệt kỹ” của tài tử Tây Đô

Các nghệ nhân: Hai Lợi, Đào Xinh và Thanh Tùng là 3 trong 8 nghệ nhân Cần Thơ vừa được Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú (NNƯT). Đây là những nghệ nhân gạo cội của đờn ca tài tử Cần Thơ, sở hữu những “tuyệt kỹ” mà giới tài tử Nam bộ đều công nhận.

 

Nghệ sĩ Thanh Sơn: Hãy nhìn thoáng hơn về nghệ thuật tuồng cổ

Nghệ sĩ Thanh Sơn, hậu duệ đời thứ 3 của cải lương tuồng cổ Bầu Thắng - Minh Tơ - Thanh Tòng, chập chững học lóm nghề của ông bà, cha mẹ khi mới 6, 7 tuổi. Khi có tuổi, nghệ sĩ Thanh Sơn lại đau đáu với công tác truyền nghề cho thế hệ trẻ, đó là lý do ông gắn bó 13 năm với vai trò giảng viên vũ đạo tuồng cổ Khoa Kịch hát dân tộc Trường Sân khấu điện ảnh TPHCM; rồi mở lớp học dành cho các bạn trẻ yêu thích nghệ thuật tuồng cổ.

 

Ra mắt “Sân khấu cải lương mới Đại Việt”

Chiều 25-3, soạn giả Hoàng Song Việt và NSƯT Triệu Trung Kiên đã họp báo giới thiệu chương trình “Sân khấu cải lương mới Đại Việt”.