04:17 PDT Thứ hai, 23/09/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 232

Máy chủ tìm kiếm : 154

Khách viếng thăm : 78


Hôm nayHôm nay : 3884

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 442085

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 19495382

Trang nhất » Tin Tức » Văn Thơ Tản Mạn

NGHỀ THẦY

Đăng lúc: Chủ nhật - 20/11/2016 01:36 - Đã xem: 952
NGHỀ THẦY

NGHỀ THẦY

“Thầy học là người thay quyền cha mẹ mà dạy dỗ ta được nên người tử tế. Vậy ta phải yêu mến thầy học cũng như yêu mến cha mẹ”.

Đoạn trên nằm trong sách “Luân lý giáo khoa thư”, cuốn sách giáo khoa mà những học sinh Việt Nam đầu thế kỷ XX đều phải học qua.

Sự tôn trọng phẩm giá người thầy luôn đi cùng với một tinh thần khuyến học căn bản, một khát vọng phát triển lành mạnh của xã hội. Trong sách “Việt Nam phong tục” của học giả Phan Kế Bính, đoạn viết về tương quan thầy trò cho thấy cái tinh thần “hãy yêu lấy thầy” được biểu hiện cụ thể qua một thứ lễ bắt buộc, chuyển hóa qua sự đáp đền vật chất: “Học trò học nghề hay học chữ, ở với người dạy cho mình đều có nghĩa là thầy trò. Học trò phải kính trọng thầy, phải quý mến thầy, mà nhất là thầy dạy học chữ phải kính trọng hơn nữa. Học trò khi mới vào học gọi là nhập môn, phải kiếm buồng cau, lạy yết kiến thầy hai lạy. Lúc học gặp khi mồng năm ngày Tết như Tết Nguyên đán, Tết Thanh minh, Tết Đoan dương, Tết Trung thu, mùa nào thức ấy, hoặc cặp gà thúng gạo, hoặc đường mứt bánh trái, hoặc dăm ba quan tiền tùy tình đa thiểu mà đem đến lễ thầy”.

Bởi trong quá khứ, không gian giáo dục còn hạn chế (các trường học lớn chỉ có thể có ở kinh thành) nên việc những nhà Nho mở lớp trong sân đình, trong vườn nhà, tựu trò mỗi buổi dạy dăm bảy đứa, trải chiếu mà dạy học là hình thái “trường lớp” phổ biến. Thế nhưng, việc giữ mối đạo lý trong quan hệ thầy trò được kiểm soát, coi trọng.

Các thầy đồ ngày xưa mà ta bắt gặp trên các tranh vẽ, tranh khắc thường mang một hình tượng gầy nhom, khắc kỷ nhưng toát ra vẻ uy nghiêm kiêu hãnh. Sự nhân đức, mô phạm trong khổ hạnh của người thầy được người dân trọng vọng, yêu mến. Trách nhiệm của môn sinh với thầy học chẳng khác nào trách nhiệm con cái với cha mẹ...

Nhưng cũng cái “thiết chế”, tập tục cũ đã sinh ra tiêu cực. Cụ Phan Kế Bính gọi đó là “thói dở”. Rằng, những ông “thầy đồ quèn học hành chưa hiểu vỡ mạch sách, văn chương chưa thuộc đủ lề lối mà đi về những vùng quê để tìm nơi thiết trướng gõ đầu trẻ dám lên mặt đạo mạo” để khi nào nhà có tang ma hiếu hỉ đều bắt đồng môn gánh vác, ấy là “cái mọt của thiên hạ”.

Hóa ra, cái dấu hiệu “thương mại hóa giáo dục” đã có từ ngàn xưa, trong nền giáo dục ảnh hưởng Nho học chứ không phải tới xã hội thị trường mới có. Tuy nhiên, cũng ngay từ thời ấy, đó là hiện tượng bị lên án; trái lại, những minh sư có lý tưởng luôn được trọng vọng, bởi đó là những người đứng ở trung tâm của sự kiến tạo phát triển đất nước: lương sư hưng quốc.

Nhưng làm lương sư - nghề làm thầy chân chính - nói như nhà nghiên cứu Hoàng Xuân Việt trong cuốn “Gương thầy trò” thì phải chuẩn bị một tâm thế mình đang làm cái “nghề bạc”: “Tự bản chất của nghề là bạc do lòng người ít biết ơn. Bạc tự bản chất vì hễ làm thầy là cho, mà chỉ lãnh lại tượng trưng thôi. Tượng trưng đây là thù lao theo luật công bằng. Dạy học, không phải thương mãi nên không nhắm lời lãi được. Trừ trường hợp ai muốn thương mãi nghề làm thầy. Bạc do lòng người ít biết ơn, vì tri ân là một đức tính họa hiếm chỉ có trong những góc tâm hồn cao thượng thôi…”.

Vai trò của nghề thầy không thay đổi, thậm chí được đặt ở vị trí cao hơn trong xã hội kinh tế tri thức. Chế độ thu nhập cho nghề thầy cũng được cân đối ở mức “thực tế” hơn để bảo đảm “có thực mới vực được đạo”. Nhưng không hẳn là đã ổn, đã công bằng so với các ngành nghề chăm lo an sinh khác trong xã hội. Từ đó, phát sinh những ngôi trường thương mại hóa giáo dục một cách bất kể cứu cánh giáo dục hay những người thầy theo “thói dở” cũng nhiều.

Lương sư hôm nay có thể không còn mang hình ảnh khổ hạnh như năm xưa nhưng điều đó không nói lên hết những khắc khoải ưu tư trên hành trình tải đạo, tải tri thức và những giá trị sống tốt đẹp giữa lòng một xã hội thị trường đầy giông bão.

Nguyễn Vĩnh Nguyên

Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Bị nhồi máu cơ tim, NSND Kim Cương cấp cứu

Ngày 21-9, gia đình đã đưa NSND Kim Cương vào cấp cứu tại Bệnh viện Tâm Đức, TP HCM trong tình trạng khó thở. Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch đã chẩn đoán bà bị nhồi máu cơ tim.

 

Quách Thị Diễm Ngọc chứng minh bản thân là “con nhà nòi” chính hiệu

Đến với cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2019, Quách Thị Diễm Ngọc khiến người hâm mộ yêu mến qua các trích đoạn ngọt ngào, trữ tình, nhẹ nhàng rót vào lòng người nghe nhiều cung bậc cảm xúc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 "Trai tài gái sắc" miền Bắc: "Đi thi là chính, đi học là... mười"

Tuy không sở hữu ưu thế "thiên thời, địa lợi" như những thí sinh ở khu vực miền Nam, hai giọng ca đến từ miền Bắc là Vũ Thị Nguyệt và Lê Trung Tuấn vẫn xuất sắc vượt qua gần 30 thí sinh để góp mặt trong vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Nghệ sĩ Trung Dân: "Sách của tôi mà in thì... đám tang tôi sẽ ít người đến!"

Nghệ sĩ Trung Dân đã viết về những người chầu chực bên đạo diễn để xin được đóng vai quần chúng. Song, khi trở thành đạo diễn có tên tuổi, họ đã gợi ý diễn viên "lên giường trước khi lên phim".

 

Diễn viên hài Thu Trang diễn... cải lương

Khi công bố diễn viên hài Thu Trang tham gia vở cải lương tuồng cổ "Dương Quý Phi" của cố soạn giản NSND Thế Châu, công chúng tỏ ra hoang mang

 

Người phổ nhạc Truyện Kiều qua đời

GS-TS Trần Quang Hải vừa cho biết nhạc sĩ Quách Vĩnh Thiện, người phổ nhạc Truyện Kiều của đại thi hào Nguyễn Du, đã qua đời hôm 13-9, hưởng thọ 76 tuổi, tang lễ tổ chức ngày 20-9 tại Paris - Pháp.

 

Cư xá của những nghệ sĩ danh tiếng Sài Gòn xưa

Cư xá Chu Mạnh Trinh trước kia có tên là cư xá Ngân hàng Đông Dương, nằm trong hẻm số 215 Chi Lăng, ấp Đông Nhất, xã Phú Nhuận, quận Tân Bình, tỉnh Gia Định, ngoại vi Sài Gòn. Đây là một con hẻm có quy hoạch cho khu cư xá, gồm một hẻm trục lớn và các hẻm nhỏ tỏa nhánh thẳng góc hai bên, đánh số 215 A, B, C, D, E, F cho tới G. Khoảng năm 1962 hay 1963, Trường Chu Mạnh Trinh được lập ở phía đầu hẻm nên dân quanh vùng gọi là cư xá Chu Mạnh Trinh.

 

NSND Minh Vương tri ân đồng nghiệp trong ngày giỗ Tổ sân khấu

Tối 9-9, NSND Minh Vương đã tổ chức lễ giỗ Tổ sân khấu tại Trung tâm Văn hóa quận 5, TP HCM nhằm tri ân tình cảm và sự đồng hành của các nghệ sĩ đồng nghiệp đối với ông.

 

Nghệ sĩ sân khấu tưng bừng giỗ Tổ

Sáng 9-9, Ban Ái hữu nghệ sĩ - Hội Sân khấu TP HCM đã tổ chức chương trình kỷ niệm Ngày truyền thống Sân khấu Việt Nam. Đông đảo nghệ sĩ nhiều thế hệ đã đến tham dự và thắp hương tưởng nhớ những bậc tiền bối đã dày công vun đắp ngôi nhà sân khấu của dân tộc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 - ĐÊM CHUNG KẾT 1 Cuộc tranh tài đầu tiên của top 9

Top 9 thí sinh của vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019 đã có những ngày tập luyện "chạy nước rút" cùng ban huấn luyện, sẵn sàng cho đêm loại trực tiếp đầu tiên diễn ra vào lúc 20g30 chủ nhật (8/9) tại Nhà hát HTV.

 

Vang tiếng đờn ca tài tử Nam Bộ giữa thủ đô

Những CLB đờn ca tài tử Nam Bộ và CLB hâm mộ sân khấu cải lương tại Hà Nội đã góp phần làm nên diện mạo của bộ môn nghệ thuật độc đáo này tại thủ đô

 

Gameshow “Tài tử miệt vườn” tái xuất mùa 2 có gì mới?

Vào lúc 20h ngày 31.8.2019, “Tài tử miệt vườn” sẽ tái xuất trên sóng của 02 Đài phát thanh truyền hình Đồng Tháp, Tây Ninh với tổng giải thưởng lên đến 267 triệu đồng.

 

Nghệ sĩ Hoàng Long từ trần

Nghệ sĩ Kim Ngân vừa báo tin cha của cô là nghệ sĩ Hoàng Long đã trút hơi thở cuối cùng lúc 16 giờ 25 ngày 4-9.

 

Bình Tinh kể chuyện khán giả tưởng mình chết vì chỉ hát đám tiệc

Hai nghệ sĩ cải lương Bình Tinh và Thanh Thảo rớt nước mắt chia sẻ về quãng thời gian khó khăn khi duy trì nghệ thuật hát cải lương.

 

NSUT Vũ Linh

Sau khi tham gia chương trình "Trăm năm nguồn cội" tại Nhà hát Bến Thành được khán giả khen ngợi, NSƯT Vũ Linh đã có những tâm sự về niềm hạnh phúc của đời nghệ sĩ, trong đó hai năm 1995 và 1999 anh được trao giải với một vai diễn: Nguyễn Địa Lô trong vở "Bức ngôn đồ Đại Việt".

 

NSND Minh Vương trải lòng trong ngày nhận danh hiệu cao quý

Nghệ sĩ Minh Vương là một trong 3 người được UBND TP HCM gửi văn bản đề nghị trung ương xem xét, đặc cách phong tặng danh hiệu NSND cùng với hai nghệ sĩ Thanh Tuấn và Giang Châu.