Chất giọng trong Cải Lương

Giọng Thổ và giọng Kim

Tìm hiểu về cải lương thì biết là cái từ giọng kim và giọng thổ là cách nhân dân ta hay dùng để phân loại độ cao của giọng, kiểu như terno hay soprano ấy. Người ta hay dùng nó trong hát chèo hay cải lương.Giọng thổ là giọng hát của nam có tính chất tượng thanh (thổ thuộc "dương", dương tức nam). Âm sắc trầm ồ và ấm. Được phân ra các loại giọng như sau:GT đồng, to, khoẻ; cao độ ngang giọng nữ, từa tựa terno, có ng bảo là giọng kim nam,GT lá, nam hát theo giọng nữ nhưng dùng giọng giả và GT bùn, giọng nam ồ hơi khàn, rè, "nát như bùn". Tìm trên từ điển thì nó gọi chung giọng thổ là bass. Đa phần giọng nam là giọng thổ, chỉ có chị Chanh hay chị Siu là nữ có giọng suýt soát này thôi, mà chỉ suýt soát thôi. Giọng Contralto dc qui ra là giọng Thổ nữ, rất hiếm ở VN mà tớ cũng ko bít ai ở nn cả.Thế nên giọng mẹ Q hẳn là uy lực lắm hịhị.Còn giọng kim là giọng hát của nữ (kim thuộc "âm", âm tức nữ), Âm sắc cao, vang như tiếng đồng, tiếng sắt.có 2 loại là giọng kim mũi và giọng kim vắt.GK mũi, giọng nữ cao vang nhưng đầy đặn và ấm áp, tương tự mezzo soprano hay soprano.GK vắt, giọng nữ cao, vang lanh lảnh nhưng âm sắc hơi chói, tương tự soprano leige.Tóm lại chung giọng kim là soprano.Anh Tùng Dương là nam ca sĩ hiếm hoi đạt dc giọng kim ấylại còn lắm thứ thổ pha kim, nghe nói là kiểu giọng ok nhất.
Lãnh vực thứ hai là để chỉ giọng chim, mấy ng thích nuôi chim sẽ biết.Mình thấy ng ta chú trọng cái này nhất khi nuôi cu gáy. Trong này chia ra còn lắm loại hơn người.Nói chung là ko tiện tìm hiểu.
Thế có giọng mộc thuỷ hoả ko? thế là lật đật đi tìm.xem trong tử vi thấy cũng co mà nghiêng về nhân hình nhân tướng quá.nghe nói các âm giai Cung ,Thương, Giốc, Chủy, Vũ bị Ngũ hành hóa để trở thành các âm Thổ ,Kim, Mộc,Hỏa ,Thủy .hay là Hò - Xự - Xang – Xê - Cống tương đương thổ- hoả-thuỷ-mộc-kim.

1- Giọng Kim (còn gọi là Thương thanh)
Nói chung, giọng kim êm mà không ướt ,rõ mà không khô ,âm điệu chắc chắn mà lớn ,tiếng vang truyền đi xa. Giọng kim chia 2 loại tùy theo âm lượng thanh trọc :
a)Giọng Kim chính cách : giọng nói sang sảng ,trong trẻo như tiếng khánh, khiến người nghe ý thức được âm lượng chắc chắn, đầy đủ, vững chải ,tiếng dội đi xa.
b) Giọng Kim phá cách : âm điệu vẫn có đặc tính chung của Kim thanh nhưng giọng rè ,tẻ nhạt, không có tiếng vang tương tự tiếng phèn la.
2- Giọng Mộc (còn gọi là Giốc thanh)
a)Chính cách : giọng trong trẻo ,có sinh khí, âm lượng tròn trịa ở xa vẫn nghe được rõ ràng, dù người nói chỉ vận dụng âm thanh một cách bình thuờng ,không cần gắng sức .
b) Phá cách : Giọng nói trong nhưng không có tiếng vang vi âm lượng quá ít tương tự như tiếng tre mục bị bẻ gãy ,vừa dứt tiếng thì âm vang cũng tắt theo.

3- Giọng Thủy (còn gọi là Vũ thanh )
Giọng trong và nhẹ ,nhanh mà vẫn nghe được đầy đủ câu nói lâ~n dấu giọng .Giọng Thuỷ chia làm hai loại :
a)Hợp cách :giọng có vẻ lành lạnh, tiếng nói nhanh ,không nuốt tiếng, không biến giọng, âm lượng vừa đủ chứ không vang xa như giọng Kim hay Mộc.
b)Phá cách : gịong nói thô thiển, tiếng nói quá nhanh thành thử câu nói bị nuốt tiếng ,âm lượng ít khiến người nghe không nghe đủ hết câu nói

4- Giọng Hỏa (còn gọi là Chủy thanh )
Tiếng khàn khàn như tiếng vịt đực, người sành âm điệu có thể nhận ra âm Hỏa tuy cao vút như bị uất nghẹn trong yết hầu ,làn hơi như bị nén xuống trước khi phát ra thanh tiếng chứ không được suông sẻ như giọng khác .Tùy theo tính cách thanh trọc của âm lượng , ta phân chia thành 2 loại :
a)Hợp cách : giọng nói cao ,khan và gằn mường tượng như người đang giận dữ mà cố nên giọng mà nói.Tuy âm lượng vẫn đều hòa không vấp váp ,nhưng người rành phép thẩm âm vẫn phân biệt được tính cách nóng nẩy của âm điệu.
b)Phá cách : giọng khàn như người khô cổ sắp bị hết hơi, và gằn mạnh từng tiếng hay nhóm tiếng ,âm lượng không được liên tục va không có tiếng vang.

5- Giọng Thổ (còn gọi là Cung thanh )
Giọng Thổ âm thanh lớn, chậm rãi,nặng nề, trầm ngâm,vang khá lâu, tương tự như tiếng đại hồng chung của các chùa chiền .Dựa vào tính cách thanh trọc,trường đoản của âm luợng phát ra , ta phân biệt :
a) Hợp cách : tiếng lớn, giọng nặng nề, chậm chạp, trầm và ấm ,âm vang nhất so với giọng Kim,Mộc,Thủy và Hỏa cách xa 3 trượng mà vẫn nghe được rõ ràng khi người nói phát âm một cách tự nhiên.
b) Phá cách : giọng trầm nhưng trì trệ ,không lưu loát, tiếng quát quá nhỏ hoặc âm lượng hỗn tạp :to nhỏ xen kẽ lẫn hau hay có tiếng âm vang Nói chung ,âm điệu giúp chúng phân biệt được 5 giọng của Ngũ thanh ,còn âm lượng cho phép ta được hợp cách hay phá cách của giọng nói.