Yêu Tổ quốc bằng lời thơ, tiếng hát

Giọng ngâm khi trầm khi bổng, lúc ngọt ngào tình cảm, lúc mạnh mẽ, bi tráng khiến từng lời bài thơ "Tổ quốc ở Trường Sa" của tác giả Nguyễn Việt Chiến như thấm vào lòng người nghe. Để rồi khi câu thơ cuối cùng kết thúc, từng tràng pháo tay vang lên giòn giã trong niềm hạnh phúc và xúc động của người ngâm thơ: chị Bùi Thị Xinh. Đó cũng là người diễn ngâm để lại ấn tượng khó quên trong lòng khán giả và người yêu thơ trong "Đêm thơ Nguyên tiêu" với chủ đề "Hướng về biển, đảo Tổ quốc" diễn ra tại đình Bình Thủy vừa qua.

Trong đêm thơ, chị Bùi Thị Xinh còn diễn ngâm bài thơ "Phía sau người lính cảnh sát biển" (Trúc Linh Lan) với anh Lê Trường Sinh. Kết thúc đêm diễn, chị Xinh nhận được những cái bắt tay, những lời chúc mừng, khen tặng của khán giả. Đó là động lực để chị tiếp tục cống hiến cho nghệ thuật.

Không chỉ ngâm thơ hay, chị Bùi Thị Xinh còn có giọng hát ngọt ngào, truyền cảm. Những ai đã từng nghe chị hát chèo, dân ca hay quan họ đều khó mà quên được giọng ca đẹp, gương mặt tươi tắn và biểu cảm phong phú. Sinh ra và lớn lên ở Ninh Bình - vùng đất Tổ của sân khấu chèo - chị còn thử sức với thể loại ca cổ của Nam bộ. Chị tâm tình: "Lúc đầu chỉ tập hát cho vui, đến khi hát được rồi lại ghiền ca cổ lúc nào không biết. Thế là mỗi lần có hội thi hay biểu diễn văn nghệ ở địa phương, tôi lại tham gia hát vọng cổ hoặc ngâm thơ. Ngày ấy, không có nhạc đệm như bây giờ, nhất là ca cổ càng không có người đờn, nên tôi chỉ hát chay. Thế mà cũng được khán giả cổ vũ nhiệt tình vì ca cổ trên đất Bắc là một món ăn tinh thần lạ và hấp dẫn".

Chị Bùi Thị Xinh diễn ngâm bài "Phía sau người lính cảnh sát biển" với anh Lê Trường Sinh trong đêm thơ Nguyên tiêu 2015.

Vốn là giáo viên dạy tiểu học nhưng vì hoàn cảnh gia đình, chị Xinh nghỉ dạy chuyển qua buôn bán, kinh doanh. Năm 2000, chị và gia đình theo người anh trai vào Cần Thơ sinh sống. Gặp được những người cùng sở thích thơ ca, văn nghệ, chị Xinh mạnh dạn tham gia Câu lạc bộ (CLB) Văn học nghệ thuật thuộc Hội Nhà văn thành phố. Tại đây, sở trường ngâm thơ của chị Xinh được phát huy qua các buổi sinh hoạt thơ ca, đặc biệt là trong các đêm thơ Nguyên tiêu. Không giống những thể loại khác, ngâm thơ không có khuôn mẫu mà chủ yếu do người ngâm tự học hỏi, nghiên cứu để có cách thể hiện cho tròn trịa và hay nhất. Với chị Xinh, trước khi ngâm bài nào, chị đều đọc kỹ, rồi thử nghiệm những cách ngâm khác nhau để chọn ra cách ưng ý nhất. Chị bộc bạch: "Dù ngâm như thế nào, điều quan trọng nhất là phải thể hiện được tinh thần và cảm xúc của bài thơ. Mình phải biết nhấn chỗ nào để làm bật ý thơ, đoạn nào đọc nhanh, câu nào ngân dài, chỗ nào cần mạnh mẽ, chỗ nào cần thiết tha tình cảm… Có như vậy, người nghe mới không chán và cảm nhận được cái hay của bài thơ". Chính sự tỉ mẩn, chăm chút và hết lòng cho từng bài ngâm, chị Xinh luôn chinh phục được khán giả mỗi khi biểu diễn. Mười mấy năm qua, giọng ngâm của chị Xinh không khi nào thiếu vắng trong các đêm thơ Nguyên tiêu của Cần Thơ. Chị còn được nhiều tỉnh, thành khác mời đến biểu diễn trong các hội nghị, sinh hoạt văn học nghệ thuật, đêm thơ Nguyên tiêu…

Chị Xinh còn tham gia vào CLB Hát Chèo trực thuộc Trung tâm Văn hóa TP Cần Thơ và trở thành một trong những giọng ca chủ lực của CLB. Thành lập từ năm 2008, CLB tập hợp những người lớn tuổi, quê ở các tỉnh miền Bắc cùng yêu thích bộ môn hát chèo. Tự đầu tư trang phục, nhạc cụ, sáng tác, dàn dựng rồi tham gia biểu diễn ở các buổi giao lưu văn nghệ do thành phố tổ chức, các buổi họp mặt đồng hương… CLB dần khẳng định tên tuổi và được nhiều người biết đến. Quan trọng hơn là CLB đã đem hát chèo đến gần hơn với người dân đất Tây Đô.

Để có thể phát huy hết khả năng của từng người và hưởng ứng phong trào hát dân ca của thành phố, chị Xinh cùng một số thành viên CLB Hát Chèo tách ra, kết hợp với những thành viên mới, thành lập CLB Hát Dân Ca vào tháng 3-2014. CLB sinh hoạt đủ các thể loại gồm: dân ca 3 miền, chèo, quan họ, ca cổ, cải lương... Với vai trò Phó Chủ nhiệm CLB, chị Xinh đã góp phần tổ chức và đưa sinh hoạt của CLB đi vào ổn định, nâng cao chất lượng biểu diễn. Không chỉ tham gia giao lưu các CLB của Trung tâm Văn hóa TP Cần Thơ, CLB Hát Dân Ca còn biểu diễn ở các buổi họp mặt, chương trình, sự kiện trong và ngoài thành phố, góp phần phổ biến nghệ thuật truyền thống đến với công chúng khắp nơi.

***

Chị Bùi Thị Xinh còn góp sức cho địa phương trong các hoạt động xã hội qua vai trò Tổ trưởng tổ nhân dân tự quản 3B, khu vực 5, phường An Thới, quận Bình Thủy. 53 tuổi, chị hài lòng với một gia đình hạnh phúc, một cậu con trai có hai bằng đại học đang làm việc tại An Giang, một quá trình cống hiến cho nghệ thuật chưa phải là dài nhưng luôn đầy nhiệt huyết. Với chị, tình yêu quê hương, đất nước được thể hiện qua những lời thơ, tiếng hát, qua những việc làm thiết thực.

Bài, ảnh: Lệ Thu