Tiễn anh, người nghệ sĩ tài hoa - NSƯT Thiện Vũ (*)

Với năng khiếu bẩm sinh, Thiện Vũ lớn lên vừa đi học, vừa phụ tiếp gia đình nhưng rất mê âm nhạc… Âm thanh của các nhạc cụ dân tộc mê hoặc Thiện Vũ, nơi đâu có tiếng đàn là Thiện Vũ tìm đến, năn nỉ các nghệ nhân chỉ dạy cho mình. Thiện Vũ học đàn rất sáng dạ, chính vì vậy mà bài bản mà thầy dạy, hay có lúc anh nghe lóm được… nhanh chóng chảy vào huyết quản, ngấm vào tâm hồn anh, để rồi khi anh chơi đàn, âm thanh ấy, bài bản ấy như biến hóa qua tâm hồn và ngón đàn điêu luyện khiến âm sắc dìu dặt, ai oán, khúc chiết, có hồn.

Qua nhiều năm tham gia các cuộc thi văn nghệ quần chúng, ngón đàn Thiện Vũ được nhiều người trong giới biết đến, được tuyển vào Đoàn Ca múa nhạc An Giang. Trong môi trường mang tính chuyên nghiệp này, Thiện Vũ có điều kiện tiếp xúc thường xuyên với nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ và được trực tiếp thi thố với nhiều người tài… Với năng khiếu bẩm sinh, với lòng đam mê nghệ thuật dân tộc, với ý chí phấn đấu không mệt mỏi, Thiện Vũ đã gặt hái nhiều thành công trong sự nghiệp. Năm 1988, anh đoạt Huy chương Vàng biểu diễn hòa tấu bản Lưu Thủy Trường trong Liên hoan đờn ca và hát dân ca do Bộ VHTT tổ chức tại Kiên Giang. Năm 2002, đoạt Huy chương Vàng song tấu và Huy chương Bạc độc tấu đờn kìm cuộc thi Đờn ca Tài tử Nam bộ do Bộ VHTT tổ chức tại Bạc Liêu. Cũng trong năm 2002, Thiện Vũ nhận giải "Cá nhân đàn hay nhất" và Giải phong cách cuộc thi Đờn ca Tài tử toàn quốc do Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức tại thành phố Hồ Chí Minh. Năm 2009, Thiện Vũ đoạt Huy chương Vàng Ban nhạc hòa tấu cuộc thi Đờn ca Tài tử Nam bộ tại Hậu Giang. Cùng năm, anh nhận giải thưởng "Đờn cổ biểu diễn hiệu quả" trong Liên hoan Tiếng hát hẹn hò 9 dòng sông lần thứ XII tại Bến Tre. Năm 2012, Thiện Vũ được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú. Anh được Viện Âm nhạc Việt Nam mời làm thành viên Hội đồng nghệ thuật, thực hiện thu âm thống nhất 20 bản tổ trong âm nhạc tài tử. Đây là sản phẩm từ dự án đầu tiên của chương trình hành động quốc gia về ĐCTT.

Anh còn là thành viên Ban Giám khảo các Liên hoan ĐCTT của khu vực, các cuộc thi Tiếng hát phát thanh truyền hình; được mời giảng dạy nhiều lớp tập huấn về Đờn ca tài tử cho các nghệ nhân đờn, nghệ nhân ca… Mỗi khi được mời tham gia giám khảo chấm chọn, Thiện Vũ luôn có những nhận xét rất cụ thể, chi tiết, sắc sảo và chính xác, bằng lời lẽ chân tình giúp thí sinh tự rút kinh nghiệm để lần thi sau đạt hiệu quả cao hơn. Mỗi khi được mời đứng lớp tập huấn Đờn ca tài tử, NSƯT Thiện Vũ luôn khiêm tốn cho rằng mình không phải dạy ai mà chỉ đến để chia sẻ kinh nghiệm, những gì mình biết cho những ai cần biết thêm về Đờn ca tài tử… Rất đông nghệ nhân dù rất lớn tuổi, có người đã từng đoạt giải cao ở các cuộc thi, từng biểu diễn ở nước ngoài… vẫn thích nghe anh truyền đạt kinh nghiệm.

NSƯT Thiện Vũ đột ngột ra đi ở tuổi 49 (mất lúc 2 giờ sáng 6-6-2015) độ tuổi còn có thể phát triển tài năng, còn có thể cống hiến cho nghệ thuật sân khấu, cho đờn ca tài tử. Những đóng góp của NSUT Thiện Vũ đều được ghi nhận trong lòng bạn bè đồng nghiệp, trong sự yêu mến và tiếc nuối của công chúng. Xin tiễn đưa anh về cõi vĩnh hằng!

MAI BỬU MINH

(*) Nguyễn Thiện Vũ, NSƯT Thiện Vũ, Hội viên Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam. Chi hội phó Chi hội NSSK Việt Nam tỉnh An Giang. Đột quỵ mất lúc 2 giờ, ngày 6-6-2015.

 

Tiếc thương một nghệ sĩ tài hoa!

Ngày 6-6, nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Thiện Vũ ra đi vào cõi vĩnh hằng ở độ tuổi 49, đã làm cho gia đình, bạn bè, đồng nghiệp và những người yêu mến anh không khỏi bàng hoàng, thương tiếc. Tiếc cho một nghệ sĩ tài năng đang ở đỉnh cao nghệ thuật và có nhiều đóng góp cho bộ môn đờn ca tài tử (ĐCTT) của tỉnh.

NSƯT Thiện Vũ tên thật Nguyễn Thiện Vũ (sinh năm 1967, tại xã Nhơn Mỹ, Chợ Mới), trong một gia đình nông dân. Anh có một tâm hồn dạt dào cảm xúc, yêu thiên nhiên, đồng ruộng, quê hương và đặc biệt là những làn điệu dân ca Nam Bộ. Dường như nơi nào có biểu diễn, anh đều tìm đến để thưởng thức và học tập những ngón đờn từ các nghệ nhân. Với năng khiếu bẩm sinh, Thiện Vũ học đờn rất nhanh và tiếp thu các bản đờn được truyền dạy. Thậm chí, có lúc nghe lóm đâu đó một vài ba tiếng đờn mới là anh ghi nhận ngay trong đầu, sau đó qua óc tư duy và bàn tay điêu luyện anh đã khiến âm sắc trở nên dìu dặt, mạch lạc và có hồn hơn.

Thiện Vũ dành cả cuộc đời cho ĐCTT Nam Bộ.

Từ tay chơi đờn nghiệp dư, qua các cuộc thi văn nghệ từ phong trào quần chúng, ngón đờn Thiện Vũ ngày càng trưởng thành hơn và được nhiều người biết đến. Năm 1985, anh là cộng tác viên chương trình ca cổ Đài Phát thanh An Giang. Hai năm sau, anh được tuyển vào Đoàn Văn công tỉnh. Trong môi trường mang tính chuyên nghiệp này, Thiện Vũ càng có thêm cơ hội học hỏi, rèn luyện và tìm hiểu thêm nhiều điều hay và sử dụng thành thạo các loại nhạc cụ dân tộc và bộ môn ĐCTT. Từ đó, anh trở thành người truyền dạy cho rất nhiều nghệ sĩ trong và ngoài tỉnh, nhiều thế hệ học trò của anh cũng đã thành danh và đang phục vụ công chúng.

Với quá trình miệt mài nghiên cứu về bộ môn ĐCTT, Thiện Vũ đã có nhiều đóng góp cho lĩnh vực sân khấu Việt Nam. Từ năm 1985 đến năm 2000, anh đã được mời làm nhạc trưởng cho 5 lần Hội thi “Ca hát khắp nơi” trên sóng Đài Phát thanh- Truyền hình Kiên Giang. Từ 2001-2010, Thiện Vũ 7 lần làm nhạc trưởng Hội thi “Liên hoan tiếng hát Phát thanh- Truyền hình An Giang”, cộng tác viên với Nhạc viện TP. Hồ Chí Minh, Nhà hát Trần Hữu Trang, Đài Truyền hình HTV, CTV, ATV, Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch An Giang… thực hiện các chương trình ĐCTT hoặc biên soạn các tài liệu, băng đĩa dạy đờn. Năm 2011, anh được đoàn làm phim Trung ương thực hiện chương trình “Nhạc sư, danh cầm Thiện Vũ nói chuyện về ĐCTT”, nhân sự kiện An Giang làm hồ sơ trình UNESCO công nhận ĐCTT Nam Bộ là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Đặc biệt, anh được Viện Âm nhạc Việt Nam mời làm thành viên Hội đồng nghệ thuật, thực hiện thu âm thống nhất 20 bản tổ trong âm nhạc tài tử. Sản phẩm từ dự án đầu tiên của chương trình hành động quốc gia về ĐCTT là tài liệu quý cho việc giảng dạy bài bản, góp phần khơi nguồn sáng tạo trong ĐCTT.

Sự ra đi của Thiện Vũ đã làm cho bạn bè thân thiết, giới văn nghệ sĩ không khỏi xót xa. Nhà văn Mai Bửu Minh (Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học-Nghệ thuật An Giang) đã dành một tình cảm trân trọng: “NSƯT Thiện Vũ ra đi là mất mát lớn lao của Sân khấu Việt Nam, của nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ, của phong trào văn hóa - văn nghệ tỉnh nhà. Anh đang ở độ tuổi chín mùi, dày dặn kinh nghiệm và đầy tài năng. Anh vẫn còn đó bao hoài bão, khát vọng vươn lên đỉnh cao nghệ thuật, tâm huyết giữ gìn và lưu truyền nghệ thuật ĐCTT cho thế hệ con cháu mai sau. Thế nhưng…

HỮU HUYNH-TRÚC PHA