NGHỆ SĨ HƯƠNG THANH: ĐƯA ĐCTT NAM BỘ ĐẾN VỚI KHÁN GIẢ KIỀU BÀO

Chị vừa nhận giải thưởng của France Musique về dòng nhạc dân tộc - một giải thưởng của Kênh phát thanh chuyên về âm nhạc đã theo dõi bước đường nghệ thuật của nghệ sĩ Hương Thanh suốt 10 năm qua. Giải thưởng này France Musique đã tài trợ cho chị ghi một CD mới với những bài dân ca và các bài bản cải lương Việt Nam. Trong vòng một năm, họ phụ trách toàn bộ từ việc sản xuất đến phát hành và quảng bá tác phẩm này. Chị rất hạnh phúc khi đón nhận giải thưởng đầu tiên trong sự nghiệp ca hát của mình do một tổ chức có uy tín trao tặng và hạnh phúc hơn là được người ta ghi nhận thành quả của quá trình gắn bó với âm nhạc dân tộc. “Trong đêm nhận giải thưởng, tôi đã trào tuôn nước mắt khi nhớ về cha tôi - nghệ sĩ Hữu Phước. Những người Việt Nam ưa chuộng dân ca và cải lương chắc hẳn còn nhớ ba tôi. Từ nhỏ, tối nào cũng đi xem cha biểu diễn và cải lương đã thấm vào tâm hồn tôi như thế. Năm 17 tuổi, ba má tôi quyết định rời Việt Nam qua Pháp. Lúc đó tôi khóc quá trời vì nghĩ mộng ước được lên sân khấu biểu diễn coi như tiêu tan rồi. Nhưng sang Pháp, cả hai cha con đều quyết tâm không bỏ nghề. Tôi và ba biểu diễn hằng đêm ở một quán ăn Việt Nam tại Paris. Tuy nhiên, các buổi biểu diễn thưa dần trong nỗi nhớ và nước mắt của ba tôi. Vào những năm 1990, tôi và ba chỉ còn buổi biểu diễn duy nhất khi Hội người Việt Nam tại Pháp tổ chức đón Tết cổ truyền. Những năm tháng cuối đời ba tôi nhớ nghề lắm. Ở nhà ông bố trí đèn phòng khách đủ màu, buổi tối, ông tắt hết đèn, ngồi trong luồng sáng của ánh đèn màu đó ba tôi đã ca vọng cổ, rồi ông khóc. Đêm nào cũng vậy, tôi hiểu được nỗi niềm đó, nhưng biết làm sao chia sẻ? Ba tôi đã có một quãng cuối đời sống trong cô độc, dù con cháu ở cạnh nhưng không thể khỏa lấp nỗi nhớ sàn diễn của ông” - NS Hương Thanh tâm sự.

Sau này nghệ sĩ Hương Thanh đã tham gia nhiều với các hội đoàn ca nhạc dân tộc của Pháp và các nước, giới thiệu bài bản cải lương và âm nhạc ngũ cung của quê hương mình. Ba chị lúc đó rất mừng, chị kể có lần ông đã xoa đầu chị mà nói: “Ráng nha con, ở Mỹ có chị hai (tức ca sĩ Hương Lan), ở Pháp có con, hai chị em con đừng làm hổ danh con của Hữu Phước”.

Và cuộc gặp gỡ của nghệ sĩ Hương Thanh với Nguyên Lê, một nhạc sĩ ghi-ta gốc Việt có tiếng trong làng nhạc Jazz ở châu Âu đó là bước ngoặt lớn trong cuộc đời nghệ thuât của chị. Bằng việc thổi vào những làn điệu dân ca do chị hát với những âm hưởng mới, Nguyên Lê đã giúp chị đưa những khúc nhạc này đến gần khán giả ở châu Âu hơn. Từ đó, chị miệt mài đi tìm hương vị mới cho những khúc ca của mình. Tháng 5-2014 vừa qua, lần đầu tiên, tiếng đàn Koto được sử dụng để đệm cho những làn diệu dân ca Việt Nam. Những khúc nhạc của chị và Mieko Miyazaki - nữ nhạc sĩ đàn Koto Nhật trong buổi biểu diễn ở Paris đã đưa khán giả đến một thế giới khác. Họ được du ngoạn qua cả ba miền của Việt Nam, và tới cả xứ sở hoa anh đào. Nghệ sĩ Hương Thanh đã hát: Lý chim quyên, Lý ngựa ô, Ngồi tựa mạn thuyền, Hoa thơm bướm lượn… Mỗi buổi biểu diễn chị đều trình bày những khúc hát dân tộc của cả ba miền Bắc, Trung, Nam. Điều chị mừng là không chỉ người Việt rung động trước những làn điệu dân ca này, mà có không ít khán giả người Pháp, dù không hiểu nội dung bài hát, nhưng họ vẫn bị cuốn đi bởi không khí thân mật, sự duyên dáng của hai nữ nghệ sĩ Việt Nam và Nhật Bản. “Các khúc ca Việt được viết theo âm điệu ngũ cung đều rất giàu tình cảm. Sự thay đổi âm vực rất lạ khi khẩy đàn Koto cho dân ca Việt. Bạn đồng diễn với tôi, Mieko Miyazaki, là một nữ nghệ sĩ đàn Koto có danh tiếng. Tự cô soạn ra những nốt nhạc theo tinh thần Nhật Bản cho những ca khúc dân ca Việt Nam do tôi trình bày. Đàn Koto là một nhạc cụ truyền thống của Nhật, âm hưởng của nó có thể so sánh với đàn thập lục, hay đàn tranh của Việt Nam. Tuy nhiên, cách kết hợp các nốt nhạc theo phong cách truyền thống Nhật Bản đem lại sự mới lạ cho những làn điệu dân ca Viêt Nam. Nhạc dân tộc Việt Nam có âm điệu rất khác với nhạc ở châu Âu, và với khán giả châu Âu thì đây là loại nhạc không dễ nghe chút nào. Vì thế, tôi thường thay đổi nhạc sĩ trong mỗi buổi biểu diễn để người nghe được thưởng thức những cái mới và nếu có một nhạc cụ trong dàn mà họ đã biết rồi thì họ sẽ quan tâm hơn đến cả buổi diễn, và dần dần với thời gian sẽ làm quen được với những làn điệu dân ca của Việt Nam”.

Như Lan