Phạm Duy từng khóc khi đọc sách Trần Văn Khê

Nhân sinh nhật Phạm Duy (5/10/1921), Giáo sư - Tiến sĩ Trần Văn Khê ra mắt cuốn sách Tính dân tộc trong âm nhạc Phạm Duy & tình bạn Duy Khê. Trong ấn phẩm mới, ngoài phân tích, đưa ra nhiều nhận định (đọc nhận định của Trần Văn Khê) về những nét đặc trưng trong tác phẩm âm nhạc Phạm Duy, Trần Văn Khê còn kể về tình bạn thâm giao của ông với nhạc sĩ tài hoa.

Bìa cuốn "Tính dân tộc trong âm nhạc Phạm Duy và Tình bạn Duy - Khê", NXB Thời Đại và công ty Văn hóa Phương Nam ấn hành.

Cuốn sách được Trần Văn Khê thực hiện từ đầu tháng 12/2011. Trong một email gửi cho Phạm Duy để bổ sung tư liệu, giáo sư Trần Văn Khê viết: “Biết Duy không khỏe mà 'đòi' nhiều bài Khê cũng xót xa lắm. Nhưng muốn viết về Duy một cách rất nghiêm túc phải có đủ tư liệu. Khê muốn nhìn nhãn quang của một nghệ nhân trong cổ nhạc truyền thống mà xem cách Duy áp dụng thang âm ngũ cung theo quan điểm cổ truyền trong sáng tác mới và cả cách sáng tạo những thang âm ngũ cung mới của Duy…”.

Và người nhạc sĩ tài hoa đã khóc khi đọc những trang bản thảo đầu tiên trong một cuốn sách viết nghiêm túc, khách quan về cuộc đời mình. Trong email trả lời cho Trần Văn Khê, Phạm Duy tâm sự: “Rất cảm động khi đọc bản thảo của Khê. Khê đã viết ra những lời giải thích rõ ràng về con người Phạm Duy, kể cả xấu tốt… moa vừa đọc vừa khóc đó Khê ơi”.

Đọc ấn phẩm này, nhà sử học Dương Trung Quốc chia sẻ: "Cuốn sách viết về 'tính dân tộc' trong âm nhạc Phạm Duy như minh chứng cho 'tình yêu nước nồng nàn' được thể hiện suốt cuộc đời cũng như sự nghiệp của một người đã gửi gắm tình tự vào cung bậc thanh âm và nội dung những ca từ trong các tác phẩm. Bằng chất liệu hồi ức, phần đầu cuốn sách nói về tình bạn giữa hai người chạy dài suốt những năm tháng cuộc đời cho đến khi cả hai đã bước qua ngưỡng tuổi 90. Phần tiếp theo là sự phân tích bằng ngôn ngữ nghề nghiệp của một nhà nghiên cứu âm nhạc truyền thống dân tộc, cho người đọc nhận thức được rằng trong gia tài âm nhạc rất đa dạng, phong phú và đồ sộ của Phạm Duy, cái cốt lõi cơ bản nhất, sâu sắc nhất hình thành nên giá trị di sản của ông chính là gốc rễ văn hóa Việt Nam đã ăn sâu vào huyết quản, vào trái tim, vào ký ức với những hình ảnh quê hương khó phai nhòa trong lòng Phạm Duy để ông có thể tình tự qua âm nhạc mà gắn bó cả đời mình với dân tộc..."

Trong làng nhạc Việt Nam, Phạm Duy được mệnh danh là “Kẻ hát rong của thế kỷ”. Ông đã góp phần không nhỏ, làm nên hồn cốt, tâm thức người Việt. Và như ông từng nói: “Ca sĩ còn hát nhạc của tôi nghĩa là tôi còn sống”.

Cuốn sách được ra mắt trong đêm nhạc mừng sinh nhật Phạm Duy, diễn ra ở Cà phê Sách Phương Nam, quận Gò Vấp, TP HCM, lúc 20h ngày 18/10. (Đọc Lời  mở đầu sách)

Ngoài ra mắt sách, nhân dịp này, có nhiều chương trình mừng sinh nhật Phạm Duy, như: phát hành ba album nhạc và hòa tấu, tổ chức bốn đêm nhạc “Phạm Duy nhớ” và “Tình bạn Duy Khê”. Chuỗi hoạt động văn hóa này do Phương Nam thực hiện, diễn ra từ ngày 5 đến 18/10.

GS-TS Trần Văn Khê mừng thọ Phạm Duy năm 2010.

Đêm “Phạm Duy Nhớ” có sự tham gia của các ca sĩ: Ánh Tuyết, Hồ Trung Dũng, Đức Tuấn, Quang Linh, Tấn Sơn, Ngọc Tuyền. Chương trình diễn ra tại Huế vào 20h ngày 10/10, tại Nha Trang vào 20h ngày 12/10, tại Đà Lạt, Lâm Đồng vào 20h ngày 13/10.

Cũng trong dịp này, Phương Nam vừa phát hành ba album nhạc và hòa tấu của nhạc sĩ Phạm Duy, gồm: Album nhạc cổ điển lời Việt vol.1 - Khúc ca ly biệt (Chanson de Solveig) với sự tham gia trình bày của các giọng ca: Hồng Vy, Ngọc Tuyền, Phạm Thu Hà (Hà Phạm), Tấn Minh, Đức Tuấn, Hồ Trung Dũng; Album hòa tấu Piano & violon - Nụ tầm Xuân; Album hòa tấu ban nhạc - Thà như giọt mưa.

Trong năm qua, Cục nghệ thuật biểu diễn đã xem xét cấp phép phổ biến thêm các ca khúc do Phạm Duy sáng tác, phổ nhạc, viết lời Việt, gồm: 22 ca khúc do ông sáng tác và phổ thơ, 24 ca khúc nhạc ngoại Pháp và Anh do Phạm Duy soạn lời Việt.

Thất Sơn