Bích
Phượng
đang
ca
Tính
Anh
Bán
Chiếu
Từ
ngày
ba
của
chị
-
NSND
Út
Trà
Ôn
qua
đời,
mẹ
chị
năm
nay
đã
gần
70
tuổi
gần
như
quên
hết
tất
cả
mọi
chuyện,
song
bà
vẫn
nhớ
như
in
cái
ngày
chị
chính
thức
nối
nghiệp
cha.
Sở
dĩ
bà
còn
nhớ
là
do
ba
chị
rất
quý
chiếc
hòm
cũ
kỹ
chứa
đựng
nhiều
kỷ
vật
của
cái
thời
trai
trẻ,
trong
đó
có
một
chiếc
áo
dài
mà
ba
chị
may
cho
đứa
con
gái
mặc
trong
đêm
biểu
diễn
đầu
tiên.
Ngoài
ra
trong
đó
còn
có
những
chiếc
dĩa
nhựa
45
phút
có
bài
Tôn
Tẩn
giả
điên,
Thái
sư
Văn
Trọng
(Nhịp
4);
có
bản
Sầu
vương
biên
ải
(nhịp
8)
và
nhiều
bài
báo
ghi
lại
tâm
sự
của
bác
Bảy
Bá
(soạn
giả
Viễn
Châu)
về
hoàn
cảnh
sáng
tác
hai
bản
vọng
cổ
Tình
anh
bán
chiếu
và
Ông
lão
chèo
đò
...
Mặc
dù
đến
nay
chúng
đã
phai
màu
thời
gian
nhưng
mẹ
vẫn
còn
cất
giữ
như
bà
giáo
Lan
ôm
ắp
cặp
đèn
cưới
chờ
đợi
ông
Cò
quận
9
trong
vở
Tuyệt
tình
ca
của
chú
Hoa
Phượng
ngày
nào.
Một
lần
đi
công
tác
từ
thiện,
tôi
nghe
chị
ca
vọng
cổ
nhịp
8
với
mấy
câu
rất
xưa
của
soạn
giả
Hương
Huyền
(Thái
Thụy
Phong)
"Ôi
nhìn
trời
hiu
quạnh
rừng
đêm
sương
gió
lạnh
Hướng
quê
nhà
lòng
thêm
chạnh
tuổi
niềm
riêng
Em
ơi,
muôn
dặm
xa
xôi
xin
em
giữ
vẹn
hương
nguyền
Để
cho
người
cô
lữ
khỏi
nặng
mang
điều
tủi
hận"
Tôi
hỏi
vì
sao
chị
còn
nhớ
bài
ca
cổ
này,
Bích
Phượng
trầm
ngâm:
"Ba
muốn
bài
ca
này
phải
được
lưu
giữ
để
nhắc
nhở
thế
hệ
trẻ
về
sự
phát
triển
của
bài
Dạ
cổ
hoài
lang
từ
nhịp
đôi,
nhịp
tư,
nhịp
tám
rồi
thành
vọng
cổ
mười
sáu,
ba
mươi
hai
đến
sáu
mươi
bốn
nhịp
...
Cho
nên
hễ
nghe
ai
ca
vô
mấy
câu
mấy
trăm
chữ,
ba
đăm
đăm
khò
chịu.
"Vì
cải
lương
mang
tính
tự
sự;
áp
dụng
lối
ca
đó
là
phá
hỏng
cảm
xúc
người
nghe".
Đối
với
ba,
giữ
gìn
vẻ
đẹp
chân
phương
của
bài
vọng
cổ,
cũng
giống
như
người
nghệ
sĩ
luôn
nêu
cao
chân
lý
vì
nghề
hành
đạo.
Nghề
hát
đối
với
ba
đã
thuộc
về
chữ
đạo.
Bao
nhiêu
sân
si,
theo
đuổi
danh
vọng
chỉ
là
phù
du,
người
nghệ
sĩ
ở
tuổi
về
chiều
như
ba
biết
chắc
chiu
niềm
vui
bằng
công
tác
từ
thiện,
đó
là
điều
thiêng
liêng
mà
bản
thân
tôi
luôn
tâm
nguyện
để
noi
theo"
Bích
Phượng
kể
tiếp:
"Nhớ
năm
lên
10
tuổi,
vào
mỗi
chiều
chủ
nhật
ba
dắt
tôi
vào
đoàn
xem
hát.
Biết
tôi
là
con
gái
út
của
Đệ
nhứt
danh
ca
miền
Nam
Út
Trà
Ôn,
ai
cũng
hỏi
"Lớn
lên
con
có
theo
nghề
ba?"
Tôi
trả
lời:
Không.
Một
hôm
ba
nghe
được
tiếng
không,
nổi
giận
kéo
tôi
vào
góc
nhỏ
hỏi:
Sao
con
không
thích
nghề
hát?
Nhà
mình
nhờ
có
sân
khấu
mà
sống
no
ắm.
Ba
có
sáu
đứa
con,
nếu
ai
cũng
như
bây
chắc
là
ba
chết
sớm".
Từ
đó
tôi
mong
được
nghe
ai
hỏi
để
thay
tiếng
không
bằng
có.
Và
ba
đã
mỉm
cười
..."
Cách
đây
không
lâu,
ca
sĩ
Bích
Phượng
được
đài
tiếng
nói
Nhân
dân
TP.
HCM
trao
giải
thưởng
dành
cho
một
trong
mười
giọng
ca
hát
nhạc
truyền
thống
cách
mạng
hay
nhất.
Trước
khi
lên
sân
khấu
trình
bày
ca
khúc
Cô
gái
Sài
Gòn
đi
tải
đạn
(Lư
Nhất
Vũ)
chị
đã
xúc
động
kể
về
nỗi
lòng
của
một
người
con
đang
nối
nghiệp
cha
làm
rạng
danh
dòng
họ.
Qua
ánh
mắt
chị
chúng
tôi
hiều
được
phần
nào
tâm
trạng
của
một
ca
sĩ
lấy
chữ
hiếu
thảo
làm
đầu
trong
sự
nghiệp.
Chị
kể:
"Không
lợi
đến
bây
giờ,
từ
những
năm
đầu
đoạt
giải
về
ca
hát,
tất
cả
những
HCV,
giải
nhất
không
chuyên
đến
chuyên
nghiệp,
tôi
muốn
dành
tặng
cho
ba.
Hôm
qua,
hay
tin
con
mình
có
tên
trong
danh
sách
đoạt
giải
cuộc
bình
chọn
Còn
mãi
những
bài
ca,
ba
mỉm
cười,
xoa
đầu
tôi
như
hồi
mới
dẫn
tôi
theo
đoàn
hát.
Đó
là
năm
1987,
ba
ký
hợp
đồng
với
đoàn
Tây
Ninh
để
dẫn
tôi
theo
học
nghề.
Thật
ra,
từ
khi
còn
làm
công
nhân
Xí
nghiệp
xây
lắp
nội
thương
2,
đoạt
HCV
với
bài
Dáng
đứng
Bến
Tre
(1984)
tôi
đã
tự
tin
rằng
mình
có
khả
năng
nối
nghiệp
cha.
Song,
ba
lại
muốn
thử
sức
tôi
ở
lãnh
vực
sân
khấu.
Đoàn
Tây
Ninh
thời
đó
vì
áp
lực
phe
cánh,
nên
tôi
bị
lấn
áp
vai
vế.
Không
muốn
làm
ba
khó
xử,
tôi
trở
về
Sài
Gòn.
Sau
này
ba
giải
thích
với
má:
"Tuổi
60
tôi
đâu
còn
ham
hố
danh
lợi,
chỉ
vì
muốn
được
dìu
dắt
con
theo
nghề
nên
mới
ký
hợp
đồng
lưu
diễn.
Ai
dè
cả
đời
lo
lăng
xê
biết
bao
đào
trẻ,
đến
lượt
con
mình
thì
cơ
sự
lại
như
vậy".
Má
tôi
buồn
mấy
ngày
về
chuyện
đó.
Đến
một
hôm
thấy
tôi
xuất
hiện
trên
truyền
hình
với
nhóm
nhạc
Dân
tộc
Nhà
Văn
Hóa
Thanh
Niên
(tiền
thân
của
nhóm
Phù
Sa
hiện
nay),
ba
reo
lên:
"Con
Phượng
hát
dân
ca
hat
thiệt
bà
ơi!".
Tôi
sung
sướng
vì
đã
chọn
được
một
lối
rẽ
bất
ngờ.
Ba
nói
khẽ
bên
tai
má:
"Thôi
thì
nó
đi
theo
tân
nhạc
cũng
quý
rồi!
Miễn
dính
dáp
đến
nghệ
thuật
đã
là
hậu
duệ
của
Út
Trà
Ôn".
Chị
vừa
biên
tập
một
album
CD
ca
cổ,
tập
hợp
lại
các
bài
ca
cổ
mà
chị
song
ca
với
ba,
đồng
thời
sẽ
phát
hành
một
CD
dân
ca
trong
tháng
5
này.
Bạn
bè
biết
tin
đã
chúc
mừng
Bích
Phượng,
vì
với
chị
hai
ấn
phẩm
này
sẽ
là
kỷ
vật
nhớ
đời
để
chị
noi
theo
bước
đường
nghệ
thuật
của
NSND
Út
Trà
Ôn,
chị
nói:
Tôi
sẽ
giữ
mãi
đạo
hát
của
ba.
Thanh
Hiệp
Ca
sĩ
Bích
Phượng
kể
chuyện
gia
đình
"Năm
lên
10
tuổi,
mỗi
chiều
chủ
nhật
ba
dắt
tôi
đi
xem
hát.
Biết
tôi
là
con
gái
út
của
Út
Trà
Ôn,
ai
cũng
hỏi
lớn
lên
tôi
có
theo
nghề
ba.
Tôi
trả
lời
không,
khiến
ba
rất
thất
vọng.
Nay
thì
khác
rồi,
ba
rất
quý
mến
tôi
vì
đã
nối
nghiệp
hát”.
Ca
sĩ
Bích
Phượng,
người
vừa
được
Đài
Tiếng
nói
Nhân
dân
TP
HCM
trao
giải
thưởng
vì
có
giọng
hát
nhạc
truyền
thống
hay
nhất
kể
về
cha
mình.
Năm
1987,
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
ký
hợp
đồng
với
đoàn
Tây
Ninh
để
dẫn
con
gái
theo
học
nghề.
Thật
ra,
từ
khi
còn
làm
công
nhân
Xí
nghiệp
Xây
lắp
nội
thương
2,
đoạt
huy
chương
vàng
với
bài
Dáng
đứng
Bến
Tre
(1984),
Phượng
đã
tự
tin
nghĩ
rằng
mình
có
khả
năng
nối
nghiệp
cha.
Song,
cha
chị
lại
muốn
con
gái
thử
sức
ở
lĩnh
vực
sân
khấu.
Thời
đó,
bị
áp
lực
phe
cánh,
chị
bị
lấn
át,
không
phát
huy
được
khả
năng
của
mình.
Không
muốn
làm
ba
khó
xử,
Phượng
trở
về
Sài
Gòn.
Sau
này
ông
giải
thích
với
vợ:
"Tuổi
60
tôi
đâu
còn
ham
hố
danh
lợi,
chỉ
vì
muốn
được
dìu
dắt
con
theo
nghề
nên
mới
ký
hợp
đồng
lưu
diễn.
Ai
dè
cả
đời
lo
lăng
xê
biết
bao
đào
trẻ,
đến
lượt
con
mình
thì
cơ
sự
như
vậy".
Đến
một
hôm
thấy
con
gái
xuất
hiện
trên
truyền
hình
với
nhóm
nhạc
dân
tộc,
(tiền
thân
của
nhóm
Phù
Sa
hiện
nay),
ba
chị
reo
lên:
"Con
Phượng
hát
dân
ca
hay
thiệt
bà
ơi!
Thôi
thì
nó
đi
theo
tân
nhạc
cũng
quý
rồi!
Miễn
dính
dấp
đến
nghệ
thuật
đã
là
hậu
duệ
của
Út
Trà
Ôn".
Bí
quyết
không
ghen
của
má
Thời
trai
trẻ
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
nổi
tiếng
đào
hoa.
Mỗi
chiều
ông
đến
rạp
hát
sớm
để
ký
tên
vào
một
xấp
ảnh
ở
quầy
vé
tặng
khán
giả.
Lúc
nhỏ
Phượng
đã
quen
với
hình
ảnh
đó,
nhưng
cực
ghét
mỗi
khi
thấy
ba
bắt
tay
mấy
nữ
khán
giả.
Chị
đem
chuyện
về
kể
với
má,
bà
chỉ
cười:
"Ba
xã
giao
với
người
ta
thôi
mà!".
Rồi
những
cú
điện
thoại,
những
bức
thư
tình
nồng
nàn
gửi
đến
ba.
Lạ
một
điều
má
chị
nghe,
đọc
rồi
chẳng
phản
ứng
gì.
Chị
thấy
má
là
người
phụ
nữ
hạnh
phúc,
lúc
nào
cũng
thong
dong,
vững
chãi
khi
đứng
trước
những
"tình
địch".
Lớn
lên,
chị
hiểu
má
nuốt
nỗi
hờn
ghen
vào
lòng
để
chứng
tỏ
mình
là
người
thắng
thế.
Trong
một
buổi
giao
lưu
do
Cung
văn
hóa
Lao
động
TP
HCM
tổ
chức,
má
chị
đã
dõng
dạc
tuyên
bố:
"Ớt
nào
mà
ớt
chẳng
cay
nhưng
đã
chấp
nhận
làm
vợ
nghệ
sĩ
thì
không
ghen.
Bí
quyết
của
tôi
là
giữ
vững
uy
tín
cho
chồng,
vì
thần
tượng
của
mọi
người
cũng
chính
là
thần
tượng
của
tôi!".
Bây
giờ,
trí
nhớ
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
bắt
đầu
kém,
song
hễ
nhắc
chuyện
xưa,
ông
nhớ
rất
rõ
và
nói
với
các
con:
"Má
bây
nổi
tiếng
không
biết
ghen!".
Chuyện
tình
của
ba
má
Phượng
kể,
ba
má
mình
yêu
nhau
ngộ
lắm.
Hồi
đó
tuy
đã
nổi
tiếng
nhưng
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
vẫn
thích
ăn
cơm
bình
dân.
Trong
con
hẻm
nhỏ
mỗi
lần
ông
ghé
đến,
con
nít
bu
quanh.
Cả
khu
xóm
thắc
mắc
vì
sao
ông
nghệ
sĩ
khoái
đến
tiệm
cơm
này.
Đến
khi
tiệm
chuyển
thành
nơi
nấu
cơm
tháng
cho
sinh
viên,
học
sinh,
công
nhân
Sài
Gòn,
ông
cũng
đăng
ký
mỗi
trưa
một
suất.
Sau
này,
người
ta
hiểu,
thì
ra
cô
cháu
gái
của
bà
chủ
quán
chính
là
nguyên
nhân
khiến
đệ
nhất
danh
ca
thích
ăn
cơm
tiệm.
Ba
chị
yêu
má
vì
nét
đẹp
chân
quê.
Má
chị
Phượng
kể:
"Hồi
đó
nghe
đĩa
nhựa
bài
Tôn
Tẫn
giả
điên,
tao
nghĩ
trong
bụng
cái
ông
Út
Trà
Ôn
này
chắc
già
khú
đế.
Ai
dè
trẻ
đẹp
và
có
duyên
ăn
nói...".
Phượng
kể,
ba
chị
sống
lãng
mạn,
thích
hoài
niệm
những
chuyện
cũ.
Có
giai
đoạn
nghề
hát
hẩm
hiu,
bao
nhiêu
tiền
của
ông
đổ
vào
gánh
hát,
sự
nghiệp
suýt
tiêu
tan,
má
chị
phải
một
thân
tần
tảo
nuôi
chồng
con.
Nhiều
đêm
nghệ
sĩ
Trà
Ôn
trằn
trọc
không
ngủ,
khiến
người
vợ
khóc
suốt
đêm.
Nhưng
ba
chị
khảng
khái:
"Công
chúng
còn
thương
tôi,
thì
sợ
chi
nghèo
đói.
Trách
nhiệm
của
bà
là
nuôi
dạy
đàn
con
khôn
ngoan,
chăm
học,
đừng
để
người
ta
khinh
con
nghệ
sĩ
dốt
lễ
nghĩa".
Năm
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
đã
83
tuổi,
thế
nhưng
nghe
vợ
nói
ngày
mai
đi
hát
chùa,
ông
mừng
không
ngủ.
Mờ
sáng
là
đã
hối
thúc
bà
dậy,
sửa
soạn.
Nghề
hát
đối
với
nghệ
sĩ
Út
Trà
Ôn
đã
thuộc
về
chữ
đạo.
SGTT
Ý kiến bạn đọc